Quyết định số 24/2021/QĐ-UBND do Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên ban hành là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thiết lập các tiêu chuẩn, tiêu chí cụ thể để bảo đảm an toàn cho các công trình xây dựng và nhà ở thuộc sở hữu của hộ gia đình, cá nhân trước các tác động tiêu cực của thiên tai. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu toàn bộ nội dung của Quyết định này.

Thông tin chung về văn bản pháp quy

• Tên văn bản: Quyết định số 24/2021/QĐ-UBND quy định về các tiêu chí bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai trên địa bàn tỉnh Điện Biên.
• Cơ quan ban hành: Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên.
• Người ký ban hành: Chủ tịch Lê Thành Đô.
• Ngày có hiệu lực: Ngày 27 tháng 11 năm 2021.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng (Điều 1)

Quyết định này quy định rõ ràng về các nguyên tắc và tiêu chí kỹ thuật, quản lý nhằm bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai trong suốt quá trình sử dụng công trình, nhà ở thuộc quyền sở hữu của hộ gia đình và cá nhân trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Đối tượng áp dụng bao gồm toàn bộ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có các hoạt động liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến công tác này.

Các khái niệm và thuật ngữ cốt lõi (Điều 2)

Để bảo đảm việc áp dụng thống nhất, văn bản đưa ra các định nghĩa pháp lý cụ thể như sau:

• Nhà ở của hộ gia đình, cá nhân: Là các công trình được xây dựng với mục đích chính là để ở và phục vụ sinh hoạt, bao gồm nhà biệt thự, nhà liền kề và nhà ở độc lập được xây dựng trên thửa đất ở riêng biệt thuộc quyền sử dụng hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân.
• Công trình của hộ gia đình, cá nhân: Là các tài sản, cơ sở hạ tầng khác không phải là nhà ở, được xây dựng trên thửa đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân.
• Bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai trong sử dụng công trình, nhà ở: Là tổng hợp các hoạt động nhằm duy trì tính ổn định, an toàn của công trình trước, trong và sau thiên tai, giảm thiểu tối đa thiệt hại và tuyệt đối không làm phát sinh các nguy cơ rủi ro thiên tai mới.

Nguyên tắc bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai (Điều 3)

Việc quản lý, vận hành và sử dụng công trình, nhà ở phải tuân thủ nghiêm ngặt 05 nguyên tắc sau:

1. Tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc cơ bản trong phòng, chống thiên tai được quy định tại Điều 4 Luật Phòng, chống thiên tai.
2. Quá trình quản lý, vận hành và sử dụng tuyệt đối không được làm gia tăng rủi ro thiên tai hoặc làm xuất hiện các loại hình thiên tai mới.
3. Chủ động phát hiện và xử lý kịp thời, có hiệu quả các sự cố công trình cũng như các hoạt động có nguy cơ làm tăng rủi ro thiên tai.
4. Áp dụng linh hoạt và phù hợp các biện pháp phòng, chống thiên tai để giảm thiểu tối đa thiệt hại.
5. Ưu tiên bảo đảm an toàn tuyệt đối về người, trang thiết bị, an toàn của chính công trình và các khu vực lân cận xung quanh do tác động của việc quản lý, vận hành và sử dụng công trình.

Các tiêu chí bảo đảm an toàn thiên tai đối với công trình, nhà ở (Điều 4)

Đây là nội dung trọng tâm của Quyết định, phân chia cụ thể theo từng giai đoạn và đặc điểm của công trình:

