Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10684-5:2018 về Cây công nghiệp lâu năm - Tiêu chuẩn cây giống, hạt giống - Phần 5: Cây dừa được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, ban hành nhằm thiết lập các yêu cầu kỹ thuật thống nhất đối với hạt giống và cây giống dừa phục vụ cho việc nhân giống, sản xuất và canh tác bền vững.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử đối với hạt giống và cây giống của các giống dừa (Cocos nucifera L.) thuộc nhóm dừa cao, dừa lùn và dừa lai. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh, kiểm định và sử dụng giống dừa trên phạm vi cả nước.

Yêu cầu đối với vườn cây mẹ và cây mẹ lấy giống

• Vườn cây mẹ lấy giống phải được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền kiểm định và công nhận đạt tiêu chuẩn theo quy định hiện hành.
• Cây mẹ được chọn phải có độ tuổi sinh trưởng tối ưu (đối với dừa cao là từ 15 đến 30 năm, đối với dừa lùn là từ 10 đến 20 năm).
• Cây mẹ phải có năng suất quả cao và ổn định trong ít nhất 3 năm liên tục, thân cây mọc thẳng, sẹo lá khít, tán lá phân bố đều và không có biểu hiện bị các loại sâu bệnh nguy hại tấn công như đuông dừa, kiến vương hay bệnh héo rụng lá.

Yêu cầu kỹ thuật đối với hạt giống dừa

• Độ chín sinh lý: Quả dừa giống phải đạt độ chín hoàn toàn, vỏ quả chuyển sang màu nâu hoặc vàng nâu đặc trưng của giống, khi lắc quả nghe rõ tiếng nước thanh bên trong.
• Chất lượng ngoại quan: Quả giống phải đều đặn, không bị biến dạng, không bị nứt vỏ, không bị sâu bệnh đục phá vỏ hoặc ảnh hưởng đến phôi.
• Kích thước và khối lượng: Phải đạt các chỉ tiêu đặc trưng của từng giống dừa cụ thể theo quy định của nhà chọn giống.

Yêu cầu kỹ thuật đối với cây giống dừa xuất vườn

• Tuổi cây giống: Thời gian nuôi dưỡng trong vườn ươm dao động từ 6 đến 8 tháng đối với nhóm dừa lùn và từ 8 đến 10 tháng đối với nhóm dừa cao kể từ khi đặt hạt gieo.
• Chiều cao cây: Chiều cao tính từ cổ rễ đến chóp lá cao nhất phải đạt từ 60 cm đến 80 cm đối với dừa lùn, và từ 70 cm đến 90 cm đối với dừa cao.
• Số lượng lá: Cây giống phải có từ 3 đến 5 lá thật phát triển hoàn chỉnh, lá có màu xanh đặc trưng, không bị vàng úa hay dị dạng.
• Tình trạng sâu bệnh: Cây giống tuyệt đối không được mang các đối tượng dịch hại nguy hiểm như bọ cánh cứng hại dừa, đuông dừa, nhện đỏ hoặc các vết bệnh thối đọt do nấm gây ra.
• Hệ thống rễ: Bộ rễ phải phát triển khỏe mạnh, bám chắc vào bầu đất (nếu là cây giống sản xuất trong bầu) hoặc không bị dập nát, đứt gãy nghiêm trọng khi bứng từ luống ươm.

Phương pháp kiểm tra và đánh giá chất lượng

• Kiểm tra các chỉ tiêu ngoại quan như màu sắc lá, hình dáng thân, vết sâu bệnh bằng phương pháp cảm quan trực quan dưới ánh sáng tự nhiên.
• Sử dụng thước đo chuyên dụng để xác định chiều cao cây giống và đường kính cổ rễ.
• Đánh giá tỷ lệ đạt tiêu chuẩn của lô giống dựa trên phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên theo quy định hiện hành về kiểm định giống cây trồng.

Quy định về ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản

• Mỗi lô cây giống khi xuất vườn phải có nhãn mác rõ ràng, thể hiện đầy đủ các thông tin bao gồm: tên giống, tên cơ sở sản xuất, mã số lô giống, ngày xuất vườn và tiêu chuẩn chất lượng áp dụng.
• Quá trình bốc xếp và vận chuyển phải được thực hiện cẩn thận, xếp cây theo chiều thẳng đứng hoặc nghiêng nhẹ, có biện pháp che nắng, che gió để tránh làm gãy đọt non, dập lá hoặc làm vỡ bầu đất.
• Cây giống sau khi vận chuyển đến nơi tiếp nhận nếu chưa trồng ngay phải được bảo quản ở nơi râm mát, tưới nước giữ ẩm định kỳ để đảm bảo tỷ lệ sống cao nhất khi đưa ra ruộng trồng.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10684-5:2018 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Tiêu chuẩn này thay thế hoặc bổ sung cho các quy định kỹ thuật trước đây về giống dừa, làm căn cứ pháp lý và kỹ thuật để quản lý chất lượng giống cây trồng nông nghiệp trên phạm vi toàn quốc.