Quyết định số 69/2001/QĐ-UB phê duyệt Quy hoạch phát triển nuôi thủy sản tỉnh Cần Thơ đến năm 2010 là văn bản pháp lý quan trọng, định hình chiến lược phát triển ngành thủy sản của tỉnh Cần Thơ trong giai đoạn đầu thế kỷ 21. Quy hoạch hướng tới việc khai thác tối đa tiềm năng tự nhiên, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

1. Mục tiêu phát triển nuôi thủy sản đến năm 2010

Quy hoạch xác định rõ các mục tiêu mang tính chiến lược nhằm phát triển ngành nuôi trồng thủy sản cả về quy mô lẫn chất lượng:

• Mục tiêu chung: Xây dựng một nền nông nghiệp toàn diện, phát triển bền vững theo cơ chế thị trường. Gắn kết chặt chẽ hoạt động nuôi trồng thủy sản với mục tiêu tăng trưởng kinh tế chung và chương trình xây dựng nông thôn mới. Đồng thời, góp phần bảo đảm an toàn thực phẩm quốc gia, tăng nguồn thu ngoại tệ cho ngân sách thông qua xuất khẩu, nâng cao sức khỏe cộng đồng từ nguồn đạm thủy sản, giải quyết việc làm và cải thiện đời sống cho người nông dân.
• Mục tiêu cụ thể về quy mô diện tích: Phấn đấu đạt diện tích nuôi trồng thủy sản là 26.800 Ha vào năm 2005 và mở rộng lên 45.000 Ha vào năm 2010.
• Mục tiêu về tốc độ tăng trưởng: Sản lượng nuôi trồng thủy sản tăng trưởng bình quân đạt 13%/năm; giá trị sản xuất ngành thủy sản đạt mức tăng trưởng bình quân 15,4%/năm.

2. Định hướng và nhiệm vụ phát triển chủ yếu

Để đạt được các mục tiêu trên, quy hoạch đề ra các định hướng và nhiệm vụ trọng tâm sau:

• Định hướng phát triển bền vững: Phát triển nuôi thủy sản phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, gắn liền với thị trường trong nước và quốc tế. Quá trình phát triển phải đi đôi với việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản tự nhiên, bảo vệ môi trường sinh thái và phù hợp với quy hoạch nông nghiệp chung của tỉnh Cần Thơ.
• Hiện đại hóa phương thức sản xuất: Từng bước ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tế sản xuất nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế, giúp người dân dễ dàng tiếp thu và áp dụng. Khai thác và sử dụng hợp lý tiềm năng đất đai, mặt nước để đa dạng hóa đối tượng nuôi.
• Quy hoạch vùng nuôi tập trung: Hình thành các vùng nuôi thủy sản chuyên canh, bán thâm canh, thâm canh và nuôi theo quy mô công nghiệp với các đối tượng nuôi có chất lượng cao. Gắn hoạt động nuôi trồng với khâu bảo quản sau thu hoạch, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nhằm nâng cao giá trị gia tăng.
• Kết hợp phát triển kinh tế với giải quyết vấn đề xã hội: Phát triển thủy sản gắn liền với việc đầu tư cơ sở hạ tầng nông thôn như hệ thống điện, đường giao thông, trường học, trạm y tế và nước sạch. Ưu tiên giải quyết việc làm, tăng thu nhập và giảm nghèo cho người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng ngập lụt và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
• Khuyến khích đa dạng thành phần kinh tế: Thúc đẩy nhiều thành phần kinh tế cùng tham gia, phát triển đa dạng các hình thức hợp tác sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương để hỗ trợ nhau trong sản xuất và kinh doanh.
• Lĩnh vực trọng tâm: Tập trung xây dựng các mô hình nuôi thủy sản kết hợp hiệu quả (như nuôi thủy sản kết hợp trồng lúa, mương vườn, rừng tràm) và các loại thủy đặc sản tại các vùng bảo tồn sinh thái. Tăng cường tuyên truyền, giáo dục ý thức bảo vệ nguồn lợi tự nhiên, tiến tới loại bỏ các hình thức khai thác mang tính hủy diệt.

