Ngày 16 tháng 11 năm 1995, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành Thông tư số 28/LĐTBXH-TT hướng dẫn thực hiện chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sỹ. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định của Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng, giải quyết quyền lợi thiết thực cho những người trực tiếp gánh vác trách nhiệm thờ cúng liệt sỹ khi không còn thân nhân hưởng trợ cấp tuất hàng tháng.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Thông tư hướng dẫn áp dụng đối với các trường hợp liệt sỹ không còn thân nhân (bao gồm cha đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng, con, người có công nuôi dưỡng liệt sỹ) hưởng trợ cấp tiền tuất hàng tháng. Đối tượng được nhận trợ cấp thờ cúng là người được gia đình hoặc dòng họ của liệt sỹ ủy nhiệm hợp pháp để trực tiếp lo việc hương khói, giỗ tết cho liệt sỹ.

Điều kiện xét hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sỹ

• Liệt sỹ đó phải là người không còn thân nhân thuộc diện hưởng trợ cấp tiền tuất hàng tháng theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công.
• Người đứng ra nhận trợ cấp phải là người trực tiếp thờ cúng liệt sỹ và được sự đồng thuận, ủy nhiệm bằng văn bản của các thành viên trong gia đình hoặc dòng họ của liệt sỹ.
• Trường hợp liệt sỹ có nhiều người con hoặc nhiều người thân thuộc hàng thừa kế nhưng không còn ai hưởng trợ cấp tuất hàng tháng, những người này phải họp và thống nhất cử ra một người đại diện duy nhất để nhận trợ cấp thờ cúng.

Mức trợ cấp và phương thức chi trả

• Chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sỹ được thực hiện theo nguyên tắc chi trả một lần trong năm (mỗi năm chi trả một lần).
• Mức trợ cấp cụ thể được áp dụng theo định mức do Chính phủ quy định trong từng thời kỳ, nhằm hỗ trợ một phần chi phí mua sắm lễ vật, hương hoa trong các ngày giỗ, ngày lễ tết của liệt sỹ.
• Kinh phí chi trả do ngân sách Nhà nước cấp và được thực hiện thông qua hệ thống ngành Lao động - Thương binh và Xã hội tại địa phương nơi người thờ cúng cư trú.

Thủ tục, hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ

Để được hưởng chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sỹ, người được ủy nhiệm cần chuẩn bị và hoàn thiện bộ hồ sơ bao gồm các giấy tờ sau:

• Đơn đề nghị hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sỹ (theo mẫu quy định), trong đó nêu rõ thông tin của liệt sỹ và người thờ cúng, có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người thờ cúng cư trú.
• Biên bản ủy nhiệm của gia đình hoặc dòng họ liệt sỹ. Biên bản này phải có chữ ký của các thành viên đại diện hợp pháp và được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận về tính xác thực.
• Bản sao Giấy chứng nhận gia đình liệt sỹ hoặc các giấy tờ chứng minh thông tin liệt sỹ liên quan.

Quy trình tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ

• Người thờ cúng nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú. Trong thời hạn quy định, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu thông tin, xác nhận vào đơn đề nghị và lập danh sách gửi lên Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội cấp huyện.
• Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội cấp huyện tiến hành thẩm định hồ sơ, tổng hợp danh sách và trình Sở Lao động - Thương binh và Xã hội xem xét.
• Sở Lao động - Thương binh và Xã hội là cơ quan cuối cùng ra quyết định trợ cấp thờ cúng liệt sỹ và chuyển kinh phí về địa phương để thực hiện chi trả cho đối tượng.

Trách nhiệm quản lý và tổ chức thực hiện

• Sở Lao động - Thương binh và Xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sỹ trên địa bàn, bảo đảm đúng đối tượng, đúng chế độ và không để xảy ra tiêu cực.
• Hàng năm, Ủy ban nhân dân cấp xã phải tiến hành rà soát, kiểm tra tình hình biến động của các đối tượng hưởng trợ cấp (như trường hợp người thờ cúng qua đời, thay đổi người thờ cúng do gia đình dòng họ cử lại, hoặc tìm thấy thân nhân đủ điều kiện hưởng trợ cấp tuất hàng tháng) để kịp thời báo cáo cấp trên điều chỉnh, bổ sung hoặc cắt giảm chế độ theo đúng quy định.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 28/LĐTBXH-TT có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các hướng dẫn trước đây của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội về chế độ thờ cúng liệt sỹ trái với quy định tại Thông tư này đều bãi bỏ. Việc giải quyết các trường hợp tồn đọng hoặc có tranh chấp về quyền thờ cúng phải được thực hiện trên cơ sở hòa giải, tôn trọng phong tục tập quán tốt đẹp và sự đồng thuận của gia đình, dòng họ dưới sự hướng dẫn của chính quyền địa phương.