Quyết định số 45/2026/QĐ-UBND do Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên ban hành quy định chi tiết các tiêu chí bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai đối với hộ gia đình, cá nhân trong việc sử dụng công trình, nhà ở trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về các quy định pháp lý cốt lõi của văn bản này.

1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Quyết định này quy định các tiêu chí cụ thể nhằm bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai đối với hộ gia đình, cá nhân trong quá trình quản lý, sử dụng công trình và nhà ở trên địa bàn tỉnh Điện Biên.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sở hữu, sử dụng công trình, nhà ở; cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến công tác phòng, chống thiên tai trong việc sử dụng công trình, nhà ở trên địa bàn tỉnh.

2. Các khái niệm và thuật ngữ pháp lý cốt lõi

• Nhà ở của hộ gia đình, cá nhân: Là công trình xây dựng phục vụ mục đích để ở và sinh hoạt, bao gồm nhà ở biệt thự, nhà ở liền kề và nhà ở độc lập được xây dựng trên thửa đất ở hợp pháp.
• Công trình của hộ gia đình, cá nhân: Là các tài sản, cơ sở hạ tầng khác (không phải nhà ở) được xây dựng trên thửa đất sử dụng hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân.
• Bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai: Là toàn bộ các hoạt động nhằm duy trì tính ổn định, an toàn của công trình, nhà ở trước, trong và sau khi thiên tai xảy ra, giảm thiểu tối đa thiệt hại và không phát sinh các nguy cơ rủi ro thiên tai mới.

3. Tiêu chí chung về an toàn công trình, nhà ở

Công trình và nhà ở phải bảo đảm kết cấu ổn định, có khả năng chống chịu các tác động của thiên tai. Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính an toàn của công trình. Các yêu cầu kỹ thuật cụ thể bao gồm:

• Kết cấu xây dựng: Ưu tiên thiết kế nhà khung, sàn, mái bằng bê tông cốt thép hoặc mái tôn có tường chắn mái. Các bộ phận kết cấu (vì kèo, hệ khung, cột, tường chịu lực, xà gồ, vật liệu mái) phải được liên kết chặt chẽ, chắc chắn. Trong nhà cần bố trí một gian kiên cố để làm nơi trú ẩn an toàn khi có thiên tai.
• Lắp đặt thiết bị trên cao: Các thiết bị như bồn nước, máy điều hòa nhiệt độ phải lắp đặt theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, bảo đảm chắc chắn, không đặt quá sát mép lan can hoặc mép mái. Hệ thống điện mặt trời mái nhà phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật liên quan.
• Khuôn viên xung quanh: Không trồng cây cao sát nhà; chủ động chặt hạ hoặc tỉa cành đối với những cây có nguy cơ gãy, đổ gây nguy hiểm cho công trình.
• Hệ thống điện: Dây dẫn điện phải đi ngầm trong tường hoặc có vỏ bọc bảo vệ cách điện chắc chắn. Các thiết bị đóng cắt, ổ cắm phải có hộp bảo vệ hoặc nắp đậy an toàn. Khuyến khích sử dụng đèn có vỏ cách điện trong nhà.

4. Các tiêu chí cụ thể theo từng giai đoạn và khu vực

• Giai đoạn chuẩn bị xây dựng:
  • Khu vực nguy cơ sạt lở, lũ quét: Nghiêm cấm xây dựng công trình, nhà ở tại các khu vực lòng sông, ven sông, suối hoặc những nơi có địa hình, địa chất không an toàn đã được cơ quan chức năng cảnh báo.
  • Khu vực thường xuyên ngập lụt: Công trình phải được thiết kế theo tiêu chuẩn kiên cố hoặc bán kiên cố, chịu được lực cản của dòng chảy. Cao trình sàn nhà phải cao hơn mức ngập lụt cao nhất được theo dõi trong vòng ít nhất 05 năm gần nhất tại vị trí xây dựng.
• Giai đoạn đang thi công xây dựng: Chủ đầu tư và đơn vị thi công phải lập phương án bảo đảm an toàn cho người, thiết bị và các công trình lân cận (đặc biệt lưu ý cần trục tháp, máy vận thăng, thiết bị làm việc trên cao trong mùa mưa bão). Phải dừng thi công và di dời người, tài sản đến nơi an toàn khi có thiên tai xảy ra.
• Đối với công trình, nhà ở hiện có:
  • Thường xuyên kiểm tra, quan trắc biến dạng, đánh giá chất lượng hệ thống điện và kết cấu công trình; thực hiện gia cố, giằng chống mái tôn, mái fibro xi măng, trần nhựa, cửa kính, biển quảng cáo, bồn nước trên cao trước mùa mưa bão.
  • Định kỳ nạo vét, khơi thông hệ thống thoát nước xung quanh công trình.
  • Xây dựng sẵn phương án sơ tán người và tài sản; chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ).
• Hệ thống chống sét: Khuyến khích lắp đặt hệ thống chống sét tại các khu vực có nguy cơ cao; đối với các công trình thuộc diện bắt buộc thì phải thực hiện nghiêm ngặt theo quy chuẩn kỹ thuật xây dựng.

5. Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân

• Sở Nông nghiệp và Môi trường: Phối hợp với Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc thực hiện quyết định; đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng.
• Sở Xây dựng: Chủ trì hướng dẫn, kiểm tra công tác lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng; quản lý việc cấp phép xây dựng và hoạt động xây dựng bảo đảm tuân thủ các tiêu chí phòng, chống thiên tai.
• Ủy ban nhân dân cấp xã:
  • Tổ chức thực hiện, tuyên truyền, phổ biến rộng rãi quy định đến từng thôn, bản, tổ dân phố và người dân.
  • Kiểm tra, giám sát việc thực hiện tiêu chí an toàn của hộ gia đình; phối hợp xử lý các vi phạm hành chính liên quan.
  • Lồng ghép các tiêu chí phòng, chống thiên tai khi thực hiện cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ.
  • Rà soát, đánh giá các công trình có nguy cơ cao trước mùa mưa lũ; tổ chức thường trực, chỉ huy ứng phó, khắc phục hậu quả và thống kê thiệt hại do thiên tai gây ra.
• Hộ gia đình, cá nhân chủ sở hữu:
  • Chủ động nâng cấp, gia cố nhà ở đạt tiêu chuẩn an toàn; không xây dựng nhà ở tại vùng nguy hiểm; chủ động di dời trước khi thiên tai xảy ra.
  • Chấp hành nghiêm túc sự chỉ đạo, hướng dẫn sơ tán của chính quyền địa phương; chuẩn bị sẵn sàng các phương tiện, vật tư phòng chống thiên tai tại gia đình.
• Các cơ quan thông tin, báo chí: Tăng cường thời lượng phát sóng các bản tin dự báo thời tiết, cảnh báo thiên tai và tuyên truyền sâu rộng các biện pháp phòng ngừa, ứng phó an toàn đến người dân.

6. Điều khoản thi hành

• Hiệu lực thi hành: Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 07 tháng 7 năm 2026.
• Hiệu lực thay thế: Quyết định này thay thế hoàn toàn Quyết định số 24/2021/QĐ-UBND ngày 15 tháng 11 năm 2021 của Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thủ trưởng các sở, ban, ngành cấp tỉnh, Chủ tịch UBND các cấp xã, phường và các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.