Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12133:2017 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 17485:2006) là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định về hệ thống độ chính xác đối với bánh răng côn. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và phân tích chuyên sâu các nội dung cốt lõi được trích xuất từ văn bản tiêu chuẩn này.
- Thông tin tổng quan về tiêu chuẩn TCVN 12133:2017
- Tên tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12133:2017 (ISO 17485:2006) về Bánh răng côn - Hệ thống độ chính xác theo ISO.
- Tình trạng văn bản: Các thông tin về số hiệu cụ thể, loại văn bản, cơ quan ban hành, ngày ban hành, ngày áp dụng và tình trạng hiệu lực hiện chưa được cập nhật chi tiết trong nguồn trích xuất. Tuy nhiên, đây là tiêu chuẩn quốc gia được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tiêu chuẩn quốc tế ISO 17485:2006.
- Ứng dụng công nghệ và phần mềm chuyên dùng trong kiểm tra độ chính xác
Tiêu chuẩn nhấn mạnh vai trò của các công nghệ đo lường hiện đại trong việc xác định và đánh giá độ chính xác của bánh răng côn, cụ thể bao gồm:
- Sử dụng phần mềm chuyên dùng trên máy đo tọa độ ba chiều (CMM - Coordinate Measuring Machine) để thực hiện các phép đo chính xác cao về biên dạng và thông số hình học của bánh răng.
- Ứng dụng phần mềm chuyên dùng trên hệ thống máy điều khiển số máy tính (CNC) nhằm tự động hóa quá trình gia công và kiểm tra sai lệch trực tiếp trong quá trình sản xuất.
- Sự kết hợp đồng bộ giữa phần mềm chuyên dùng CMM và CNC giúp tối ưu hóa độ chính xác, phát hiện sớm các sai sót kỹ thuật của bánh răng côn trong chuỗi chế tạo.
- Phân tích các sai lệch hình học và nguyên nhân gây sai lệch ở bánh răng côn
Văn bản đi sâu vào phân tích bản chất vật lý và hình học của các loại sai lệch xuất hiện trên bánh răng côn, chia thành hai nhóm chính là sai lệch dài hạn và sai lệch ngắn hạn:
- Sai lệch thành phần dài hạn dạng hình sin: Đây là dạng sai lệch phổ biến nhất, thường xuất hiện dưới dạng đồ thị hình sin. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hiện tượng này là do độ lệch tâm trong quá trình gia công hoặc gá đặt phôi bánh răng.
- Sai lệch thành phần dài hạn ở các bậc cao hơn: Trong một số trường hợp đặc biệt, sai lệch dài hạn không dừng lại ở dạng hình sin đơn giản mà xuất hiện ở các bậc cao hơn. Nguyên nhân của hiện tượng này được xác định là do các sai lệch hình dạng phức tạp như độ ôvan, độ méo tam giác và các biến dạng hình học khác.
- Sai lệch đặc thù ở bánh răng dạng vòng: Đối với các bánh răng dạng vòng, các sai lệch hình dạng nêu trên cực kỳ phổ biến. Nguyên nhân cốt lõi là do các biến dạng nhiệt luyện phát sinh tại vị trí của mỗi lỗ lắp bulông nằm trong phôi bánh răng, gây ra sự không đồng đều về ứng suất và kích thước sau khi xử lý nhiệt.
- Sai lệch thành phần ngắn hạn: Ngay cả đối với các thành phần ngắn hạn, biến dạng vẫn có thể xảy ra. Những biến dạng này chủ yếu xuất phát từ các sai lệch trực tiếp của dạng răng (biên dạng răng) trong quá trình cắt răng hoặc hoàn thiện bề mặt răng.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
ISO 17485:2006
BÁNH RĂNG CÔN - HỆ THỐNG ĐỘ CHÍNH XÁC THEO ISO
Bevel gears - ISO system of accuracy
Lời nói đầu
TCVN 12133:2017 hoàn toàn tương đương với ISO 17485:2006.
TCVN 12133:2017 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 60 Bánh răng biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
BÁNH RĂNG CÔN - HỆ THỐNG ĐỘ CHÍNH XÁC THEO ISO
Bevel gears - ISO system of accuracy
Tiêu chuẩn này xác lập một hệ thống phân loại dùng để truyền đạt các thông số độ chính xác hình học của các bánh răng côn chưa được lắp trong truyền động, các bánh răng hypoit và các cặp bánh răng côn. Tiêu chuẩn định nghĩa các thuật ngữ về độ chính xác của răng bánh răng và quy định cấu trúc của hệ thống cấp chính xác của bánh răng côn và các giá trị cho phép của hệ thống cấp chính xác này.
