Giới thiệu chung về Quyết định 234/2005/QĐ-TTg

Quyết định số 234/2005/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm quy định một số chế độ đặc thù áp dụng đối với công nhân, nhân viên, viên chức làm việc trong một số ngành, nghề có điều kiện lao động đặc biệt tại các công ty nhà nước. Quyết định này thiết lập các chính sách hỗ trợ thiết thực về chế độ ăn định lượng, thưởng an toàn, phụ cấp thợ lặn, phụ cấp đi biển và chế độ thiếu nước ngọt nhằm bảo đảm sức khỏe và quyền lợi cho người lao động.

Các chế độ đặc thù áp dụng đối với người lao động (Điều 1)

Quyết định quy định chi tiết 5 chế độ đặc thù cốt lõi dành cho các đối tượng lao động trong các ngành nghề đặc biệt như sau:

1. Chế độ ăn định lượng tính thành tiền theo ngày làm việc thực tế:

• Mức 1 (32.000 đồng/ngày): Áp dụng đối với công nhân đèn luồng, đèn đảo; công nhân, nhân viên, viên chức trong thời gian thực hiện đo đạc, chụp ảnh hàng không, đo đạc, chụp ảnh hàng hải để thành lập bản đồ địa hình và bản đồ biển.
• Mức 2 (37.000 đồng/ngày): Áp dụng đối với công nhân khai thác khoáng sản trong hầm lò; lái đầu máy và phụ lái đầu máy xe lửa; người lao động làm công việc áp tải, chuyển tải, giao nhận than trên biển; thuyền viên tàu vận tải biển, tàu công trình biển, tàu thả phao ngoài biển, tàu địa vật lý, hộ tống, dịch vụ làm việc trên biển; kiểm soát viên không lưu; công nhân kỹ thuật trực tiếp sửa chữa máy bay; công nhân, nhân viên kỹ thuật theo chuyến bay và tiếp viên hàng không.
• Mức 3 (45.000 đồng/ngày): Áp dụng đối với thợ lặn; thuyền viên tàu đánh bắt thủy sản, vận chuyển hàng thủy sản đi biển xa có công suất từ 800 sức ngựa trở lên; tàu trục vớt, cứu hộ; tàu tìm kiếm cứu nạn hàng hải.
• Mức 4 (80.000 đồng/ngày - tương đương 5 USD/ngày): Áp dụng đối với thành viên tổ lái máy bay; công nhân, nhân viên, viên chức làm việc trên các tàu vận tải biển trong thời gian đi nước ngoài. Khi đi nước ngoài, mức tiền ăn này được quy đổi thành USD theo tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm đó.
• Mức 5 (110.000 đồng/ngày - tương đương 7 USD/ngày): Áp dụng đối với công nhân, nhân viên, viên chức là người Việt Nam làm việc tại các giàn khoan, các tàu dịch vụ vận tải dầu khí trên biển.
• Cơ chế điều chỉnh và đóng góp: Khi chỉ số giá lương thực, thực phẩm do Tổng cục Thống kê công bố tăng từ 10% trở lên so với lần điều chỉnh gần nhất thì mức tiền ăn định lượng sẽ được điều chỉnh phù hợp. Đối tượng hưởng chế độ này phải trích từ lương đóng góp 30% trên mức được hưởng, 70% còn lại được hạch toán vào giá thành hoặc chi phí kinh doanh. Người hưởng chế độ này không được hưởng chế độ ăn ca và chế độ bồi dưỡng nặng nhọc, độc hại bằng hiện vật.

2. Chế độ thưởng an toàn:

• Áp dụng theo 2 mức là 15% và 20% lương cấp bậc, chức vụ đối với công nhân, nhân viên, viên chức thuộc một số ngành, nghề có điều kiện lao động đặc thù (chi tiết đối tượng áp dụng được quy định tại Phụ lục kèm theo Quyết định).

3. Phụ cấp thợ lặn:

• Áp dụng đối với thợ lặn sâu hơn 3m. Mức phụ cấp dao động từ hệ số 0,1 đến 1,0 tính theo mức lương tối thiểu chung do Chính phủ quy định, tùy thuộc vào độ sâu thực tế và được tính theo giờ lặn thực tế.

4. Phụ cấp đi biển:

• Mức phụ cấp là 110.000 đồng/ngày (tương đương 7 USD/ngày), áp dụng đối với công nhân, nhân viên, viên chức thuộc ngành dầu khí trong những ngày thực tế làm việc trên các giàn khoan, các tàu dịch vụ vận tải dầu khí, và các công trình dầu khí trên biển.

5. Chế độ thiếu nước ngọt:

• Áp dụng đối với người lao động làm việc tại những vùng thiếu nước ngọt theo mùa nhằm hỗ trợ điều kiện sinh hoạt tối thiểu.

Nguyên tắc hạch toán tài chính (Điều 2)

Quyết định quy định rõ phương thức xử lý tài chính đối với các khoản chi cho chế độ đặc thù này:

• Các chế độ ăn định lượng, thưởng an toàn, phụ cấp thợ lặn và phụ cấp đi biển (khoản 1, 2, 3, 4 Điều 1) được hạch toán trực tiếp vào giá thành hoặc chi phí kinh doanh của công ty. Các khoản này không tính trong đơn giá tiền lương và quỹ lương của công ty nhà nước.
• Chế độ thiếu nước ngọt (khoản 5 Điều 1) được hạch toán vào giá thành hoặc chi phí kinh doanh đối với chi phí mua và vận chuyển nước ngọt phục vụ sinh hoạt cho người lao động, sau khi đã trừ đi phần chi phí nước ngọt sinh hoạt đã được tính trong tiền lương.

Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành (Điều 3, 4, 5)

• Trách nhiệm hướng dẫn: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính chịu trách nhiệm hướng dẫn thi hành Quyết định này.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo. Các chế độ quy định tại Quyết định này được áp dụng thực hiện kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2005.
• Văn bản bãi bỏ: Quyết định này bãi bỏ Quyết định số 611/TTg ngày 04 tháng 9 năm 1996 của Thủ tướng Chính phủ về chế độ bồi dưỡng đối với công nhân, viên chức một số ngành, nghề đặc biệt trong doanh nghiệp và Quyết định số 121/1999/QĐ-TTg ngày 08 tháng 5 năm 1999 của Thủ tướng Chính phủ về tiền lương và thu nhập của Tổng công ty Điện lực Việt Nam.
• Trách nhiệm thi hành: Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.