Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 313:1998 quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với hạt giống ngô thụ phấn tự do. Đây là văn bản pháp lý kỹ thuật quan trọng nhằm quản lý chất lượng hạt giống ngô gieo trồng, bảo đảm năng suất và chất lượng nông sản trong sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định các chỉ tiêu chất lượng và yêu cầu kỹ thuật bắt buộc đối với hạt giống ngô thụ phấn tự do (OPV).
• Đối tượng áp dụng bao gồm tất cả các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh, kiểm nghiệm, kiểm định và sử dụng hạt giống ngô thụ phấn tự do trên phạm vi cả nước.
• Các cấp hạt giống được điều chỉnh trong tiêu chuẩn này bao gồm ba cấp chính: Hạt giống siêu nguyên chủng, hạt giống nguyên chủng và hạt giống xác nhận.

Phân cấp hạt giống ngô thụ phấn tự do (Điều 2)

Tiêu chuẩn phân định rõ ràng các cấp hạt giống ngô thụ phấn tự do dựa trên nguồn gốc di truyền và mức độ thuần chủng:

• Hạt giống siêu nguyên chủng: Là hạt giống được nhân ra từ hạt giống tác giả hoặc hạt giống duy trì, có độ thuần di truyền và độ sạch chất lượng cao nhất, đạt các tiêu chuẩn siêu nguyên chủng theo quy định nghiêm ngặt.
• Hạt giống nguyên chủng: Là hạt giống được nhân ra từ hạt giống siêu nguyên chủng, đạt các tiêu chuẩn chất lượng của cấp nguyên chủng để phục vụ cho việc sản xuất ra hạt giống xác nhận.
• Hạt giống xác nhận: Là hạt giống được nhân ra từ hạt giống nguyên chủng, đạt tiêu chuẩn chất lượng quy định để cung cấp trực tiếp cho người nông dân gieo trồng thương phẩm.

Yêu cầu kỹ thuật đối với ruộng sản xuất hạt giống (Điều 3)

Để bảo đảm độ thuần giống và tránh hiện tượng lẫn tạp giao phấn ngoài ý muốn, tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt về điều kiện ruộng sản xuất:

• Khoảng cách cách ly: Ruộng sản xuất hạt giống ngô thụ phấn tự do phải được cách ly an toàn với các ruộng ngô khác. Khoảng cách cách ly tối thiểu được quy định cụ thể cho từng cấp giống (thường từ 200 mét đến 400 mét tùy thuộc vào cấp giống siêu nguyên chủng, nguyên chủng hay xác nhận) hoặc phải áp dụng biện pháp cách ly thời gian gieo hạt lệch nhau ít nhất 20 ngày để tránh trùng thời gian tung phấn và phun râu.
• Khử lẫn (khử cây khác dạng): Phải tiến hành kiểm tra và loại bỏ triệt để các cây khác dạng, cây bị bệnh nguy hiểm trước khi ngô tung phấn. Việc khử lẫn phải thực hiện liên tục qua các giai đoạn sinh trưởng của cây ngô từ khi cây con đến khi thu hoạch.

Tiêu chuẩn chất lượng hạt giống thương phẩm (Điều 4)

Hạt giống ngô thụ phấn tự do sau khi thu hoạch và chế biến phải đạt các chỉ tiêu chất lượng cơ bản sau:

• Độ sạch (tính theo tỷ lệ phần trăm khối lượng): Yêu cầu tối thiểu đạt từ 98% đến 99% tùy thuộc vào cấp hạt giống. Không được lẫn hạt cỏ dại nguy hại và các tạp chất vô cơ khác.
• Tỷ lệ nảy mầm: Phải đạt tỷ lệ nảy mầm tối thiểu từ 80% đến 85% trở lên để bảo đảm mật độ gieo trồng tối ưu trên đồng ruộng.
• Độ ẩm của hạt: Độ ẩm tối đa không được vượt quá 13% để bảo đảm thời gian bảo quản lâu dài và duy trì sức sống của phôi hạt giống.
• Độ thuần giống (tỷ lệ hạt đúng giống): Yêu cầu độ thuần cực kỳ nghiêm ngặt, đặc biệt đối với cấp siêu nguyên chủng (đạt trên 99%) và giảm dần đối với cấp nguyên chủng và xác nhận nhưng vẫn phải bảo đảm giới hạn cho phép để không ảnh hưởng đến năng suất thu hoạch cuối cùng.