Quyết định 29/2017/QĐ-UBND được Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định về quản lý chất thải rắn trên địa bàn tỉnh kèm theo Quyết định số 23/2016/QĐ-UBND ngày 05 tháng 8 năm 2016. Văn bản này hoàn thiện hành lang pháp lý, phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan và tối ưu hóa quy trình quản lý chất thải rắn từ nguồn phát sinh đến khâu xử lý cuối cùng, chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2018.

- Phạm vi điều chỉnh và đối tượng loại trừ trong quản lý chất thải rắn

Quyết định thực hiện điều chỉnh phạm vi áp dụng đối với các loại chất thải rắn cụ thể trên địa bàn tỉnh Bình Dương:

• Chất thải thuộc phạm vi điều chỉnh: Bao gồm chất thải rắn sinh hoạt; chất thải rắn công nghiệp thông thường; chất thải rắn xây dựng và bùn thải.
• Chất thải loại trừ: Quyết định này không áp dụng đối với chất thải nguy hại và chất thải y tế. Việc quản lý hai nhóm chất thải này phải tuân thủ nghiêm ngặt theo các quy định của Trung ương như Nghị định số 38/2015/NĐ-CP, Thông tư số 36/2015/TT-BTNMT và Thông tư liên tịch số 58/2015/TTLT-BYT-BTNMT.

- Bổ sung và làm rõ các khái niệm pháp lý quan trọng

Để tạo sự thống nhất trong cách hiểu và áp dụng pháp luật, văn bản đã sửa đổi và bổ sung một số định nghĩa cốt lõi:

• Chất thải rắn xây dựng: Là toàn bộ lượng chất thải phát sinh từ các hoạt động khảo sát, thi công xây dựng công trình, bao gồm cả xây mới, sửa chữa, cải tạo, di dời, tu bổ, phục hồi hoặc phá dỡ công trình.
• Phế liệu: Được định nghĩa là vật liệu được thu hồi, phân loại, lựa chọn từ những vật liệu hoặc sản phẩm đã bị loại bỏ trong quá trình sản xuất hoặc tiêu dùng, nhằm mục đích sử dụng làm nguyên liệu đầu vào cho một quy trình sản xuất khác.
• Hoạt động quản lý chất thải rắn xây dựng: Là chuỗi các hoạt động kiểm soát toàn diện từ khâu phát sinh, phân loại, thu gom, vận chuyển, lưu giữ tạm thời, tái chế, xử lý cho đến tái sử dụng nhằm giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.

- Cơ chế tài chính và nghĩa vụ chi trả dịch vụ thu gom rác thải sinh hoạt

Quy định mới phân định rõ trách nhiệm tài chính của từng nhóm đối tượng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt theo hướng xã hội hóa và giảm dần bao cấp từ ngân sách:

• Nhóm hộ gia đình, hộ kinh doanh nhỏ lẻ và cơ quan hành chính: Bao gồm hộ gia đình, hộ kinh doanh cá thể quy mô nhỏ, trụ sở cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, lực lượng vũ trang, trường học, nhà trẻ, bệnh viện, bến xe, bến tàu. Nhóm này có trách nhiệm chi trả giá dịch vụ thu gom, vận chuyển theo mức giá tối đa do Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành. Cơ chế áp dụng là người dân chi trả một phần chi phí thu gom, vận chuyển; phần chi phí vận chuyển và xử lý còn lại sẽ được ngân sách nhà nước của tỉnh bù đắp.
• Nhóm cơ sở kinh doanh, dịch vụ và công trình xây dựng: Bao gồm các cửa hàng, nhà hàng ăn uống, khách sạn, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh và các công trình xây dựng. Nhóm này phải chi trả giá dịch vụ thu gom, vận chuyển theo lộ trình tăng dần, tiến tới tự thanh toán toàn bộ 100% chi phí từ khâu thu gom, vận chuyển cho đến xử lý chất thải theo quy định pháp luật mà không có sự bù đắp từ ngân sách.

