Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11916-1:2018 (hoàn toàn tương đương với ISO 13765-1:2004) về Vữa chịu lửa - Phần 1: Xác định độ lưu động bằng phương pháp xuyên côn do Viện Vật liệu xây dựng biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ lưu động (độ sệt) của các loại vữa chịu lửa bằng cách đo độ xuyên sâu của một hình côn tiêu chuẩn.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, thử nghiệm, nghiệm thu và sử dụng vật liệu chịu lửa tại Việt Nam. Phương pháp thử này được áp dụng cho tất cả các loại vữa chịu lửa (bao gồm vữa chịu lửa kiềm tính, vữa chịu lửa silic, vữa chịu lửa alumosilicat, vữa chịu lửa đặc biệt) nhằm đánh giá khả năng thi công và độ đồng nhất của vữa trước khi đưa vào xây dựng các công trình lò công nghiệp và thiết bị nhiệt.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định phương pháp xác định độ lưu động của vữa chịu lửa bằng thiết bị xuyên côn tiêu chuẩn.
• Phương pháp này cho phép đánh giá độ sệt của vữa chịu lửa đã được trộn với một lượng chất lỏng (nước hoặc chất liên kết lỏng) xác định, phục vụ cho công tác kiểm tra chất lượng sản phẩm và kiểm soát quá trình thi công trên công trường.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn áp dụng các tài liệu viện dẫn liên quan đến phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử đối với vật liệu chịu lửa định hình và không định hình.
• Các tài liệu viện dẫn này là bắt buộc để đảm bảo tính đồng nhất và độ chính xác của mẫu thử trước khi tiến hành đo độ xuyên côn.

3. Nguyên lý thử nghiệm (Điều 3)

• Độ lưu động của vữa chịu lửa được xác định bằng độ sâu xâm nhập (tính bằng milimét) của một hình côn kim loại tiêu chuẩn dưới tác dụng của trọng lực.
• Hình côn được thả tự do từ một độ cao xác định (bề mặt vữa) thẳng đứng vào trong lòng khối vữa chịu lửa được chứa trong cốc thử tiêu chuẩn. Độ sâu mà hình côn lún xuống sau một khoảng thời gian quy định phản ánh trực tiếp độ lưu động (độ sệt) của vữa.

4. Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm (Điều 4)

• Thiết bị xuyên côn (Penetrometer): Thiết bị phải có cơ cấu cho phép thanh trượt và hình côn di chuyển tự do theo phương thẳng đứng mà không bị ma sát cản trở. Thiết bị phải được trang bị bộ phận đo (thước đo hoặc đồng hồ chỉ thị) có khả năng đọc chính xác độ sâu xuyên đến 0,1 mm.
• Hình côn tiêu chuẩn: Được chế tạo bằng kim loại không gỉ hoặc vật liệu cứng có bề mặt nhẵn bóng. Hình côn phải có kích thước hình học và góc đỉnh côn xác định, đồng thời tổng khối lượng của cụm hình côn và thanh trượt phải đạt giá trị quy định (thường là 150g hoặc theo thiết kế tiêu chuẩn của phép thử).
• Cốc chứa mẫu: Cốc hình trụ được làm bằng vật liệu không hút nước, không bị ăn mòn bởi vữa chịu lửa. Kích thước của cốc (đường kính trong và chiều sâu) phải đủ lớn để đảm bảo khi hình côn xuyên sâu nhất không bị ảnh hưởng bởi hiệu ứng thành bên hoặc chạm vào đáy cốc.
• Dụng cụ trộn mẫu: Bao gồm bàn trộn, bay trộn hoặc máy trộn cơ học phù hợp để đảm bảo hỗn hợp vữa được đồng nhất hoàn toàn trước khi tiến hành thử nghiệm.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11916-1:2018 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố ban hành, thay thế hoặc bổ sung cho các tiêu chuẩn quốc gia trước đó về phương pháp thử vữa chịu lửa bằng phương pháp xuyên côn tại Việt Nam.