Tiêu chuẩn này cung cấp cho nhà sản xuất bánh răng và khách hàng một tài liệu tham chiếu cùng có lợi về hệ thống dung sai bánh răng côn thống nhất. Mười cấp chính xác được định nghĩa, được đánh số từ 2 đến 11 theo thứ tự độ chính xác giảm dần. Các công thức về dung sai và các phạm vi có hiệu lực của chúng được đưa ra trong 5.4 cho độ chính xác đã quy định của bộ truyền bánh răng côn. Nói chung, các dung sai này bao phủ các phạm vi sau:
1,0 mm ≤ mmn ≤ 50 mm
5 ≤ z ≤ 400
5 mm ≤ dT ≤ 2500 mm
Trong đó:
dT là đường kính quy định dung sai;
mmn là môđun pháp trung bình;
z là số răng.
Về các phương pháp đo yêu cầu và tùy chọn, xem Điều 6. Vì các dung sai được tính toán từ các kích thước thực của một bánh răng côn cho nên không đưa ra các bảng dung sai. Để cung cấp bản mô tả ngắn gọn, Phụ lục A giới thiệu các giá trị và biểu đồ về dung sai như một ví dụ.
Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các bộ phận cơ cấu bánh răng kín, bao gồm các hộp giảm tốc hoặc tăng tốc, các động cơ tích hợp với cơ cấu bánh răng, các hộp giảm tốc lắp trên trục, các thiết bị cao tốc hoặc các cơ cấu bánh răng khác được chế tạo cho một công suất, tốc độ, tỷ số truyền hoặc ứng dụng đã cho.
Thiết kế bánh răng côn nằm ngoài phạm vi của tiêu chuẩn này. Việc sử dụng các cấp chính xác để xác định chất lượng sử dụng của bánh răng đòi hỏi phải có kinh nghiệm rộng lớn với các ứng dụng riêng. Vì vậy, người sử dụng tiêu chuẩn này cần lưu ý tới việc áp dụng trực tiếp các giá trị dung sai cho vận hành theo dự định của các bánh răng tháo rời khi chúng được lắp ráp vào truyền động.
Các giá trị dung sai cho các bánh răng côn nằm ngoài các giới hạn đã công bố trong tiêu chuẩn này cần được xác lập bằng xác định các yêu cầu riêng của ứng dụng. Yêu cầu này đòi hỏi phải lập ra một dung sai khác so với dung sai được tính toán theo các công thức trong tiêu chuẩn này.
Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thi áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi (nếu có).
ISO 1122-1:1998, Vocabulary of gear terms - Part 1: Definitions related to geometry (Từ vựng của các thuật ngữ bánh răng - Phần 1: Định nghĩa liên quan đến hình học);
ISO 23509, Bevel and hypoid gear geometry (Hình học của bánh răng côn và bánh răng hypoit).
3 Thuật ngữ, định nghĩa và ký hiệu
Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa được cho trong ISO 1122-1, ISO 23509 và các thuật ngữ, định nghĩa và ký hiệu sa
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3690:1981 về Truyền động bánh răng côn răng cong - Tính toán hình học
- 2Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4143:1985 về Truyền động bánh răng côn - Thuật ngữ, ký hiệu, định nghĩa
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4753:1989 (ST SEV 5455:1985) về Hộp giảm tốc bánh răng côn và côn – Trụ thông dụng – Thông số cơ bản
- 1Quyết định 3766/QĐ-BKHCN năm 2017 công bố Tiêu chuẩn quốc gia về Tính toán khả năng tải của bánh răng thẳng và bánh răng nghiêng do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3690:1981 về Truyền động bánh răng côn răng cong - Tính toán hình học
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4143:1985 về Truyền động bánh răng côn - Thuật ngữ, ký hiệu, định nghĩa
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4753:1989 (ST SEV 5455:1985) về Hộp giảm tốc bánh răng côn và côn – Trụ thông dụng – Thông số cơ bản
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12133:2017 (ISO 17485:2006) về Bánh răng côn - Hệ thống độ chính xác theo ISO
- Số hiệu: TCVN12133:2017
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/2017
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 01/08/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