3. Các nhóm giải pháp thực hiện quy hoạch

Quyết định đưa ra hệ thống giải pháp đồng bộ trên nhiều lĩnh vực để bảo đảm tính khả thi của quy hoạch:

• Giải pháp về con giống: Kiện toàn và sắp xếp lại hệ thống sản xuất giống thủy sản của tỉnh nằm trong hệ thống giống quốc gia. Kết hợp hài hòa giữa các cơ sở sản xuất giống nhà nước, tư nhân và tập thể; phục hồi các trại giống cấp huyện theo mô hình hợp tác hoặc cổ phần.
• Giải pháp về thức ăn: Tiến hành nâng cấp các cơ sở sản xuất thức ăn hiện có, đồng thời đầu tư xây dựng mới các nhà máy sản xuất thức ăn công nghiệp quy mô lớn nhằm bảo đảm khả năng tự lực hoàn toàn nguồn thức ăn thủy sản trong tỉnh vào năm 2010.
• Giải pháp về kỹ thuật và công nghệ: Đẩy mạnh công tác khuyến ngư, chuyển giao công nghệ nuôi, giới thiệu các loại giống mới chất lượng cao. Tập huấn cho người dân về kỹ thuật sử dụng thức ăn công nghiệp, phương pháp phòng trị bệnh và bảo vệ môi trường nuôi. Xây dựng các mô hình trình diễn thực tế và tăng cường phổ biến kiến thức trên các phương tiện thông tin đại chúng.
• Giải pháp về vốn và tín dụng: Ngân hàng Nông nghiệp áp dụng chính sách hỗ trợ vốn thông qua việc cho vay trung và dài hạn để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, công trình nuôi; đồng thời cho vay ngắn hạn với lãi suất ưu đãi để hỗ trợ chi phí sản xuất trực tiếp theo quy định.
• Giải pháp về tổ chức sản xuất: Xác định kinh tế hộ gia đình, kinh tế trang trại và các doanh nghiệp nhà nước có diện tích tập trung là các hình thức tổ chức sản xuất chủ đạo. Phát triển các hình thức kinh tế hợp tác phù hợp để huy động nguồn lực trong nhân dân. Hợp tác xã và doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong việc cung ứng dịch vụ đầu vào và bao tiêu sản phẩm.
• Giải pháp về chính sách: Các cơ quan chuyên ngành thủy sản phối hợp với các ngành liên quan tổ chức thực hiện tốt các chính sách khuyến khích hiện hành, đồng thời nghiên cứu đề xuất các chính sách mới nhằm thúc đẩy tiến độ thực hiện quy hoạch.
• Giải pháp về tiêu thụ và thị trường:
  • Đối với thị trường nội địa: Thiết lập hệ thống tiêu thụ sản phẩm tại các trung tâm đô thị, thị trấn và các xã lớn gần vùng nuôi tập trung; xây dựng bộ phận thông tin thị trường để điều tiết cung cầu hiệu quả.
  • Đối với thị trường xuất khẩu: Gắn kết chặt chẽ quyền lợi và trách nhiệm giữa nhà máy chế biến với vùng nguyên liệu. Các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu có trách nhiệm đánh giá, dự báo nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn chất lượng và tham gia đầu tư vốn, kỹ thuật cho người nuôi để bảo đảm đầu ra ổn định.

4. Tổ chức thực hiện và trách nhiệm thi hành

Quy hoạch phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong việc triển khai thực hiện:

• Hiệu lực thi hành: Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.
• Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Cần Thơ: Là cơ quan chủ quản của quy hoạch, chịu trách nhiệm toàn diện trong việc tổ chức, chỉ đạo và triển khai thực hiện các nội dung quy hoạch nhằm đạt được các chỉ tiêu tăng trưởng đã đề ra.
• Các Sở, Ban, ngành và Ủy ban nhân dân các cấp (thành phố Cần Thơ, thị xã Vị Thanh, các huyện): Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ được giao để xây dựng kế hoạch thực hiện cụ thể tại địa phương; phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa Quy hoạch phát triển thủy sản với Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đến năm 2010.
• Trách nhiệm cá nhân: Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Giám đốc các Sở, Thủ trưởng các cơ quan ban ngành cấp tỉnh, Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ, thị xã Vị Thanh và các huyện chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.