- Quy trình phân loại và quản lý chất thải rắn công nghiệp thông thường

Chất thải rắn công nghiệp thông thường bắt buộc phải được phân định và phân loại ngay tại nguồn phát sinh thành hai nhóm rõ rệt:

• Nhóm phế liệu: Các chất thải được thu hồi, phân loại để làm nguyên liệu cho hoạt động sản xuất khác.
• Nhóm chất thải phải xử lý, tiêu hủy: Các chất thải không thể tái sử dụng trực tiếp, bắt buộc phải đưa vào quy trình xử lý, tiêu hủy hoặc thu hồi năng lượng.

- Trách nhiệm nghiêm ngặt của chủ nguồn thải công nghiệp

Chủ nguồn thải chất thải rắn công nghiệp thông thường phải tuân thủ các nghĩa vụ pháp lý sau:

• Thực hiện phân định, phân loại và lưu giữ chất thải đúng quy định.
• Đối với nhóm phế liệu: Chỉ được phép chuyển giao cho các đối tượng:
  • Cơ sở sản xuất sử dụng trực tiếp làm nguyên liệu hoặc cơ sở tái chế phế liệu đã được cơ quan quản lý nhà nước xác nhận hồ sơ môi trường hợp lệ (Báo cáo đánh giá tác động môi trường, Kế hoạch bảo vệ môi trường, Đề án bảo vệ môi trường...).
  • Cơ sở kinh doanh phế liệu có đủ điều kiện bảo vệ môi trường đối với hoạt động lưu chứa, phân loại.
  • Chủ xử lý chất thải có hồ sơ môi trường hợp lệ hoặc chủ xử lý chất thải nguy hại đã được cấp phép hoạt động.
• Đối với nhóm chất thải phải xử lý, tiêu hủy: Chỉ được chuyển giao cho:
  • Đơn vị thu gom, vận chuyển có phương tiện, thiết bị kỹ thuật đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường và được Sở Tài nguyên và Môi trường công bố danh sách.
  • Chủ xử lý đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường hoặc được phép hoạt động hợp pháp theo quy định.
• Chế độ báo cáo: Thực hiện báo cáo quản lý chất thải rắn công nghiệp thông thường định kỳ hàng năm. Trường hợp chủ nguồn thải đồng thời phát sinh chất thải nguy hại thì được phép tích hợp hai nội dung này vào chung một báo cáo quản lý chất thải.

- Quy định quản lý chất thải rắn xây dựng đối với từng khu vực

Hoạt động quản lý chất thải rắn xây dựng được siết chặt dựa trên địa bàn phát sinh:

• Nguyên tắc chung: Toàn bộ chất thải rắn xây dựng phát sinh từ quá trình khảo sát, thi công, cải tạo, phá dỡ công trình phải được phân loại, thu gom, tái sử dụng, tái chế và xử lý nghiêm ngặt theo Thông tư số 08/2017/TT-BXD của Bộ Xây dựng.
• Đối với hộ gia đình tại khu vực đô thị: Khi tiến hành cải tạo hoặc phá dỡ nhà ở, công trình bắt buộc phải tự thực hiện hoặc thuê đơn vị có chức năng thu gom, vận chuyển và xử lý theo đúng quy chuẩn kỹ thuật.
• Đối với hộ gia đình tại khu vực nông thôn: Trường hợp địa bàn chưa có hệ thống thu gom chất thải rắn tập trung, hộ gia đình phải quản lý chất thải xây dựng theo hướng dẫn cụ thể của chính quyền địa phương. Nghiêm cấm tuyệt đối hành vi tự ý đổ chất thải rắn xây dựng ra đường giao thông, sông, ngòi, kênh, rạch, các nguồn nước mặt hoặc tự ý đổ thải tại các khu đất trống.

- Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành quyết định

Quyết định phân công trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan quản lý nhà nước trên địa bàn tỉnh Bình Dương:

• Sở Tài nguyên và Môi trường: Là cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm chủ trì tổ chức triển khai, phổ biến và hướng dẫn thực hiện Quyết định này đến tất cả các Sở, ban, ngành, Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Giám đốc các sở, ban, ngành, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố và thủ trưởng các đơn vị liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định 29/2017/QĐ-UBND chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2018.