Giới thiệu về Quyết định 2496/QĐ-TTg

Quyết định 2496/QĐ-TTg được ban hành bởi Thủ tướng Chính phủ nhằm chính thức công nhận các hiện vật và nhóm hiện vật có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, khoa học của đất nước là bảo vật quốc gia (Đợt 5, năm 2016). Quyết định này đóng vai trò pháp lý quan trọng trong việc bảo tồn, tôn vinh và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Việt Nam.

Danh sách 14 bảo vật quốc gia được công nhận (Đợt 5, năm 2016)

Theo Điều 1 của Quyết định, có 14 hiện vật và nhóm hiện vật tiêu biểu sau đây được chính thức công nhận là bảo vật quốc gia:

• Ngẫu tượng Linga - Yoni: Có niên đại từ Thế kỷ V - VI, hiện đang được lưu giữ và bảo quản tại Bảo tàng Tổng hợp Trà Vinh.
• Phù điêu Trà Liên 1: Có niên đại vào nửa cuối Thế kỷ IX, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Quảng Trị.
• Phù điêu Trà Liên 2: Có niên đại vào nửa cuối Thế kỷ IX, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Quảng Trị.
• Phù điêu Thần Brahama: Có niên đại từ Thế kỷ XII - XIII, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Tổng hợp Bình Định.
• Thống gốm hoa nâu: Có niên đại từ Thế kỷ XIII - XIV, thuộc triều đại nhà Trần, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
• Bia “Thanh Mai Viên Thông tháp bi”: Được khắc vào năm 1362 dưới đời vua Trần Dụ Tông, hiện được lưu giữ tại chùa Thanh Mai, xã Hoàng Hoa Thám, thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
• Bia vua Lê Thái Tổ: Được khắc vào năm 1431, hiện được lưu giữ tại đền thờ vua Lê Thái Tổ, xã Lê Lợi, huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu.
• Bia “Đại Việt Lam Sơn Chiêu Lăng bi”: Có niên đại vào cuối Thế kỷ XV, hiện được lưu giữ tại Khu di tích lịch sử Lam Kinh, xã Xuân Lam, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa.
• Đôi chuông chùa Đà Quận (chùa Viên Minh): Được đúc vào năm 1611 thời nhà Mạc, hiện được lưu giữ tại Khu di tích Chùa Đà Quận - Đền Quan Triều, xã Hưng Đạo, thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng.
• Tượng Thiền sư Vũ Khắc Minh và Tượng Thiền sư Vũ Khắc Trường: Có niên đại vào giữa thế kỷ XVII, hiện được thờ tự tại di tích chùa Đậu, thôn Gia Phúc, xã Nguyễn Trãi, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội.
• Tượng Trấn Vũ đền Quán Thánh: Có niên đại khoảng cuối thế kỷ XVII - đầu thế kỷ XVIII, hiện được thờ tại di tích đền Quán Thánh, phường Quán Thánh, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội.
• Cửu Phẩm Liên Hoa chùa Động Ngọ: Được tạo tác vào năm 1692 dưới đời vua Lê Hy Tông, hiện được lưu giữ tại chùa Động Ngọ, xã Tiền Tiến, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương.
• Ấn vàng “Đại Việt quốc Nguyễn chúa vĩnh trấn chi bảo”: Được đúc vào năm Vĩnh Thịnh thứ 5 (năm 1709), hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
• Tập Sắc lệnh của Chủ tịch Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 1945 - 1946: Gồm các sắc lệnh ban hành từ ngày 30 tháng 8 năm 1945 đến ngày 28 tháng 2 năm 1946, hiện được lưu giữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Bộ Nội vụ.

Quy định về công tác quản lý và bảo vệ bảo vật quốc gia

Nhằm bảo đảm các bảo vật quốc gia được bảo vệ nghiêm ngặt và phát huy tối đa giá trị lịch sử - văn hóa, Quyết định quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan:

• Trách nhiệm quản lý nhà nước: Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp tại địa phương nơi có bảo vật quốc gia chịu trách nhiệm chính trong việc quản lý.
• Trách nhiệm phối hợp: Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan trực thuộc Chính phủ và người đứng đầu các ngành, tổ chức được giao quản lý trực tiếp bảo vật quốc gia phải thực hiện nghiêm túc các biện pháp bảo vệ trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình.
• Cơ sở pháp lý áp dụng: Việc bảo quản, lưu giữ và phát huy giá trị của các bảo vật quốc gia này phải tuân thủ tuyệt đối theo các quy định của pháp luật hiện hành về di sản văn hóa.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Quyết định 2496/QĐ-TTg quy định cụ thể về mặt thời gian và các chủ thể chịu trách nhiệm thi hành như sau:

• Hiệu lực pháp lý: Quyết định này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.
• Trách nhiệm thi hành: Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp nơi có bảo vật quốc gia; các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; người đứng đầu các ngành, tổ chức và các đơn vị được giao quản lý trực tiếp các bảo vật quốc gia được công nhận tại Điều 1 có trách nhiệm thi hành nghiêm túc quyết định này.