Sắc lệnh số 138/SL do Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành nhằm sửa đổi Điều 7 của Bộ luật thuế trực thu (vốn được ban hành theo Sắc lệnh số 49-SL ngày 18 tháng 6 năm 1949), tập trung vào việc điều chỉnh và ấn định chi tiết cách thức đánh thuế đối với các loại đất đai.

Phạm vi áp dụng của Sắc lệnh bao gồm các quy định về phương pháp xác định hoa lợi, quy đổi giá trị và phân hạng đất để tính thuế điền thổ lũy tiến đối với các loại đất trồng trọt, đất thổ cư, mặt nước và đất chưa sử dụng.

Phương pháp tính thuế đối với đất không cấy lúa

• Số hoa lợi ước lượng đồng niên của các loại đất không dùng để cấy lúa sẽ được quy đổi thành tiền dựa trên thời giá của hoa màu vào thời điểm giữa vụ thu hoạch.
• Số tiền hoa lợi này sau đó tiếp tục được quy đổi ngược lại ra thóc theo thời giá thóc lúa tại thời điểm đó để làm căn cứ tính thuế điền thổ lũy tiến.

Nguyên tắc xác định hoa lợi tính thuế cho từng loại đất canh tác

• Đối với ruộng vừa cấy lúa vừa trồng màu: Được xem xét và xử lý hoàn toàn như ruộng cấy lúa thông thường, tuyệt đối không tính thêm phần hoa lợi phát sinh từ việc trồng hoa màu.
• Đối với đất trồng nhiều loại hoa màu khác nhau: Cơ quan thuế chỉ thực hiện đánh thuế dựa trên loại hoa màu được xác định là cây trồng chính trên diện tích đất đó.
• Đối với đất trồng một loại hoa màu trong nhiều vụ liên tiếp: Chỉ thực hiện tính thuế dựa trên sản lượng thu hoạch thực tế của vụ sản xuất chính trong năm.

Khung định mức hoa lợi đồng niên đối với các loại đất đặc thù

• Đất thổ cư: Được ấn định xếp vào hạng đất có mức hoa lợi ước lượng đồng niên tương đương 540 ki-lô-gam thóc trên một éc-ta (ha).
• Hồ, ao, chuôm: Được ấn định xếp vào hạng đất có mức hoa lợi ước lượng đồng niên tương đương 324 ki-lô-gam thóc trên một éc-ta (ha).
• Đất không trồng trọt: Được ấn định xếp vào hạng đất có mức hoa lợi ước lượng đồng niên tương đương 54 ki-lô-gam thóc trên một éc-ta (ha).

Trách nhiệm thi hành

• Bộ trưởng Bộ Tài chính chịu trách nhiệm chiểu theo các điều khoản của Sắc lệnh này để tổ chức hướng dẫn và thi hành trong thực tế.