Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1795:1993

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1795:1993 về Đay tơ - Phân hạng chất lượng được chuyển đổi năm 2008 từ tiêu chuẩn ngành, do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp phân hạng chất lượng và các chỉ tiêu đánh giá đối với sản phẩm đay tơ phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với sản phẩm đay tơ được thu hoạch và chế biến từ cây đay. Đây là cơ sở pháp lý và kỹ thuật để các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu đay tơ thực hiện việc phân loại, đánh giá chất lượng sản phẩm một cách thống nhất trên phạm vi cả nước.

Các quy định cốt lõi về phân hạng chất lượng đay tơ

Dựa trên các đặc tính lý hóa và cảm quan, đay tơ được phân chia thành các hạng chất lượng khác nhau nhằm tối ưu hóa giá trị sử dụng và thương mại. Các tiêu chí phân hạng chính bao gồm:

• Màu sắc và độ bóng: Đay tơ chất lượng cao phải có màu sắc tự nhiên sáng, không bị xỉn màu, không có vết ố mốc hoặc biến màu do bảo quản kém.
• Độ bền kéo đứt (lực bền): Chỉ tiêu cơ lý quan trọng quyết định khả năng chịu lực của sợi đay trong quá trình dệt và sử dụng thực tế.
• Độ dài và độ đều của xơ đay: Chiều dài của thân tơ đay phải đạt chuẩn theo từng phân hạng, tỷ lệ xơ ngắn và xơ vụn phải nằm trong giới hạn cho phép.
• Tỷ lệ tạp chất và vỏ cây: Hàm lượng tạp chất phi xenluloza, đất cát, và vỏ cây bám dính trên tơ đay phải được kiểm soát nghiêm ngặt theo từng hạng chất lượng cụ thể.
• Độ ẩm: Quy định giới hạn độ ẩm tiêu chuẩn để tránh hiện tượng tự bốc nóng, ẩm mốc và suy giảm chất lượng trong quá trình vận chuyển và lưu kho.

Phương pháp kiểm tra và đánh giá chất lượng

Để xác định chính xác hạng chất lượng của đay tơ, tiêu chuẩn quy định cụ thể quy trình lấy mẫu và các phương pháp thử nghiệm:

• Quy tắc lấy mẫu: Mẫu thử phải được lấy ngẫu nhiên từ các kiện hàng khác nhau trong cùng một lô hàng để đảm bảo tính đại diện cao nhất cho toàn bộ lô sản phẩm.
• Phương pháp xác định độ ẩm: Sử dụng phương pháp sấy khô đến khối lượng không đổi hoặc thiết bị đo độ ẩm chuyên dụng đã được hiệu chuẩn để xác định tỷ lệ ẩm chính xác.
• Phương pháp xác định tỷ lệ tạp chất: Tiến hành phân tách thủ công hoặc bằng máy chuyên dụng để cân đo lượng tạp chất bám trên mẫu đay tơ thử nghiệm.
• Đánh giá cảm quan: Thực hiện bởi các chuyên gia có kinh nghiệm để đánh giá màu sắc, mùi, độ mềm mại và trạng thái bên ngoài của đay tơ.

Quy định về bao gói, ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản

Nhằm duy trì chất lượng đay tơ sau khi phân hạng, tiêu chuẩn đưa ra các yêu cầu bắt buộc đối với khâu hậu cần:

• Bao gói: Đay tơ phải được ép thành kiện chặt chẽ, bọc lót bằng vật liệu phù hợp để tránh hút ẩm và bụi bẩn từ môi trường bên ngoài.
• Ghi nhãn: Trên mỗi kiện đay tơ phải ghi rõ tên sản phẩm, hạng chất lượng, khối lượng tịnh, khối lượng cả bì, tên cơ sở sản xuất và ký hiệu mã lô hàng để thuận tiện cho việc truy xuất nguồn gốc.
• Bảo quản và vận chuyển: Sản phẩm phải được lưu trữ trong kho khô ráo, thoáng mát, có bệ đỡ cách đất. Phương tiện vận chuyển phải có mui bạt che mưa nắng, đảm bảo không làm ảnh hưởng đến chất lượng đay tơ trong suốt quá trình di chuyển.