Thông tư 142-BCT được ban hành năm 1961 bởi Ban Cải tạo công thương nghiệp tư nhân, tập trung hướng dẫn giải quyết vấn đề nhà chuyên để cho thuê của các tôn giáo. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thực hiện chính sách cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với nhà đất cho thuê thuộc sở hữu của các tổ chức tôn giáo tại miền Bắc nước ta thời kỳ bấy giờ, bảo đảm sự thống nhất trong quản lý và thực hiện đúng chính sách tôn giáo của Nhà nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Thông tư áp dụng đối với các loại nhà đất chuyên dùng vào mục đích cho thuê thuộc sở hữu của các tổ chức, cơ sở tôn giáo (như nhà thờ, chùa chiền, thánh thất, dòng tu...). Văn bản phân định rõ ranh giới giữa nhà phục vụ cho mục đích thờ tự, sinh hoạt tôn giáo thuần túy và nhà chuyên dùng vào mục đích kinh doanh cho thuê để thu lợi nhuận.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

• Xác định diện tích nhà đất cải tạo: Làm rõ tiêu chí phân loại các diện tích nhà đất của tôn giáo. Những phần diện tích thực tế sử dụng cho việc thờ tự, hành lễ hoặc nơi ở của các chức sắc tôn giáo được giữ nguyên trạng. Ngược lại, những phần diện tích nhà đất chuyên dùng để cho thuê, thu tiền thuê nhà hàng tháng sẽ thuộc diện xem xét cải tạo và quản lý theo chính sách chung của Nhà nước.
• Chính sách quản lý và thu tiền thuê: Quy định về việc chuyển giao quyền quản lý hoặc áp dụng các biện pháp cải tạo đối với nhà cho thuê của tôn giáo. Nhà nước thực hiện việc quản lý thống nhất, áp dụng biểu giá thuê nhà theo quy định chung để bảo đảm quyền lợi cho người thuê nhà, đồng thời xóa bỏ hình thức bóc lột thông qua địa tô tôn giáo.
• Sử dụng nguồn thu từ tiền thuê nhà: Xác định nguyên tắc phân bổ nguồn thu từ tiền thuê nhà sau khi đã khấu trừ các chi phí quản lý, sửa chữa, bảo dưỡng. Một phần nguồn thu hợp lý có thể được xem xét để hỗ trợ cho các hoạt động tự túc, duy trì cơ sở thờ tự hoặc hỗ trợ đời sống của các chức sắc tôn giáo không có nguồn thu nhập khác, thể hiện chính sách tự do tín ngưỡng và chiếu cố hợp lý của Nhà nước.
• Trách nhiệm của các cơ quan quản lý: Phân công trách nhiệm cụ thể cho Ủy ban hành chính các cấp và Ban Cải tạo công thương nghiệp tư nhân địa phương trong việc thống kê, phân loại, lập hồ sơ và thực hiện các bước cải tạo đối với từng cơ sở nhà đất tôn giáo cho thuê trên địa bàn.

Hiệu lực thi hành

Thông tư có hiệu lực kể từ ngày ban hành năm 1961, làm căn cứ pháp lý cho các địa phương tiến hành cải tạo nhà đất cho thuê của tôn giáo một cách thống nhất, đúng chính sách, tránh các sai lệch ảnh hưởng đến chính sách đoàn kết tôn giáo của Đảng và Nhà nước.