Thông tư 01/2009/TT-BNG do Bộ Ngoại giao ban hành hướng dẫn chi tiết về tiêu chuẩn chức danh Giám đốc Sở Ngoại vụ, làm cơ sở cho việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo công tác đối ngoại tại các địa phương.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này quy định các tiêu chuẩn cụ thể đối với chức danh Giám đốc Sở Ngoại vụ. Đối tượng áp dụng là những cán bộ, công chức được Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xem xét bổ nhiệm giữ chức vụ Giám đốc Sở Ngoại vụ.

Vị trí, chức trách và nhiệm vụ của Giám đốc Sở Ngoại vụ

Giám đốc Sở Ngoại vụ là công chức đứng đầu Sở Ngoại vụ, chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành toàn diện hoạt động của Sở nhằm tham mưu và giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về hoạt động đối ngoại trên địa bàn. Về trách nhiệm pháp lý, Giám đốc Sở chịu trách nhiệm trước Ủy ban nhân dân tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và trước pháp luật về toàn bộ hoạt động đối ngoại tại địa phương.

Nhiệm vụ cụ thể của Giám đốc Sở Ngoại vụ bao gồm:

• Chủ trì xây dựng và trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt các kế hoạch đối ngoại dài hạn, hàng năm trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, thông tin đối ngoại và công tác người Việt Nam ở nước ngoài.
• Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng, kiến nghị sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế, chính sách đối ngoại của địa phương để trình cấp có thẩm quyền ban hành.
• Tổ chức hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chế độ, chính sách về đối ngoại trên địa bàn tỉnh.
• Thực hiện công tác sơ kết, tổng kết, đánh giá kết quả hoạt động đối ngoại; tổng hợp thông tin, thống kê, báo cáo và lưu trữ hồ sơ chuyên ngành.
• Chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ đối ngoại cho các cơ quan, đơn vị chức năng tại địa phương.
• Chủ trì hoặc tham gia nghiên cứu các đề tài khoa học thuộc lĩnh vực đối ngoại.
• Quản lý tổ chức bộ máy, biên chế, cán bộ, công chức, viên chức và các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở; quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn tài chính, tài sản được giao.
• Giải quyết các kiến nghị, khiếu nại, tố cáo liên quan đến công tác đối ngoại và thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh giao.

Tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực và hiểu biết

Để được bổ nhiệm, nhân sự Giám đốc Sở Ngoại vụ phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn sau:

• Về phẩm chất chính trị, đạo đức: Yêu nước, kiên định đường lối đổi mới, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội của Đảng; tận tụy phục vụ nhân dân; có tinh thần trách nhiệm cao, làm việc hiệu quả. Thể hiện rõ các đức tính cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, trung thực, thẳng thắn; có tinh thần đấu tranh tự phê bình và phê bình, kiên quyết phòng chống tham nhũng. Có ý thức tổ chức kỷ luật, bảo vệ bí mật nhà nước, gương mẫu chấp hành pháp luật và được tập thể, nhân dân nơi cư trú tín nhiệm.
• Về năng lực: Có năng lực tham mưu và tổ chức thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước. Có khả năng nghiên cứu, xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, đề xuất giải pháp quản lý nhà nước về đối ngoại. Có năng lực điều hành, quy tụ, đoàn kết nội bộ và phối hợp tốt với các cơ quan, ban ngành liên quan.
• Về hiểu biết: Nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và địa phương về công tác đối ngoại. Hiểu biết sâu sắc về nghiệp vụ quản lý đối ngoại, có kinh nghiệm điều hành thực tiễn. Am hiểu tường tận tình hình chính trị, kinh tế - xã hội của địa phương, của đất nước và bối cảnh quốc tế.

Tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn và các điều kiện khác

Nhân sự được xem xét bổ nhiệm phải đạt các tiêu chuẩn cứng về trình độ đào tạo và kinh nghiệm thực tế:

• Trình độ chuyên môn: Tốt nghiệp đại học chuyên ngành ngoại giao hoặc quan hệ quốc tế. Trường hợp tốt nghiệp đại học chuyên ngành khác thì bắt buộc phải hoàn thành chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ đối ngoại tại Học viện Ngoại giao.
• Trình độ lý luận chính trị: Tốt nghiệp lý luận chính trị cao cấp.
• Trình độ quản lý nhà nước: Đạt tiêu chuẩn chuyên môn nghiệp vụ ngạch chuyên viên chính trở lên; tốt nghiệp chương trình quản lý hành chính nhà nước ngạch chuyên viên chính trở lên.
• Trình độ ngoại ngữ và tin học: Sử dụng thành thạo ít nhất một ngoại ngữ thông dụng ở trình độ C. Đối với các tỉnh có biên giới trên bộ, ưu tiên người biết sử dụng ngoại ngữ của nước láng giềng có chung đường biên giới. Sử dụng thành thạo máy tính và các thiết bị văn phòng phục vụ công việc.
• Kinh nghiệm công tác: Có tối thiểu 5 năm công tác trong lĩnh vực đối ngoại, trong đó phải có ít nhất 3 năm giữ chức vụ quản lý về công tác ngoại vụ.
• Độ tuổi bổ nhiệm: Tuổi bổ nhiệm lần đầu không quá 55 tuổi đối với nam và không quá 50 tuổi đối với nữ.
• Sức khỏe: Có đủ sức khỏe để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Trách nhiệm thực hiện và hiệu lực thi hành

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm căn cứ vào các tiêu chuẩn tại Thông tư này để xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và thực hiện quy trình bổ nhiệm Giám đốc Sở Ngoại vụ. Khi tiến hành bổ nhiệm, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phải xem xét kỹ các điều kiện, tiêu chuẩn quy định và tiến hành tham khảo ý kiến bằng văn bản của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.

Đối với các trường hợp đã được bổ nhiệm giữ chức vụ Giám đốc Sở Ngoại vụ trước ngày Thông tư này có hiệu lực nhưng chưa đáp ứng đủ các tiêu chuẩn về trình độ (theo quy định tại Điều 7), cơ quan quản lý có trách nhiệm tạo điều kiện, cử đi bồi dưỡng để hoàn thiện các tiêu chuẩn còn thiếu theo quy định.

Thông tư 01/2009/TT-BNG có hiệu lực thi hành sau 45 ngày kể từ ngày ký ban hành. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc phát sinh, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cần kịp thời phản ánh về Bộ Ngoại giao để xem xét, sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn.