Quyết định số 42/2008/QĐ-BYT do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành quy định chi tiết về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Vụ Bảo hiểm y tế. Đây là văn bản pháp lý quan trọng xác định rõ vai trò tham mưu và quản lý nhà nước của Vụ trong lĩnh vực bảo hiểm y tế trên phạm vi toàn quốc.

- Vị trí và chức năng của Vụ Bảo hiểm y tế

Theo quy định tại Điều 1, Vụ Bảo hiểm y tế là vụ chuyên ngành trực thuộc Bộ Y tế. Vụ có chức năng cốt lõi là tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Y tế thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực bảo hiểm y tế trong phạm vi cả nước.

- Nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể

Điều 2 của Quyết định quy định chi tiết 12 nhóm nhiệm vụ và quyền hạn của Vụ Bảo hiểm y tế bao gồm:

• Xây dựng văn bản pháp luật và chiến lược: Chủ trì soạn thảo, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về bảo hiểm y tế để trình cấp có thẩm quyền ban hành; xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển sự nghiệp bảo hiểm y tế dài hạn và ngắn hạn trình Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt hoặc trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
• Phối hợp xây dựng chính sách liên quan: Tham gia vào việc quy hoạch phát triển hệ thống khám bệnh, chữa bệnh, xây dựng chính sách viện phí, chính sách thuốc quốc gia và các chính sách khác nhằm bảo đảm quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm y tế.
• Xây dựng quy trình giám định và danh mục chi trả: Chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng quy trình, nội dung giám định bảo hiểm y tế và các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về bảo hiểm y tế; xây dựng, sửa đổi, bổ sung danh mục thuốc, vật tư y tế, danh mục dịch vụ kỹ thuật y tế được quỹ bảo hiểm y tế chi trả để trình Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành.
• Quản lý chi phí và chất lượng dịch vụ: Tham mưu, đề xuất các hình thức thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế; đề xuất các biện pháp kiểm soát chi phí và các giải pháp bảo đảm, nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh đối với người có thẻ bảo hiểm y tế.
• Tuyên truyền và hướng dẫn thực hiện: Tổ chức tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn triển khai thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về bảo hiểm y tế; chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở y tế tổ chức thực hiện khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng cho đối tượng có thẻ bảo hiểm y tế.
• Thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại: Chủ trì tổ chức kiểm tra, phối hợp với Thanh tra Bộ và các đơn vị liên quan tiến hành thanh tra các tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện pháp luật về bảo hiểm y tế; giải quyết các khiếu nại, vướng mắc phát sinh trong lĩnh vực này.
• Thống kê, đào tạo và nghiên cứu khoa học: Xây dựng các chỉ số thống kê về bảo hiểm y tế; tổng hợp, đánh giá, sơ kết, tổng kết định kỳ; chủ trì xây dựng nội dung và phối hợp tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, quản lý bảo hiểm y tế; thực hiện nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và các chương trình, dự án trong lĩnh vực bảo hiểm y tế.

- Cơ cấu tổ chức, biên chế và cơ chế hoạt động

Điều 3 quy định rõ mô hình nhân sự và phương thức vận hành của Vụ:

• Lãnh đạo Vụ: Gồm có Vụ trưởng và các Phó Vụ trưởng do Bộ trưởng Bộ Y tế bổ nhiệm, miễn nhiệm. Vụ trưởng là người chịu trách nhiệm cao nhất trước Bộ trưởng về toàn bộ hoạt động của Vụ. Các Phó Vụ trưởng có nhiệm vụ giúp việc cho Vụ trưởng và chịu trách nhiệm trước Vụ trưởng về các mảng công việc được phân công.
• Biên chế: Số lượng biên chế của Vụ do Bộ trưởng Bộ Y tế quyết định và được điều chỉnh hàng năm dựa trên nhu cầu công tác thực tế theo đề xuất của Vụ trưởng.
• Cơ chế hoạt động: Vụ Bảo hiểm y tế hoạt động theo chế độ chuyên viên. Các công chức trong Vụ chịu trách nhiệm trực tiếp trước Lãnh đạo Vụ về các nhiệm vụ được phân công thực hiện.

- Hiệu lực thi hành và trách nhiệm tổ chức thực hiện

Quy định tại Điều 4 và Điều 5 về khía cạnh thi hành pháp lý:

• Hiệu lực thi hành: Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo. Quyết định này chính thức thay thế Quyết định số 27/2005/QĐ-BYT ngày 13/9/2005 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Vụ Bảo hiểm y tế.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng Bộ, Chánh Thanh tra Bộ, các Cục trưởng, các Vụ trưởng, Tổng cục trưởng thuộc Bộ Y tế và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này. Văn bản được ký ban hành bởi Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu.