Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12237-2-4:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 61558-2-4:2009) quy định các yêu cầu về an toàn đối với máy biến áp cách ly và bộ cấp nguồn kết hợp với máy biến áp cách ly. Tiêu chuẩn này tập trung vào khía cạnh an toàn điện, an toàn nhiệt và an toàn cơ học nhằm bảo vệ người sử dụng và môi trường xung quanh khỏi các nguy cơ tai nạn điện.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các sản phẩm máy biến áp cách ly và bộ cấp nguồn tích hợp máy biến áp cách ly có các đặc tính kỹ thuật sau:

• Máy biến áp cách ly kiểu cố định hoặc di động, một pha hoặc nhiều pha, làm mát bằng không khí (tự nhiên hoặc cưỡng bức).
• Điện áp nguồn danh định không vượt quá 1100 V xoay chiều.
• Tần số nguồn danh định không vượt quá 500 Hz.
• Công suất danh định không vượt quá 25 kVA đối với máy biến áp một pha và không vượt quá 40 kVA đối với máy biến áp nhiều pha.
• Tiêu chuẩn này cũng áp dụng cho các máy biến áp cách ly không có giới hạn về công suất danh định, tuy nhiên các trường hợp này cần có sự thỏa thuận giữa người mua và nhà sản xuất.
• Không áp dụng cho các mạch điện kết nối giữa các cuộn dây khác nhau của máy biến áp.

Các yêu cầu kỹ thuật và an toàn cốt lõi

Nội dung tiêu chuẩn quy định chi tiết các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử nghiệm nghiêm ngặt bao gồm:

• Bảo vệ chống điện giật: Quy định về khoảng cách ly, cách điện tăng cường và cách điện kép giữa các bộ phận mang điện nguy hiểm và các bộ phận có thể chạm tới được. Các cuộn dây sơ cấp và thứ cấp phải được cách ly về mặt điện vật lý một cách an toàn.
• Điện áp đầu ra không tải: Điện áp đầu ra không tải và điện áp đầu ra danh định không được vượt quá 500 V xoay chiều hoặc 708 V một chiều không nhấp nhô.
• Khả năng chịu nhiệt và chống cháy: Các vật liệu cách điện và vỏ bọc bằng polyme phải có khả năng chịu nhiệt độ cao, không tự bắt cháy hoặc lan truyền ngọn lửa trong điều kiện vận hành bình thường cũng như khi xảy ra sự cố quá tải.
• Độ bền cơ học: Vỏ ngoài và các chi tiết lắp ráp của máy biến áp phải đảm bảo độ bền cơ học, chịu được va đập và các tác động vật lý từ môi trường bên ngoài mà không làm ảnh hưởng đến tính năng an toàn điện.
• Khả năng chống ẩm và bụi bẩn: Quy định các cấp bảo vệ bằng vỏ ngoài (mã IP) phù hợp với từng điều kiện lắp đặt và vận hành cụ thể của thiết bị.

Quy định về thử nghiệm và đánh giá sự phù hợp

Để được chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn TCVN 12237-2-4:2018, các sản phẩm phải trải qua các quy trình thử nghiệm nghiêm ngặt:

• Thử nghiệm điển hình (Type test) để đánh giá thiết kế ban đầu của sản phẩm.
• Thử nghiệm thường xuyên (Routine test) đối với từng sản phẩm xuất xưởng nhằm đảm bảo tính đồng nhất về chất lượng và an toàn.
• Thử nghiệm trong điều kiện hoạt động bình thường và điều kiện không bình thường (giả lập sự cố quá tải, ngắn mạch đầu ra) để kiểm tra cơ chế bảo vệ tự động của thiết bị.

Thông tin về hiệu lực và ban hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12237-2-4:2018 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/E1 Máy điện và khí cụ điện biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này được áp dụng rộng rãi cho các tổ chức thử nghiệm, nhà sản xuất, đơn vị nhập khẩu và phân phối thiết bị điện tại Việt Nam nhằm kiểm soát chất lượng sản phẩm trước khi lưu thông trên thị trường.