Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4933:2007 (ISO 06826:1997)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4933:2007 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 6826:1997, quy định các yêu cầu kỹ thuật về phòng cháy chữa cháy đối với động cơ đốt trong kiểu pittông. Đây là văn bản pháp lý và kỹ thuật quan trọng nhằm thiết lập các tiêu chuẩn an toàn, giảm thiểu nguy cơ hỏa hoạn trong quá trình thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành động cơ.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng đối với các loại động cơ đốt trong kiểu pittông, cụ thể bao gồm:

• Áp dụng cho các động cơ đốt trong kiểu pittông sử dụng trên mặt đất, đường sắt và đường thủy (hàng hải).
• Áp dụng cho cả động cơ sử dụng nhiên liệu lỏng, nhiên liệu khí hoặc động cơ lưỡng nhiên liệu (dual-fuel).
• Không áp dụng cho các động cơ được sử dụng để truyền động cho các phương tiện giao thông đường bộ thông thường và máy bay.
• Không áp dụng cho các động cơ đặc biệt được thiết kế riêng biệt để hoạt động trong môi trường có nguy cơ cháy nổ cao (như hầm mỏ hoặc khu vực chứa hóa chất đặc biệt dễ cháy).

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, các tổ chức và cá nhân cần viện dẫn và phối hợp sử dụng các tài liệu tiêu chuẩn liên quan sau:

• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về xác định điểm chớp cháy của nhiên liệu và dầu bôi trơn.
• Các tiêu chuẩn về thuật ngữ, định nghĩa và ký hiệu liên quan đến động cơ đốt trong kiểu pittông.
• Các quy chuẩn kỹ thuật về an toàn hệ thống điện và thiết bị điện đi kèm động cơ.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng các biện pháp phòng cháy chữa cháy trong thực tế:

• Chất lỏng dễ cháy (Flammable fluid): Bao gồm nhiên liệu, dầu bôi trơn, dầu thủy lực và các chất lỏng kỹ thuật khác có khả năng bắt cháy dưới các điều kiện vận hành cụ thể của động cơ.
• Nguồn nhiệt hoặc nguồn đánh lửa (Ignition source): Bất kỳ bề mặt nóng, tia lửa điện, ngọn lửa trần hoặc hiện tượng tĩnh điện nào có đủ năng lượng để làm bắt cháy hỗn hợp khí hoặc chất lỏng dễ cháy xung quanh động cơ.
• Nhiệt độ bề mặt tối đa (Maximum surface temperature): Nhiệt độ cao nhất xuất hiện trên bất kỳ bộ phận nào của động cơ có khả năng tiếp xúc trực tiếp với chất lỏng dễ cháy trong điều kiện vận hành bình thường hoặc khi xảy ra sự cố rò rỉ.
• Hệ thống bao che bảo vệ (Enclosure): Các kết cấu bao quanh động cơ hoặc các bộ phận của động cơ nhằm ngăn ngừa sự lan rộng của lửa hoặc bảo vệ các bộ phận nhạy cảm khỏi nguồn nhiệt bên ngoài.

Điều 4: Yêu cầu chung về phòng cháy chữa cháy

Điều khoản này thiết lập các nguyên tắc thiết kế và vận hành cơ bản nhằm kiểm soát tận gốc các nguy cơ phát sinh hỏa hoạn:

• Kiểm soát bề mặt nóng: Các bộ phận có nhiệt độ cao như đường ống xả, tuabin tăng áp phải được bọc cách nhiệt hoặc che chắn hiệu quả. Nhiệt độ bề mặt ngoài của lớp cách nhiệt phải được khống chế dưới mức giới hạn có thể gây bắt cháy đối với các loại dầu và nhiên liệu rò rỉ.
• Quản lý hệ thống đường ống dẫn chất lỏng: Hệ thống đường ống dẫn nhiên liệu và dầu bôi trơn phải được thiết kế bền vững, chống rung động và mài mòn. Các mối nối, khớp nối phải được bố trí ở những vị trí dễ quan sát, kiểm tra và tránh xa các nguồn nhiệt tiềm ẩn.
• An toàn hệ thống điện: Các thiết bị điện, dây dẫn và đầu nối trên động cơ phải được thiết kế chống phát sinh tia lửa điện trong quá trình vận hành. Hệ thống dây điện phải có vỏ bọc bảo vệ chống tác động cơ học và sự ăn mòn của hóa chất, dầu mỡ.
• Thông gió và thoát khí: Khu vực lắp đặt động cơ phải đảm bảo hệ thống thông gió hoạt động hiệu quả để tránh tích tụ hơi nhiên liệu hoặc khí cháy, giảm thiểu nguy cơ hình thành môi trường dễ nổ.
• Trang bị phương tiện chữa cháy: Thiết kế của động cơ hoặc cụm thiết bị phải tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận và sử dụng các phương tiện chữa cháy xách tay hoặc tích hợp hệ thống chữa cháy tự động phù hợp.