Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn ngành 28 TCN 208:2004

Tiêu chuẩn ngành 28 TCN 208:2004 do Bộ Thuỷ sản ban hành là văn bản kỹ thuật pháp lý quan trọng quy định các chỉ tiêu chất lượng thông dụng của các loại sợi được sử dụng để chế tạo lưới khai thác thuỷ sản. Tiêu chuẩn này nhằm chuẩn hoá chất lượng nguyên liệu đầu vào, đảm bảo độ bền, tính an toàn và hiệu quả kinh tế cho các hoạt động khai thác hải sản tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Tiêu chuẩn này quy định phạm vi áp dụng cụ thể đối với các đối tượng sau:

• Loại vật liệu áp dụng: Áp dụng cho các loại sợi đơn (monofilament), sợi xe (twine), và sợi bện (braided) được sản xuất từ các loại polyme tổng hợp phổ biến trong ngành thuỷ sản như Polyamide (PA), Polyethylene (PE), Polypropylene (PP), và Polyester (PES).
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với tất cả các cơ sở sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và các cơ quan kiểm định chất lượng vật liệu lưới khai thác thuỷ sản tại Việt Nam.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để đảm bảo tính đồng bộ và chính xác trong việc xác định các chỉ tiêu chất lượng, tiêu chuẩn này viện dẫn đến các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và các tiêu chuẩn quốc tế liên quan về phương pháp thử cơ lý của vật liệu dệt, phương pháp xác định độ thô, độ bền kéo đứt và độ dãn dài của sợi.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm kỹ thuật cơ bản để thống nhất cách hiểu và áp dụng:

• Sợi đơn (Monofilament): Là sợi chỉ gồm một xơ liên tục, có đường kính đủ lớn để có thể sử dụng độc lập trong việc dệt lưới hoặc làm dây câu.
• Sợi xe (Twine): Là sản phẩm được tạo thành bằng cách xoắn hai hay nhiều sợi đơn hoặc sợi ghép lại với nhau theo những hướng xoắn nhất định.
• Độ thô (Độ mảnh): Đại lượng đặc trưng cho độ dày hay mỏng của sợi, được biểu thị bằng các đơn vị đo lường tiêu chuẩn như Tex hoặc Denier (Td).
• Lực kéo đứt: Lực lớn nhất tác dụng lên mẫu thử trong quá trình kéo căng cho đến khi mẫu thử bị đứt hoàn toàn, biểu thị bằng đơn vị Newton (N) hoặc Centinewton (cN).

Các chỉ tiêu chất lượng thông dụng của sợi (Điều 4)

Tiêu chuẩn quy định chi tiết các nhóm chỉ tiêu chất lượng cốt lõi mà sợi lưới khai thác thuỷ sản bắt buộc phải đạt được:

• Chỉ tiêu về độ thô thực tế và độ lệch cho phép: Quy định giới hạn sai lệch tối đa giữa độ thô thực tế đo được so với độ thô thiết kế (danh nghĩa). Sự đồng đều về độ thô quyết định độ bền đồng đều của tấm lưới.
• Chỉ tiêu lực kéo đứt (Độ bền kéo): Xác định lực kéo đứt tối thiểu ở hai trạng thái: trạng thái khô và trạng thái ướt. Đối với sợi lưới thuỷ sản, độ bền kéo ở trạng thái ướt là chỉ tiêu cực kỳ quan trọng do đặc thù làm việc liên tục trong môi trường nước.
• Chỉ tiêu lực kéo đứt nút thắt: Đối với các loại lưới dệt có nút, lực kéo đứt tại vị trí nút thắt thường bị suy giảm so với sợi thẳng. Tiêu chuẩn quy định tỷ lệ giữ lại lực kéo đứt tại nút thắt tối thiểu để đảm bảo lưới không bị tuột hoặc rách khi chịu tải.
• Chỉ tiêu độ dãn dài khi đứt: Quy định tỷ lệ dãn dài giới hạn (tính bằng phần trăm) ở trạng thái khô và ướt nhằm đảm bảo lưới có độ mềm dẻo, khả năng hấp thụ xung lực tốt khi đánh bắt nhưng không bị biến dạng quá mức làm thay đổi kích thước mắt lưới.
• Chỉ tiêu độ co trong nước sôi: Đánh giá mức độ co rút chiều dài của sợi sau khi xử lý trong nước sôi. Chỉ tiêu này giúp kiểm soát độ ổn định kích thước của lưới trong quá trình gia công nhiệt hoặc dưới tác động của thời tiết.
• Chỉ tiêu độ bền thời tiết (Độ bền ánh sáng): Khả năng chống lại sự suy giảm tính chất cơ lý (đặc biệt là lực kéo đứt) dưới tác động của tia cực tím (UV) từ ánh sáng mặt trời và các tác nhân môi trường biển trong thời gian sử dụng định kỳ.