Thông tư 08/2012/TT-BGTVT do Bộ Giao thông vận tải ban hành hướng dẫn chi tiết một số điều của Hiệp định giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Hoàng gia Campuchia về vận tải thủy, nhằm thiết lập hành lang pháp lý rõ ràng cho hoạt động giao thương, vận chuyển hàng hóa và hành khách bằng đường thủy giữa hai quốc gia.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với tất cả các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động vận tải thủy qua lại biên giới giữa Việt Nam và Campuchia. Tuy nhiên, các quy định tại Thông tư này không áp dụng đối với các đối tượng sau:

• Tàu thuyền thuộc các tổ chức quốc tế hoặc các đoàn ngoại giao của Chính phủ hai nước.
• Tàu cứu nạn của Việt Nam và Campuchia.
• Phương tiện thủy gia dụng của cư dân sinh sống tại khu vực biên giới hai nước.

Phạm vi hoạt động của phương tiện thủy qua biên giới

• Đối với phương tiện thủy Việt Nam: Khi được cấp Giấy phép vận tải thủy qua biên giới, phương tiện chỉ được phép hoạt động vận tải theo đúng các tuyến đường thủy và hệ thống cảng biển của phía Campuchia được quy định cụ thể tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư.
• Đối với phương tiện thủy Campuchia: Khi đi vào lãnh thổ Việt Nam, phương tiện tuyệt đối không được phép thực hiện hành vi vận chuyển hàng hóa hoặc hành khách giữa hai điểm nội địa trong lãnh thổ Việt Nam (vận tải nội địa). Phương tiện chỉ được phép hoạt động trên các tuyến đường thủy và hệ thống cảng, bến cảng của Việt Nam theo đúng quy định tại Phụ lục I.

Quy định nghiêm ngặt về giấy tờ đối với phương tiện, thuyền viên và hành khách

Khi hoạt động vận tải thủy qua lại biên giới, phương tiện và người trên phương tiện phải đảm bảo mang theo đầy đủ các giấy tờ pháp lý có giá trị sử dụng và xuất trình khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền:

• Giấy tờ đối với phương tiện: Giấy chứng nhận đăng ký phương tiện; Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường do cơ quan có thẩm quyền hoặc cơ quan phân cấp tàu của quốc gia đăng ký cấp; Giấy phép vận tải thủy qua biên giới; Bản kê khai hàng hóa hoặc danh sách hành khách kèm thông tin hộ chiếu chi tiết; Giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự đối với bên thứ ba và các loại bảo hiểm bắt buộc khác; Danh sách thuyền viên với đầy đủ chức danh, giấy chứng nhận chuyên môn, hộ chiếu, chứng nhận tiêm chủng quốc tế; Tờ khai Hải quan đối với hàng hóa; Giấy chứng nhận kiểm dịch động thực vật theo quy định chuyên ngành.
• Giấy tờ đối với thuyền viên: Phải mang theo hộ chiếu (hoặc hộ chiếu thuyền viên do Cục Hàng hải Việt Nam cấp, hoặc giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu hợp lệ) và các bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn phù hợp với chức danh đảm nhiệm.
• Giấy tờ đối với hành khách và nhân viên phục vụ: Phải xuất trình hộ chiếu hoặc các giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu hợp pháp do cơ quan có thẩm quyền cấp.

Phân loại Giấy phép vận tải thủy qua biên giới và hồ sơ đề nghị

Giấy phép vận tải thủy qua biên giới được chia thành ba nhóm cụ thể với thời hạn hoạt động khác nhau:

• Nhóm 1: Giấy phép cấp cho phương tiện đi lại nhiều lần, có thời hạn hiệu lực tối đa là mười hai (12) tháng.
• Nhóm 2: Giấy phép cấp cho phương tiện đi theo từng chuyến đơn lẻ, có thời hạn hiệu lực tối đa là sáu mươi (60) ngày.
• Nhóm Đặc biệt: Giấy phép dành riêng cho các phương tiện vận chuyển hàng hóa nguy hiểm, có thời hạn hiệu lực tối đa là sáu mươi (60) ngày.

