Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10753:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10753:2015 quy định phương pháp xác định hiệu lực bảo quản của thuốc bảo quản gỗ chống lại sự tàn phá của nấm đảm (basidiomycetes) phá hoại gỗ được nuôi cấy trên môi trường thạch. Đây là tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng giúp đánh giá chất lượng và khả năng bảo vệ của các loại hóa chất lâm sản trước tác nhân sinh học gây hại.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều 1 của tiêu chuẩn xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của phương pháp thử nghiệm:

• Phương pháp này áp dụng để xác định trị số độc hại của thuốc bảo quản gỗ đối với các loài nấm đảm phá hoại gỗ.
• Tiêu chuẩn áp dụng cho các loại thuốc bảo quản gỗ dạng lỏng, bao gồm thuốc bảo quản tan trong nước, thuốc bảo quản gốc dầu hoặc thuốc bảo quản tan trong dung môi hữu cơ.
• Phương pháp này cũng được áp dụng đối với các mẫu gỗ đã qua xử lý bằng phương pháp ngâm, tẩm áp lực hoặc các phương pháp xử lý bề mặt khác nhằm đánh giá hiệu quả bảo vệ lâu dài.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn và phối hợp sử dụng các tài liệu kỹ thuật liên quan sau:

• Các tiêu chuẩn về phương pháp thử nghiệm lão hóa nhân tạo đối với gỗ đã xử lý thuốc bảo quản, bao gồm phương pháp rửa trôi và phương pháp bay hơi.
• Các tiêu chuẩn về lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử gỗ để đảm bảo tính đồng nhất và đại diện của mẫu thử.
• Các tài liệu hướng dẫn về an toàn sinh học và quy trình nuôi cấy vi sinh vật trong phòng thí nghiệm.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Điều 3 làm rõ các khái niệm chuyên ngành được sử dụng xuyên suốt trong tiêu chuẩn nhằm tránh hiểu sai lệch trong quá trình thực nghiệm:

• Thuốc bảo quản gỗ: Là các hoạt chất hóa học hoặc chế phẩm sinh học được đưa vào gỗ nhằm ngăn ngừa sự tấn công của các sinh vật gây hại, đặc biệt là nấm và côn trùng.
• Trị số độc hại (Toxic value): Khoảng nồng độ của thuốc bảo quản gỗ nằm giữa nồng độ thấp nhất ngăn cản hoàn toàn sự phân hủy gỗ của nấm và nồng độ cao nhất tiếp theo vẫn cho phép nấm gây ra sự suy giảm khối lượng gỗ ở mức độ nhất định.
• Nấm đảm (Basidiomycetes): Nhóm nấm phá hoại cấu trúc gỗ, gây ra hiện tượng mục nâu hoặc mục trắng, làm suy giảm nghiêm trọng độ bền cơ lý của gỗ.

Nguyên tắc của phương pháp thử nghiệm (Điều 4)

Nguyên tắc cốt lõi của phương pháp xác định hiệu lực được quy định cụ thể tại Điều 4:

• Chuẩn bị mẫu thử: Các mẫu gỗ quy chuẩn (thường là gỗ thông hoặc gỗ dẻ gai) được tẩm thuốc bảo quản với các nồng độ khác nhau theo một dãy nồng độ xác định.
• Xử lý lão hóa (nếu có): Mẫu gỗ sau khi tẩm có thể được đưa qua quy trình lão hóa nhân tạo (rửa trôi bằng nước hoặc bay hơi cưỡng bức) để đánh giá độ bền vững của thuốc theo thời gian.
• Nuôi cấy và tiếp xúc: Đặt các mẫu gỗ đã xử lý và mẫu gỗ đối chứng (không xử lý) vào các bình nuôi cấy đã có sẵn hệ sợi nấm đảm hoạt động mạnh trên môi trường thạch dinh dưỡng.
• Đánh giá kết quả: Sau thời gian ủ thử nghiệm quy định (thường là 16 tuần), tiến hành đo lường độ hao hụt khối lượng của các mẫu gỗ. Hiệu lực của thuốc được xác định dựa trên tỷ lệ phần trăm hao hụt khối lượng và việc xác định trị số độc hại của hoạt chất.