• Đối với công trình, nhà ở trong giai đoạn chuẩn bị xây dựng:
  • Khu vực nguy cơ sạt lở, lũ quét: Nghiêm cấm hoàn toàn việc xây dựng công trình, nhà ở tại các khu vực lòng sông, ven sông, suối hoặc các vùng có địa hình, địa chất không an toàn đã được cơ quan có thẩm quyền xác định và khuyến cáo.
  • Khu vực thường xuyên ngập lụt: Công trình, nhà ở phải được thiết kế xây dựng theo tiêu chí nhà kiên cố hoặc bán kiên cố, có khả năng chịu được các lực nhất định do dòng chảy hoặc áp lực nước gây ra. Cao độ sàn nhà sử dụng bắt buộc phải cao hơn mức ngập lụt cao nhất (được theo dõi trong vòng từ 05 năm trở lên) tại vị trí xây dựng.
• Đối với công trình, nhà ở đang thi công xây dựng: Phải lập và thực hiện nghiêm túc phương án bảo đảm an toàn cho người, thiết bị, công trình và các công trình lân cận. Đặc biệt lưu ý công tác bảo đảm an toàn đối với cần trục tháp, máy vận thăng và các thiết bị làm việc trên cao trong mùa mưa bão. Bắt buộc phải dừng thi công đối với các công trình nằm trong khu vực đang xảy ra thiên tai, đồng thời khẩn trương di dời người và tài sản đến nơi an toàn.
• Đối với công trình, nhà ở hiện có:
  • Thường xuyên theo dõi, quan trắc biến dạng công trình, kiểm tra hệ thống điện và đánh giá chất lượng kết cấu. Có biện pháp gia cố, chằng chống mái tôn, mái fibro xi măng, trần nhựa, cửa kính, bồn nước trên cao, biển quảng cáo; chủ động cắt tỉa cây xanh xung quanh để bảo đảm an toàn khi xảy ra bão, lốc, sét.
  • Định kỳ tổ chức nạo vét, khơi thông hệ thống thoát nước xung quanh khu vực nhà ở, công trình. Trước mùa mưa lũ phải kiểm tra, rà soát và có biện pháp khắc phục sự cố kịp thời.
  • Xây dựng sẵn phương án sơ tán người và tài sản; chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, phương tiện theo phương châm "4 tại chỗ" và hướng dẫn của các cơ quan phòng chống thiên tai cấp trên.
• Các khu vực thường xuyên xảy ra sét: Bắt buộc phải thiết kế và lắp đặt hệ thống chống sét đạt tiêu chuẩn cho công trình, nhà ở.

Phân công trách nhiệm của các cơ quan và cá nhân liên quan (Điều 5)

Quyết định phân định rõ vai trò của từng cấp, từng ngành và chủ sở hữu công trình:

• Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Phối hợp với Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Quyết định; phối hợp thông tin, truyền thông nâng cao nhận thức về phòng, chống thiên tai trong việc sử dụng công trình, nhà ở.
• Sở Xây dựng: Chủ trì, phối hợp hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện; lồng ghép các tiêu chí phòng, chống thiên tai vào công tác lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng và cấp giấy phép xây dựng, quản lý xây dựng theo giấy phép xây dựng theo thẩm quyền.
• Ủy ban nhân dân cấp huyện:
  • Tổ chức thực hiện nội dung bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai trong việc sử dụng công trình, nhà ở trên địa bàn quản lý.
  • Thông tin, truyền thông, giáo dục nâng cao nhận thức cho người dân.
  • Phân công, phân cấp trách nhiệm của các cơ quan quản lý chuyên ngành và chính quyền địa phương trong việc quản lý nhà nước về bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai đối với công trình, nhà ở do địa phương quản lý.
  • Kiểm tra việc thực hiện các tiêu chí đối với hộ gia đình, cá nhân; thanh tra, xử lý nghiêm các vi phạm.
  • Yêu cầu đưa các tiêu chí bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai vào nội dung giấy phép xây dựng khi cấp cho các hộ gia đình, cá nhân.
• Ủy ban nhân dân cấp xã:
  • Tổ chức phổ biến, tuyên truyền và triển khai thực hiện Quyết định này đến người dân trên địa bàn.
  • Tổ chức thường trực, chỉ huy việc phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai đối với công trình, nhà ở; thống kê thiệt hại thực tế do thiên tai gây ra.
  • Hàng năm, trước mùa mưa lũ, tổ chức rà soát, đánh giá các công trình, nhà ở trên địa bàn có nguy cơ cao bị ảnh hưởng để báo cáo UBND cấp huyện đưa ra biện pháp xử lý kịp thời.
• Hộ gia đình, cá nhân chủ sở hữu nhà ở:
  • Chủ động xây dựng, nâng cấp, bảo vệ công trình, nhà ở thuộc quyền sở hữu bảo đảm an toàn theo các tiêu chí; chủ động di dời đến nơi an toàn trước khi xảy ra thiên tai; không xây dựng nhà ở hoặc cư trú tại khu vực có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi thiên tai.
  • Thực hiện nghiêm túc kế hoạch phòng, chống thiên tai và phương án ứng phó của địa phương.
  • Thường xuyên theo dõi dự báo thời tiết, chuẩn bị sẵn sàng vật tư, phương tiện theo khả năng để phòng, chống thiên tai.
  • Chấp hành tuyệt đối sự hướng dẫn, chỉ đạo, chỉ huy của cơ quan có thẩm quyền về việc sơ tán người và phương tiện ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện (Điều 6)

Quyết định số 24/2021/QĐ-UBND chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 27 tháng 11 năm 2021. Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh; Thủ trưởng các sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố; các cơ quan, đơn vị và các hộ gia đình, cá nhân liên quan chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc Quyết định này.