Tổng quan về Thông báo 1049/TB-BYT của Bộ Y tế

Thông báo 1049/TB-BYT truyền đạt ý kiến kết luận chỉ đạo của Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn tại cuộc họp diễn ra vào ngày 02/8/2022. Cuộc họp tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến để xây dựng và hoàn thiện hai đề án có vai trò chiến lược đối với ngành y tế và tư pháp: Đề án Tăng cường năng lực hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần và Đề án Tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp. Đây là những định hướng quan trọng nhằm giải quyết các bất cập hiện tại, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế công cộng và hỗ trợ đắc lực cho hoạt động tố tụng pháp luật.

Nội dung chỉ đạo về Đề án Tăng cường năng lực hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần

Sức khỏe tâm thần ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân. Thứ trưởng Trần Văn Thuấn đã nhấn mạnh các định hướng cốt lõi cần thể hiện rõ trong đề án bao gồm:

• Xác định mục tiêu dài hạn và toàn diện: Đề án cần tập trung nâng cao năng lực dự phòng, phát hiện sớm, điều trị và phục hồi chức năng cho người có rối loạn tâm thần. Chú trọng phát triển mạng lưới chăm sóc sức khỏe tâm thần từ trung ương đến cơ sở, đặc biệt là y tế tuyến cơ sở và chăm sóc sức khỏe tâm thần dựa vào cộng đồng.
• Hoàn thiện thể chế và chính sách: Rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến chăm sóc sức khỏe tâm thần. Xây dựng các hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật, quy trình chuẩn trong chẩn đoán và điều trị các rối loạn tâm thần phổ biến và chuyên sâu.
• Phát triển nguồn nhân lực chuyên ngành: Đưa ra các giải pháp đột phá trong đào tạo, thu hút và đãi ngộ đối với đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, chuyên gia tâm lý lâm sàng và nhân viên công tác xã hội trong lĩnh vực tâm thần.
• Đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị: Quy hoạch lại hệ thống các bệnh viện, trung tâm, khoa tâm thần tại các cơ sở y tế đa khoa; tăng cường đầu tư trang thiết bị hiện đại phục vụ công tác chẩn đoán và điều trị.

Nội dung chỉ đạo về Đề án Tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp

Hoạt động giám định tư pháp, đặc biệt là giám định pháp y tâm thần, có vai trò quyết định trong việc bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật. Kết luận của Thứ trưởng chỉ rõ các nhiệm vụ trọng tâm:

• Nâng cao chất lượng và tính khách quan của giám định: Chuẩn hóa quy trình giám định pháp y tâm thần, bảo đảm tính khoa học, chính xác, khách quan và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật tố tụng.
• Củng cố hệ thống tổ chức giám định pháp y tâm thần: Rà soát, sắp xếp và kiện toàn bộ máy tổ chức của các Viện Pháp y tâm thần Trung ương và các phân viện. Đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trưng cầu giám định (tòa án, viện kiểm sát, cơ quan điều tra) và cơ sở thực hiện giám định.
• Khắc phục khó khăn về nhân lực giám định: Giải quyết triệt để tình trạng thiếu hụt giám định viên pháp y tâm thần thông qua các chính sách đào tạo liên tục, cấp chứng chỉ hành nghề và áp dụng chế độ phụ cấp đặc thù nghề nghiệp thỏa đáng nhằm thu hút nhân lực chất lượng cao.
• Ứng dụng công nghệ thông tin: Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý hồ sơ giám định, kết nối thông tin giữa các cơ quan liên quan nhằm rút ngắn thời gian thực hiện và hạn chế tối đa các sai sót nghiệp vụ.

Kế hoạch triển khai và phân công nhiệm vụ cụ thể

Để nhanh chóng hoàn thiện hai đề án trình Chính phủ và các cấp có thẩm quyền phê duyệt, Thứ trưởng Bộ Y tế đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị trực thuộc:

• Cục Quản lý Khám, chữa bệnh: Làm đầu mối phối hợp với các vụ, cục liên quan, các bệnh viện chuyên khoa tâm thần đầu ngành và các chuyên gia để tiếp thu ý kiến đóng góp, khẩn trương hoàn thiện dự thảo Đề án Tăng cường năng lực hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần.
• Vụ Pháp chế và các đơn vị liên quan: Phối hợp chặt chẽ trong việc rà soát tính pháp lý, lồng ghép các nội dung cải cách hành chính tư pháp vào Đề án Tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp, đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.
• Các cơ sở giám định pháp y tâm thần: Chủ động báo cáo thực trạng, đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn về cơ chế tài chính, nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng để tích hợp vào nội dung đề án.