Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11739:2017 về Phụ kiện dùng trong bê tông - Thanh cẩu quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và tiêu chí đánh giá đối với hệ thống thanh cẩu được chôn sẵn trong các cấu kiện bê tông đúc sẵn. Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc định hình các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật cho quá trình nâng, hạ, vận chuyển và lắp dựng các cấu kiện bê tông tại các công trình xây dựng.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại thanh cẩu bằng thép được thiết kế để chôn sẵn vào trong bê tông nhằm mục đích nâng và vận chuyển các cấu kiện bê tông đúc sẵn.
• Phạm vi điều chỉnh bao gồm cả các yêu cầu đối với việc thiết kế, chế tạo, thử nghiệm và ghi nhãn cho các thanh cẩu này.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các thiết bị nâng hạ độc lập không được chôn cố định vào bê tông hoặc các hệ thống neo giữ không dùng cho mục đích nâng hạ cấu kiện.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Quy định các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế liên quan được áp dụng song song để xác định các đặc tính cơ lý của vật liệu thép, phương pháp thử nghiệm kéo, thử nghiệm nén và các tiêu chuẩn về bê tông chế tạo sẵn.
• Các tài liệu viện dẫn này là nền tảng để đối chiếu và thực hiện các thử nghiệm đánh giá chất lượng thanh cẩu một cách đồng bộ và chính xác.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành cốt lõi nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng thực tế, bao gồm:

• Thanh cẩu (Lifting anchor): Là chi tiết bằng kim loại (thường là thép) được chôn một phần hoặc toàn bộ vào trong bê tông đúc sẵn, có bộ phận nhô ra hoặc hốc để liên kết với thiết bị nâng.
• Khớp nối nâng (Lifting clutch): Thiết bị trung gian dùng để kết nối giữa thanh cẩu đã chôn trong bê tông và thiết bị nâng hạ (như cần cẩu, pa lăng).
• Tải trọng làm việc giới hạn (WLL - Working Load Limit): Tải trọng tối đa mà thanh cẩu được phép chịu trong điều kiện làm việc bình thường theo thiết kế.
• Hệ số an toàn: Tỷ số giữa tải trọng phá hủy tối thiểu và tải trọng làm việc giới hạn, đảm bảo dự phòng an toàn trước các biến động tải trọng thực tế.

Phân loại và ký hiệu (Điều 4)

• Thanh cẩu được phân loại dựa trên hình dáng hình học, phương thức liên kết (như thanh cẩu đầu tròn, thanh cẩu ren, thanh cẩu dẹt) và khả năng chịu tải định mức.
• Quy định chi tiết về cách thức ký hiệu sản phẩm nhằm giúp người sử dụng dễ dàng nhận biết chủng loại, khả năng chịu tải và nhà sản xuất ngay trên công trường, tránh việc sử dụng sai lệch gây mất an toàn lao động.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11739:2017 có hiệu lực kể từ ngày ban hành theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về khoa học và công nghệ, làm căn cứ kỹ thuật cho các đơn vị thiết kế, sản xuất và thi công bê tông đúc sẵn.