Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5117:1990

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5117:1990 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 6590:1983, quy định chi tiết về thuật ngữ và phân loại các kiểu bao đựng bằng giấy (bao gói). Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng giúp thống nhất ngôn ngữ chuyên ngành, định nghĩa chính xác các bộ phận cấu thành và phân loại các kiểu dáng bao bì giấy sử dụng trong sản xuất, lưu thông hàng hóa và xuất nhập khẩu tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các loại bao đựng được chế tạo chủ yếu từ vật liệu giấy, bao gồm cả bao giấy một lớp và bao giấy nhiều lớp, có thể kết hợp hoặc không kết hợp với các lớp lót bằng vật liệu khác (như nhựa, nhôm) nhằm mục đích bảo vệ sản phẩm bên trong. Đối tượng áp dụng trực tiếp bao gồm các doanh nghiệp sản xuất bao bì, các đơn vị đóng gói hàng hóa thương mại và các cơ quan kiểm định chất lượng sản phẩm.

Các thuật ngữ cốt lõi về bao đựng bằng giấy

TCVN 5117:1990 đưa ra hệ thống thuật ngữ chuẩn hóa nhằm định nghĩa rõ ràng các bộ phận và đặc tính kỹ thuật của bao giấy:

• Bao giấy (Paper sack): Là bao bì vận chuyển có dung tích trung bình hoặc lớn, được chế tạo từ một hoặc nhiều lớp giấy chuyên dụng (thường là giấy Kraft), dùng để chứa đựng các sản phẩm dạng bột, hạt, xơ hoặc các sản phẩm công nghiệp khác.
• Thân bao (Sack body): Phần ống giấy chính của bao dùng để chứa đựng sản phẩm, được giới hạn bởi các đường dán hoặc đường may ở hai đầu.
• Lớp giấy (Ply): Một lớp vật liệu giấy đơn lẻ cấu thành nên thành bao. Tùy thuộc vào yêu cầu chịu lực, bao có thể có cấu tạo một lớp hoặc nhiều lớp xếp chồng lên nhau.
• Đáy bao (Sack bottom): Phần dưới cùng của bao được khép kín hoàn toàn bằng phương pháp dán, may hoặc gấp nếp trong quá trình sản xuất để giữ sản phẩm không bị rò rỉ.
• Miệng bao (Sack mouth): Phần hở phía trên của bao dùng để nạp sản phẩm vào bên trong trước khi thực hiện công đoạn đóng kín cuối cùng.

Phân loại các kiểu bao đựng bằng giấy thông dụng

Dựa trên cấu tạo hình học và phương thức đóng mở khi nạp liệu, tiêu chuẩn phân loại bao giấy thành các kiểu cơ bản sau:

• Bao miệng hở (Open-mouth sacks): Kiểu bao có phần miệng hoàn toàn để hở sau công đoạn sản xuất. Sau khi nạp đầy sản phẩm, miệng bao mới được khâu, dán hoặc kẹp kín. Kiểu bao này thường được chia nhỏ thành bao đáy dán phẳng hoặc bao đáy may.
• Bao có van (Valve sacks): Kiểu bao được đóng kín cả hai đầu (đáy và miệng) ngay từ khâu sản xuất, chỉ chừa lại một lỗ nhỏ (gọi là van) ở một góc bao để nạp sản phẩm bằng vòi phun chuyên dụng. Van này có cơ chế tự động đóng kín dưới áp lực của sản phẩm sau khi nạp đầy.
• Bao xếp hông (Gusseted sacks): Kiểu bao có phần hông được gấp nếp vào phía trong. Thiết kế này giúp tăng thể tích chứa đựng thực tế và tạo cho bao có hình dáng vuông vắn, vững chãi sau khi nạp đầy, rất thuận tiện cho việc xếp chồng và lưu kho.
• Bao dẹt (Flat sacks): Kiểu bao phẳng, không có nếp gấp ở hông, cấu tạo đơn giản, thường dùng cho các loại hàng hóa có thể tích nhỏ hoặc không yêu cầu cao về hình dáng định hình sau đóng gói.

Ý nghĩa thực tiễn của tiêu chuẩn trong hoạt động thương mại

Việc áp dụng TCVN 5117:1990 giúp đồng bộ hóa các tiêu chuẩn kỹ thuật trong nước với tiêu chuẩn quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi thương mại toàn cầu. Doanh nghiệp sản xuất và sử dụng bao bì có thể dựa vào hệ thống thuật ngữ và phân loại chuẩn hóa này để thiết kế, đặt hàng, kiểm tra chất lượng sản phẩm một cách chính xác, hạn chế tối đa các tranh chấp kỹ thuật phát sinh trong quá trình giao nhận hàng hóa.