Tóm tắt Quyết định 24/2009/QĐ-TTg ban hành Quy chế kinh doanh bán hàng miễn thuế

Quyết định số 24/2009/QĐ-TTg do Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng ký thay Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế về kinh doanh bán hàng miễn thuế. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thiết lập trật tự, quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh miễn thuế tại Việt Nam, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng xuất cảnh, quá cảnh, các đối tượng hưởng quyền ưu đãi miễn trừ và thuyền viên quốc tế.

Hiệu lực thi hành và điều khoản bãi bỏ

Quyết định này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2009. Quyết định này bãi bỏ hai văn bản trước đó bao gồm: Quyết định số 205/1998/QĐ-TTg ngày 19 tháng 10 năm 1998 và Quyết định số 206/2003/QĐ-TTg ngày 07 tháng 10 năm 2003 của Thủ tướng Chính phủ. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.

Đối tượng và điều kiện được mua hàng miễn thuế (Điều 5)

Quy chế phân định rõ ràng 4 nhóm đối tượng được phép mua hàng miễn thuế cùng các điều kiện ràng buộc cụ thể:

• Người xuất cảnh, quá cảnh: Áp dụng cho người xuất cảnh, quá cảnh qua các cửa khẩu quốc tế của Việt Nam sau khi hoàn thành thủ tục hoặc người đang chờ xuất cảnh. Khi mua hàng, khách hàng phải xuất trình hộ chiếu hoặc giấy thông hành hợp lệ. Riêng hành khách di chuyển bằng đường hàng không phải xuất trình Thẻ lên máy bay (Boarding pass). Đối với trường hợp mua hàng tại cửa hàng miễn thuế trong nội thành, người chờ xuất cảnh phải xuất trình hộ chiếu hợp lệ cùng vé đã đăng ký ngày xuất cảnh, và chỉ được nhận hàng tại khu vực cách ly của cửa khẩu xuất cảnh.
• Hành khách trên các chuyến bay quốc tế: Áp dụng cho hành khách trên các chuyến bay quốc tế của các hãng hàng không được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam khi thực hiện xuất cảnh.
• Đối tượng hưởng quyền ưu đãi ngoại giao và ưu đãi thuế: Bao gồm các cơ quan, tổ chức, cá nhân được hưởng quyền ưu đãi miễn trừ ngoại giao hoặc các chính sách ưu đãi về thuế. Khi mua hàng cho cá nhân, phải xuất trình Sổ định mức hàng miễn thuế hoặc văn bản xác nhận của Bộ, ngành quản lý trực tiếp kèm theo hộ chiếu hoặc chứng minh thư do Bộ Ngoại giao Việt Nam cấp. Nếu mua cho cơ quan, tổ chức phải có công hàm đề nghị hoặc giấy giới thiệu của tổ chức đó.
• Thủy thủ làm việc trên tàu biển vận tải quốc tế: Áp dụng cho cả thủy thủ trên tàu biển nước ngoài và tàu biển Việt Nam chạy tuyến quốc tế. Thủy thủ được mua hàng miễn thuế phục vụ nhu cầu cá nhân hoặc sinh hoạt chung trên tàu trong thời gian tàu neo đậu tại cảng biển Việt Nam để sử dụng trên tàu và ngoài lãnh hải Việt Nam sau khi tàu xuất cảnh.

Định lượng mua hàng miễn thuế (Điều 6)

Chính sách định lượng đối với từng nhóm đối tượng được quy định cụ thể nhằm đảm bảo tính thông thoáng nhưng vẫn kiểm soát tốt thất thu thuế:

• Đối với người xuất cảnh, quá cảnh: Được mua hàng miễn thuế không hạn chế về số lượng và trị giá, nhưng phải tự chịu trách nhiệm về thủ tục và định lượng nhập khẩu vào nước đến. Trường hợp trị giá mua hàng vượt quá mức ngoại tệ hoặc đồng Việt Nam phải khai báo hải quan theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, người mua phải xuất trình chứng từ chứng minh nguồn gốc tiền tệ hợp pháp cho nhân viên bán hàng. Người xuất cảnh bằng giấy thông hành được hưởng quyền lợi mua hàng tương tự người dùng hộ chiếu.
• Đối với đối tượng ngoại giao và ưu đãi thuế: Định lượng mua hàng miễn thuế tuân thủ nghiêm ngặt theo các quy định riêng do Thủ tướng Chính phủ ban hành.
• Đối với thuyền viên tàu biển vận tải quốc tế: Bộ Tài chính chịu trách nhiệm quy định cụ thể danh mục mặt hàng và định lượng miễn thuế. Hàng phục vụ sinh hoạt chung trong thời gian neo đậu hoặc cho hành trình tiếp theo được bán theo đơn đặt hàng (bằng văn bản giấy hoặc điện tử như email, fax) của thuyền trưởng hoặc người đại diện tàu. Số hàng hóa này phải chịu sự giám sát chặt chẽ của cơ quan Hải quan cho đến khi tàu thực xuất cảnh.

Trách nhiệm của thương nhân kinh doanh hàng miễn thuế (Điều 7)

Thương nhân được cấp phép kinh doanh bán hàng miễn thuế phải tuân thủ các nghĩa vụ pháp lý nghiêm ngặt:

• Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về việc bán hàng đúng đối tượng, đúng định lượng quy định tại Quy chế.
• Đảm bảo tuyệt đối về chất lượng hàng hóa và vệ sinh an toàn thực phẩm theo các quy định pháp luật hiện hành.
• Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ sáu tháng và hàng năm gửi Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) về toàn bộ hoạt động kinh doanh bán hàng miễn thuế theo hướng dẫn cụ thể của cơ quan quản lý.

Xử lý vi phạm và tổ chức thực hiện (Điều 8 & Điều 9)

Quy chế đề ra các biện pháp chế tài và hướng dẫn chuyển tiếp rõ ràng:

• Xử lý vi phạm: Mọi cá nhân, tổ chức vi phạm quy chế sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Đối với thương nhân vi phạm, tùy theo tính chất và mức độ sẽ bị áp dụng các hình thức xử lý như tạm đình chỉ hoạt động, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Quy định chuyển tiếp: Các thương nhân đã được cấp phép kinh doanh bán hàng miễn thuế trước ngày ban hành Quy chế này được phép tiếp tục hoạt động mà không cần phải làm lại thủ tục cấp phép mới.
• Trách nhiệm hướng dẫn: Bộ trưởng Bộ Tài chính chịu trách nhiệm chính trong việc hướng dẫn và tổ chức thi hành toàn bộ Quy chế này trên phạm vi cả nước.