Thông báo 526/TB-VPCP năm 2023 truyền đạt ý kiến kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang tại cuộc họp về dự thảo Nghị định quy định cơ chế quản lý, phương thức, trình tự, thủ tục kiểm tra nhà nước về chất lượng và an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, thống nhất phương án xây dựng mô hình kiểm tra chuyên ngành mới đối với hàng hóa nhập khẩu tại cửa khẩu.

Nội dung trọng tâm và các chỉ đạo cốt lõi của Phó Thủ tướng Chính phủ:

• Đánh giá thực trạng xây dựng dự thảo Nghị định: Phó Thủ tướng ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) trong vai trò cơ quan chủ trì soạn thảo, cũng như sự phối hợp tích cực của các bộ quản lý chuyên ngành bao gồm Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ. Tuy nhiên, do nội dung dự thảo liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý phức tạp và hệ thống luật chuyên ngành hiện hành, giữa các bộ, ngành vẫn còn những quan điểm khác biệt cần tiếp tục thảo luận, thống nhất.
• Nguyên tắc hoàn thiện thể chế: Việc xây dựng và ban hành Nghị định phải bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất và đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, đặc biệt là Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, Luật An toàn thực phẩm và Luật Hải quan. Quá trình cải cách thủ tục hành chính phải đi đôi với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tuyệt đối không để xảy ra khoảng trống pháp lý gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và an ninh quốc gia.
• Phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước: Dự thảo Nghị định cần làm rõ vai trò chủ trì của các bộ quản lý ngành, lĩnh vực trong việc ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và thực hiện kiểm tra chất lượng, an toàn thực phẩm. Đồng thời, xác định rõ phạm vi phối hợp, trách nhiệm của cơ quan hải quan trong việc thực hiện các thủ tục kiểm tra tại cửa khẩu nhằm tối ưu hóa quy trình, tránh chồng chéo và giảm thiểu thời gian thông quan cho doanh nghiệp.
• Áp dụng phương thức quản lý rủi ro hiện đại: Đẩy mạnh việc áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro và thừa nhận lẫn nhau trong hoạt động kiểm tra chất lượng, an toàn thực phẩm. Chuyển mạnh từ phương thức kiểm tra tại cửa khẩu (tiền kiểm) sang hậu kiểm đối với những nhóm hàng hóa có độ an toàn cao hoặc có lịch sử tuân thủ pháp luật tốt, tập trung nguồn lực kiểm tra vào các nhóm hàng hóa có nguy cơ cao.
• Nhiệm vụ cụ thể đối với Bộ Tài chính và các bộ ngành liên quan: Bộ Tài chính có trách nhiệm chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ để tiếp thu tối đa ý kiến của các thành viên Chính phủ, các hiệp hội và doanh nghiệp. Tiến hành rà soát, hoàn thiện các điều khoản cụ thể của dự thảo Nghị định, kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định đối với những vấn đề vượt thẩm quyền hoặc còn có ý kiến khác nhau.

Ý nghĩa và định hướng triển khai thực hiện:

Thông báo 526/TB-VPCP thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc cải cách thủ tục kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa nhập khẩu. Việc hoàn thiện dự thảo Nghị định theo hướng minh bạch, phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan hải quan và các bộ quản lý chuyên ngành sẽ góp phần cắt giảm chi phí, thời gian cho doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đồng thời bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng trong nước.