Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10046:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 5473:1997, quy định phương pháp xác định độ bền nhàu của vải tráng phủ cao su hoặc chất dẻo. Đây là một trong những tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng giúp các nhà sản xuất và cơ quan kiểm định đánh giá chất lượng, độ bền cơ học của vật liệu tráng phủ khi chịu tác động uốn gập, chèn ép liên tục trong quá trình sử dụng thực tế.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn, mục đích và đối tượng áp dụng của phương pháp thử nghiệm:

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp cụ thể để xác định khả năng chống lại sự hư hỏng do bị nhàu, ép hoặc gấp nếp liên tục (gọi chung là độ bền nhàu) của các loại vải được tráng phủ một hoặc cả hai mặt bằng cao su hoặc chất dẻo.
• Phương pháp thử nghiệm này đặc biệt phù hợp để đánh giá các loại vải tráng phủ dùng trong sản xuất quần áo bảo hộ, bạt che chuyên dụng, đồ nội thất, đệm bọc trên các phương tiện giao thông và các ứng dụng kỹ thuật khác - nơi mà vật liệu thường xuyên bị gấp nếp hoặc chịu áp lực nén cơ học lớn.
• Độ bền nhàu của vật liệu được xác định dựa trên việc quan sát và đánh giá các dấu hiệu hư hỏng vật lý xuất hiện trên bề mặt lớp tráng phủ hoặc cấu trúc vải nền sau khi trải qua một số chu kỳ thử nghiệm cơ học nhất định.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, việc viện dẫn các tài liệu tiêu chuẩn liên quan là bắt buộc. Đối với các tài liệu ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu, đối với tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung:

• TCVN 1592 (ISO 2286-1), Vải tráng phủ cao su hoặc chất dẻo - Xác định đặc tính cuộn - Phần 1: Phương pháp xác định chiều dài, chiều rộng và khối lượng tịnh.
• TCVN 8834 (ISO 2231), Vải tráng phủ cao su hoặc chất dẻo - Môi trường chuẩn để điều hòa và thử nghiệm.
• Các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan khác về phương pháp xác định độ dày, khối lượng trên đơn vị diện tích và các chỉ tiêu cơ lý cơ bản của vải tráng phủ.

- Điều 3: Nguyên lý thử nghiệm

Nguyên lý của phương pháp thử nghiệm độ bền nhàu được xây dựng nhằm mô phỏng sát nhất các tác động cơ học thực tế lên vật liệu:

• Một mẫu thử hình ống được chuẩn bị từ dải vải tráng phủ cần kiểm tra, sau đó được gắn chặt vào giữa hai pittông hoặc hai trục gá hình trụ đồng trục của thiết bị thử nghiệm chuyên dụng.
• Trong suốt quá trình vận hành, một trong hai trục gá sẽ thực hiện chuyển động tịnh tiến khứ hồi dọc theo trục của nó, đồng thời có thể kết hợp với chuyển động xoay một góc nhất định để tạo ra tác động xoắn và nén đồng thời lên mẫu thử dạng ống.
• Tác động cơ học lặp đi lặp lại này buộc mẫu thử phải chịu sự nhàu nát, vò và ép nén liên tục tại vùng không gian giữa hai trục gá.
• Sau khi hoàn thành số chu kỳ chuyển động được quy định trước hoặc khi xuất hiện dấu hiệu hư hỏng rõ rệt, mẫu thử được lấy ra để đánh giá mức độ suy giảm chất lượng bằng mắt thường hoặc dưới thiết bị phóng đại.

- Điều 4: Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm

Tiêu chuẩn yêu cầu sử dụng hệ thống thiết bị chuyên dụng đáp ứng các thông số kỹ thuật nghiêm ngặt để đảm bảo tính chính xác và khả năng tái lập của phép đo:

• Thiết bị thử độ bền nhàu (Máy thử nhàu): Phải được trang bị hai trục gá hình trụ có đường kính ngoài phù hợp để giữ chặt mẫu thử dạng ống. Khoảng cách ban đầu giữa hai trục gá, hành trình chuyển động tịnh tiến và tần số dao động phải được hiệu chuẩn chính xác theo đúng thông số kỹ thuật quy định.
• Cơ cấu truyền động cơ học: Phải đảm bảo duy trì tần số chuyển động khứ hồi ổn định (số chu kỳ trên mỗi phút) và góc xoay đồng bộ để tạo ra lực tác động cơ học đồng đều lên toàn bộ bề mặt mẫu thử trong suốt thời gian vận hành.
• Kính phóng đại (Kính lúp): Sử dụng kính lúp có độ phóng đại phù hợp (thường từ 6x đến 10x) để hỗ trợ kỹ thuật viên quan sát, phát hiện và đánh giá các vết nứt vi mô, sự bong tróc cục bộ của lớp tráng phủ hoặc sự đứt gãy của các sợi vải nền mà mắt thường khó nhận biết.
• Thiết bị điều hòa mẫu: Buồng khí hậu hoặc phòng thử nghiệm có khả năng duy trì nhiệt độ và độ ẩm tương đối ổn định theo đúng quy định của TCVN 8834 (ISO 2231) để tiến hành điều hòa mẫu thử trước khi đưa vào máy thử nghiệm.