Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12677:2020 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 61829:2015) quy định về Dàn quang điện - Phép đo đặc tính dòng điện-điện áp tại hiện trường. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng hướng dẫn phương pháp đo đạc, đánh giá và giám sát hiệu suất thực tế của các hệ thống điện mặt trời trực tiếp tại vị trí lắp đặt dưới ánh sáng tự nhiên.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng đối với việc đo đặc tính dòng điện - điện áp (I-V) của dàn quang điện (PV array) tại hiện trường bằng ánh sáng tự nhiên, đồng thời hướng dẫn các bước kỹ thuật để dịch chuyển dữ liệu đo được về điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn (STC) hoặc các điều kiện vận hành định trước khác.
• Đối tượng áp dụng: Các đơn vị thiết kế, thi công, vận hành, bảo trì, các tổ chức kiểm định chất lượng và các bên liên quan đến hoạt động thử nghiệm hiệu suất của hệ thống điện mặt trời tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Xác định các yêu cầu kỹ thuật đối với phép đo đặc tính I-V của dàn quang điện phẳng tại hiện trường.
• Quy định giới hạn áp dụng đối với các phép đo sử dụng bức xạ mặt trời tự nhiên, không áp dụng cho các nguồn sáng nhân tạo trong phòng thí nghiệm.
• Hướng dẫn cách thức xử lý sai số và hiệu chỉnh các thông số đo đạc thực tế về điều kiện tiêu chuẩn để phục vụ công tác so sánh, đánh giá chất lượng.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này viện dẫn các tài liệu kỹ thuật liên quan không thể tách rời, bao gồm các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia về thiết bị đo bức xạ mặt trời (pyranometer), pin mặt trời tham chiếu, và các tiêu chuẩn về an toàn điện cho hệ thống quang điện.
• Các tài liệu viện dẫn này đảm bảo tính đồng bộ và độ chính xác cao nhất cho quy trình đo đạc thực tế.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Định nghĩa chi tiết các khái niệm chuyên ngành như: Dàn quang điện (PV array), chuỗi quang điện (PV string), đặc tính dòng điện - điện áp (đường cong I-V), điện áp hở mạch (Voc), dòng điện ngắn mạch (Isc), công suất cực đại (Pmax), và hệ số lấp đầy (FF).
• Làm rõ khái niệm về điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn (STC) và các điều kiện vận hành thực tế tại hiện trường để thống nhất cách hiểu trong quá trình thực hiện phép đo.

4. Thiết bị đo và yêu cầu kỹ thuật (Điều 4)

• Thiết bị đo đặc tính I-V (I-V curve tracer): Phải có khả năng quét và ghi lại toàn bộ đường cong đặc tính dòng điện - điện áp của dàn quang điện trong khoảng thời gian ngắn để tránh ảnh hưởng của sự thay đổi bức xạ và nhiệt độ.
• Thiết bị đo bức xạ mặt trời: Yêu cầu sử dụng cảm biến đo bức xạ có độ nhạy cao, được lắp đặt song song với mặt phẳng của dàn quang điện cần đo để đảm bảo tính chính xác của dữ liệu bức xạ nhận được.
• Thiết bị đo nhiệt độ: Quy định phương pháp đo nhiệt độ tế bào quang điện (nhiệt độ tấm pin) bằng các cảm biến tiếp xúc trực tiếp vào mặt sau của tấm pin hoặc thông qua phương pháp tính toán gián tiếp từ các thông số điện.
• Yêu cầu về độ chính xác: Tất cả các thiết bị đo lường sử dụng trong quá trình thử nghiệm phải được hiệu chuẩn định kỳ và đáp ứng các tiêu chuẩn về sai số cho phép theo quy định.

Ý nghĩa và hiệu lực thi hành

TCVN 12677:2020 đóng vai trò là cơ sở pháp lý và kỹ thuật đồng bộ giúp các kỹ sư và đơn vị kiểm định đánh giá chính xác hiệu suất hoạt động của dàn quang điện sau khi lắp đặt hoặc sau một thời gian vận hành. Tiêu chuẩn này được áp dụng kể từ ngày ban hành theo các quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.