Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13728:2023 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 62110:2009) quy định chi tiết về mức trường điện và trường từ tạo bởi hệ thống điện xoay chiều (AC), đồng thời thiết lập quy trình đo lường chuẩn hóa liên quan đến mức độ phơi nhiễm của công chúng. Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát an toàn bức xạ phi ion hóa từ các công trình lưới điện truyền tải và phân phối tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn áp dụng đối với các phép đo trường điện và trường từ tần số cực thấp (ELF) được tạo ra bởi các hệ thống điện xoay chiều (AC), bao gồm đường dây tải điện trên không, cáp ngầm, trạm biến áp và các thiết bị điện phụ trợ liên quan.
• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức kiểm định, đơn vị vận hành hệ thống điện, cơ quan quản lý nhà nước về môi trường và an toàn lao động, cùng các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động đo đạc, đánh giá mức độ phơi nhiễm điện từ trường của cộng đồng.

Các nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn (Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng và mục đích thiết lập quy trình

• Xác định các phương pháp đo thực tế để đánh giá trường điện và trường từ tại các khu vực công cộng có thể tiếp cận được.
• Đảm bảo tính thống nhất và độ tin cậy của các kết quả đo khi so sánh với các giới hạn phơi nhiễm quốc tế và quốc gia.
• Tập trung vào các tần số công nghiệp (thường là 50 Hz hoặc 60 Hz) phát sinh từ hệ thống truyền tải và phân phối điện năng.

2. Tài liệu viện dẫn và thuật ngữ chuyên ngành

• Viện dẫn các tiêu chuẩn quốc tế liên quan đến thiết bị đo và phương pháp hiệu chuẩn để đảm bảo tính chính xác của phép đo.
• Định nghĩa rõ ràng các khái niệm kỹ thuật cốt lõi như: trường điện, trường từ, mật độ dòng từ thông, độ không đảm bảo đo, và vùng phơi nhiễm của công chúng.

3. Yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị đo lường

• Thiết bị đo phải có khả năng đo độc lập hoặc đồng thời cả thành phần trường điện và trường từ.
• Yêu cầu về dải tần số hoạt động của đầu dò phải tương thích với tần số của nguồn điện xoay chiều cần đo.
• Quy định nghiêm ngặt về quy trình hiệu chuẩn định kỳ đối với các thiết bị đo nhằm duy trì sai số trong giới hạn cho phép.

4. Quy trình thực hiện phép đo ngoài thực địa

• Xác định vị trí đo: Các phép đo phải được thực hiện tại các vị trí mà công chúng thường xuyên lui tới hoặc sinh sống gần các công trình điện.
• Chiều cao đo chuẩn hóa: Quy định chiều cao tiêu chuẩn so với mặt đất khi tiến hành đo (thường là 1,0 mét hoặc các độ cao đặc thù khác tùy thuộc vào kịch bản phơi nhiễm).
• Kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng: Loại bỏ hoặc ghi nhận các yếu tố gây nhiễu từ môi trường xung quanh như độ ẩm, nhiệt độ, vật cản kim loại hoặc các nguồn điện từ trường cục bộ khác.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13728:2023 (IEC 62110:2009) có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được công bố bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tiêu chuẩn này hướng tới việc đồng bộ hóa tiêu chuẩn kỹ thuật của Việt Nam với hệ thống tiêu chuẩn quốc tế, bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước tác động của điện từ trường.