Sắc lệnh số 26-SL được ban hành ngày 25 tháng 02 năm 1946 bởi Chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, quy định chi tiết về số bách phần phụ thu áp dụng đối với các loại thuế trực thu nhằm tạo nguồn thu độc lập và tự chủ cho ngân sách của các địa phương trong giai đoạn đầu thiết lập chính quyền cách mạng.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của Sắc lệnh

Sắc lệnh áp dụng thống nhất trên toàn cõi Việt Nam, hướng tới đối tượng là các cơ quan quản lý tài chính trung ương, Ủy ban hành chính các cấp (kỳ, tỉnh, xã) và toàn thể các cá nhân, tổ chức thuộc diện chịu thuế trực thu theo quy định của pháp luật hiện hành.

Các nội dung cốt lõi của Sắc lệnh số 26-SL

- Quy định về tỷ lệ bách phần phụ thu đối với các sắc thuế trực thu

• Sắc lệnh cho phép trích một tỷ lệ phần trăm nhất định (bách phần phụ thu) tính trên số thuế chính để nộp vào ngân sách địa phương.
• Các loại thuế trực thu chịu áp dụng bách phần phụ thu bao gồm thuế điền thổ, thuế thổ trạch, thuế môn bài và một số khoản thuế trực thu khác theo quy định của chính quyền cách mạng.
• Tỷ lệ phụ thu được khống chế ở mức hợp lý nhằm đảm bảo không gây áp lực tài chính quá lớn lên đời sống nhân dân, đồng thời vẫn đáp ứng được nhu cầu chi tiêu tối thiểu của bộ máy chính quyền cơ sở.

- Thẩm quyền quyết định và thủ tục phê duyệt mức phụ thu

• Ủy ban hành chính cấp tỉnh và cấp kỳ có trách nhiệm khảo sát tình hình thực tế tại địa phương để đề xuất mức bách phần phụ thu cụ thể cho từng loại thuế.
• Mức phụ thu đề xuất phải được trình lên cơ quan tài chính cấp trên hoặc Bộ Tài chính thẩm định và phê duyệt trước khi chính thức áp dụng, nhằm đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống tài chính quốc gia.
• Nghiêm cấm các địa phương tự ý đặt ra các khoản phụ thu vượt quá hạn mức hoặc ngoài danh mục quy định khi chưa có sự đồng ý của Chính phủ trung ương.

- Nguyên tắc quản lý và sử dụng nguồn thu từ phụ thu

• Toàn bộ nguồn thu từ bách phần phụ thu phải được hạch toán minh bạch, đầy đủ vào mục lục ngân sách của địa phương (ngân sách tỉnh hoặc ngân sách xã).
• Nguồn quỹ này được phân bổ và sử dụng trực tiếp cho các hoạt động công ích tại địa phương bao gồm: phát triển giáo dục bình dân học vụ, duy trì trật tự trị an, cứu tế xã hội và xây dựng các công trình công cộng quy mô nhỏ.
• Công tác quyết toán nguồn thu phụ thu phải được thực hiện định kỳ và báo cáo lên cơ quan tài chính cấp trên để kiểm tra, giám sát chặt chẽ, tránh thất thoát hoặc sử dụng sai mục đích.

Hiệu lực thi hành

Sắc lệnh số 26-SL có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (ngày 25 tháng 02 năm 1946). Các quy định trước đây của chính quyền thực dân hoặc phong kiến về các khoản phụ thu trái với tinh thần của Sắc lệnh này đều bãi bỏ. Bộ trưởng Bộ Tài chính và Bộ trưởng Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm thi hành Sắc lệnh này.