Để được cấp giấy phép, tổ chức, cá nhân cần chuẩn bị một (01) bộ hồ sơ bao gồm: Đơn đề nghị cấp Giấy phép theo mẫu tại Phụ lục III; Bản sao chụp Giấy chứng nhận đăng ký phương tiện; Bản sao chụp Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường; Bản chính Giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự của bên thứ ba và các bảo hiểm khác theo quy định.

Thẩm quyền và trình tự, thủ tục cấp Giấy phép

• Thẩm quyền cấp phép: Cục Đường thủy nội địa Việt Nam có thẩm quyền cấp Giấy phép đối với phương tiện thuộc Nhóm 1 và Nhóm Đặc biệt. Bộ Giao thông vận tải ủy quyền cho Sở Giao thông vận tải các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cấp Giấy phép Nhóm 2 cho các phương tiện thuộc quyền quản lý của địa phương.
• Trình tự thực hiện: Tổ chức, cá nhân nộp một (01) bộ hồ sơ trực tiếp hoặc qua đường bưu chính tới cơ quan có thẩm quyền. Trong vòng một (01) ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận, nếu hồ sơ chưa đầy đủ, cơ quan tiếp nhận phải hướng dẫn bổ sung trực tiếp hoặc bằng văn bản. Trong thời hạn ba (03) ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền tiến hành thẩm định và cấp Giấy phép. Trường hợp từ chối cấp, phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
• Thu hồi và cấp lại: Cơ quan cấp phép có quyền thu hồi hoặc hủy bỏ Giấy phép đã cấp nếu phương tiện không thực hiện đúng các nội dung quy định trong Giấy phép. Khi giấy phép hết hạn, bị hư hỏng hoặc bị mất, chủ phương tiện phải thực hiện thủ tục đề nghị cấp lại theo đúng quy trình ban đầu.

Thủ tục gia hạn thời gian lưu lại lãnh thổ Việt Nam cho phương tiện Campuchia

Trong trường hợp gặp sự cố bất khả kháng như thiên tai, tai nạn hoặc hỏng hóc phương tiện không thể khắc phục kịp thời, phương tiện thủy của Campuchia được phép gia hạn thời gian lưu lại lãnh thổ Việt Nam:

• Thời gian gia hạn: Được gia hạn tối đa một (01) lần với thời gian không quá ba mươi (30) ngày kể từ ngày hết hạn lưu hành ghi trên giấy phép.
• Hồ sơ gia hạn: Gồm Giấy phép vận tải thủy qua biên giới; Giấy đăng ký phương tiện; Đơn đề nghị gia hạn theo mẫu tại Phụ lục IV.
• Trình tự giải quyết: Chủ phương tiện hoặc thuyền trưởng nộp một (01) bộ hồ sơ trực tiếp cho Cơ quan Cảng vụ đường thủy nội địa tại địa phương nơi xảy ra sự cố. Trong vòng một (01) ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, Cảng vụ đường thủy nội địa tiến hành kiểm tra thực tế và ban hành văn bản cho phép gia hạn. Nếu không đồng ý gia hạn, phải trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do ngay trong ngày nhận hồ sơ.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện của các cơ quan liên quan

• Cục Đường thủy nội địa Việt Nam: Chịu trách nhiệm toàn diện trong việc tổ chức quản lý, hướng dẫn và thanh tra, kiểm tra các hoạt động vận tải thủy qua lại biên giới Việt Nam - Campuchia theo quy định.
• Sở Giao thông vận tải các tỉnh, thành phố: Phối hợp chặt chẽ với Cục Đường thủy nội địa Việt Nam để phổ biến, tuyên truyền và triển khai thực hiện các nội dung của Thông tư đến các tổ chức, cá nhân hoạt động trên địa bàn quản lý.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 08/2012/TT-BGTVT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2012. Quy định này bãi bỏ hoàn toàn khoản 2 Điều 4 của Thông tư số 20/2011/TT-BGTVT ngày 31 tháng 3 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải về vận tải hành khách đường thủy nội địa. Ban hành kèm theo Thông tư là năm (05) Phụ lục hướng dẫn chi tiết về danh mục tuyến đường thủy, danh sách hành khách và các mẫu đơn, mẫu giấy phép liên quan.