Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5025:1989 (hoàn toàn tương đương với ST SEV 4816:1984) quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với lớp phủ photphat được sử dụng để bảo vệ chống ăn mòn cho kim loại. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn đối với các sản phẩm kim loại:

• Tiêu chuẩn áp dụng cho các lớp phủ photphat hóa học và điện hóa được tạo ra trên bề mặt thép, gang, kẽm, cadmium, nhôm và các hợp kim của chúng nhằm mục đích bảo vệ chống ăn mòn, làm nền cho lớp sơn phủ, giảm ma sát khi gia công áp lực hoặc bôi trơn chi tiết máy.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các lớp phủ photphat được tạo ra bằng phương pháp phun phủ hoặc các phương pháp đặc biệt khác không mang tính phổ biến công nghiệp.

Quy định cách thức phân loại và ký hiệu các loại lớp phủ photphat dựa trên thành phần hóa học và mục đích sử dụng:

• Ký hiệu lớp phủ bao gồm các ký tự viết tắt thể hiện bản chất của muối photphat (như photphat kẽm, photphat mangan, photphat sắt) và các thông số kỹ thuật đi kèm.
• Phân loại lớp phủ theo mục đích sử dụng chính bao gồm: lớp phủ dùng làm nền cho sơn (mỏng và mịn), lớp phủ bảo vệ chống ăn mòn trực tiếp (dày hơn, thường kết hợp tẩm dầu), và lớp phủ hỗ trợ gia công cơ khí (giảm ma sát).

Điều khoản này tập trung vào các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt mà lớp phủ photphat phải đạt được:

• Yêu cầu về bề mặt kim loại trước khi phủ: Bề mặt chi tiết phải được làm sạch hoàn toàn khỏi dầu mỡ, rỉ sét, vảy cán và các chất bẩn khác. Quá trình tẩy rửa không được làm ảnh hưởng xấu đến khả năng hình thành lớp photphat.
• Ngoại quan của lớp phủ: Lớp phủ photphat phải liên tục, đều màu, không bị bong tróc, không có các vết loang lổ hoặc các khuyết tật cơ học làm hở bề mặt kim loại nền. Màu sắc của lớp phủ có thể thay đổi từ xám nhạt đến xám sẫm tùy thuộc vào mác kim loại nền và công nghệ xử lý.
• Khối lượng lớp phủ trên một đơn vị diện tích: Quy định cụ thể mức khối lượng tối thiểu và tối đa (tính bằng g/m²) cho từng loại lớp phủ photphat tùy theo mục đích sử dụng (ví dụ: lớp phủ làm nền sơn lót yêu cầu mỏng hơn lớp phủ bảo vệ trực tiếp).

Quy định các phương pháp chuẩn hóa để kiểm tra các chỉ tiêu kỹ thuật của lớp phủ photphat:

• Kiểm tra ngoại quan: Được thực hiện bằng mắt thường dưới ánh sáng tự nhiên hoặc ánh sáng nhân tạo đủ độ sáng để phát hiện các khuyết tật bề mặt, sự không đồng đều màu sắc hoặc các vùng chưa được phủ.
• Xác định khối lượng lớp phủ: Sử dụng phương pháp hóa học (phương pháp hòa tan lớp phủ bằng dung dịch chuyên dụng mà không làm tổn hại đến kim loại nền) để cân đo khối lượng lớp phủ trên một đơn vị diện tích bề mặt.
• Thử nghiệm độ bền ăn mòn: Sử dụng phương pháp phun sương muối trung hòa (hoặc các dung dịch thử nghiệm ăn mòn gia tốc khác) để đánh giá khả năng bảo vệ của lớp phủ photphat trong môi trường xâm thực.
• Kiểm tra độ bám dính và độ bền cơ học: Áp dụng các phương pháp thử nghiệm cơ lý để đảm bảo lớp phủ liên kết chặt chẽ với kim loại nền, không bị bong tróc khi chịu tác động lực bên ngoài.