Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12241-1:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 62660-1:2018) do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/E1 Máy điện và khí cụ điện biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định chi tiết các quy trình thử nghiệm tính năng và tuổi thọ đối với các đơn thể pin (cell pin) lithium-ion thứ cấp được sử dụng để truyền lực cho các phương tiện giao thông đường bộ chạy điện, bao gồm xe điện chạy pin (BEV) và xe điện lai (HEV).

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các đơn thể pin lithium-ion thứ cấp được thiết kế để sử dụng cho hệ thống truyền lực của phương tiện giao thông đường bộ chạy điện. Đối tượng áp dụng bao gồm các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu pin xe điện, các phòng thử nghiệm chất lượng sản phẩm và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan đến việc kiểm định chất lượng phương tiện giao thông chạy điện tại Việt Nam.

Các nội dung kỹ thuật cốt lõi của tiêu chuẩn

1. Quy định chung về điều kiện thử nghiệm

• Điều kiện môi trường: Các thử nghiệm phải được tiến hành trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm được kiểm soát nghiêm ngặt theo quy định để đảm bảo tính khách quan và khả năng tái lập của kết quả thử nghiệm.
• Thiết bị đo lường: Quy định cụ thể về độ chính xác của các thiết bị đo điện áp, dòng điện, nhiệt độ và thời gian nhằm hạn chế tối đa sai số trong quá trình đo đạc.
• Trạng thái nạp (SOC): Định nghĩa rõ ràng các phương pháp xác định và điều chỉnh trạng thái nạp của đơn thể pin trước khi tiến hành từng nội dung thử nghiệm cụ thể.

2. Các thử nghiệm tính năng điện học

• Thử nghiệm dung lượng: Xác định dung lượng phóng điện của đơn thể pin ở các tốc độ dòng điện khác nhau, giúp đánh giá khả năng tích trữ năng lượng thực tế so với thông số thiết kế của nhà sản xuất.
• Thử nghiệm công suất: Đánh giá khả năng cung cấp công suất đỉnh trong thời gian ngắn (phục vụ quá trình tăng tốc của xe) và khả năng tiếp nhận dòng nạp lớn (phục vụ quá trình phanh tái sinh) ở các mức SOC khác nhau.
• Thử nghiệm hiệu suất năng lượng: Đo lường tỷ lệ giữa năng lượng giải phóng trong quá trình xả so với năng lượng cần thiết để nạp đầy lại pin, từ đó xác định hiệu suất sử dụng năng lượng tổng thể của cell pin.

3. Thử nghiệm độ bền và tuổi thọ

• Thử nghiệm lưu trữ (Storage test): Đánh giá mức độ tự xả và khả năng phục hồi dung lượng của đơn thể pin sau một khoảng thời gian lưu trữ dài ngày ở các điều kiện nhiệt độ khác nhau.
• Thử nghiệm chu kỳ tuổi thọ (Cycle life test): Thực hiện các chu kỳ nạp và xả liên tục theo các kịch bản mô phỏng hoạt động thực tế của xe điện nhằm xác định tốc độ suy giảm dung lượng và sự gia tăng nội trở của pin theo thời gian sử dụng.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12241-1:2018 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Việc áp dụng tiêu chuẩn này góp phần chuẩn hóa quy trình thử nghiệm, nâng cao chất lượng sản phẩm pin lithium-ion dùng cho xe điện, đồng thời bảo vệ quyền lợi và an toàn của người tiêu dùng trong quá trình chuyển dịch sang phương tiện giao thông xanh.