Quyết định số 2080/QĐ-UBND năm 2023 của Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa phê duyệt Chương trình phát triển đô thị Hà Lĩnh, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa đến năm 2045. Đây là văn bản pháp lý quan trọng định hình lộ trình phát triển, đầu tư hạ tầng và nâng cấp hành chính cho đô thị Hà Lĩnh trở thành đô thị loại V và thành lập thị trấn trước năm 2025, hướng tới phát triển bền vững đến năm 2045.

- Phạm vi và ranh giới lập Chương trình phát triển đô thị

• Phạm vi nghiên cứu lập chương trình có tổng diện tích tự nhiên là 2.408,80 ha, nằm toàn bộ trong địa giới hành chính của xã Hà Lĩnh, huyện Hà Trung.
• Ranh giới địa lý cụ thể được xác định: Phía Bắc giáp xã Hà Tiến; phía Nam giáp xã Hà Sơn; phía Đông giáp các xã Hà Đông và Hà Tân; phía Tây giáp ranh giới huyện Vĩnh Lộc.

- Quan điểm và mục tiêu phát triển đô thị Hà Lĩnh

• Quan điểm phát triển: Chương trình phải bảo đảm tính thống nhất, phù hợp với Chương trình phát triển đô thị Quốc gia, quy hoạch tỉnh Thanh Hóa, quy hoạch vùng huyện Hà Trung và quy hoạch chung xây dựng đô thị Hà Lĩnh. Phát triển hạ tầng đồng bộ, nâng cao năng lực quản lý xây dựng, bảo vệ môi trường và hướng tới chiến lược phát triển đô thị bền vững.
• Mục tiêu giai đoạn đến năm 2025: Tập trung xây dựng và phát triển đô thị theo quy hoạch chung; hoàn thành việc đánh giá, công nhận khu vực xã Hà Lĩnh đạt tiêu chí đô thị loại V; tiến hành thành lập thị trấn Hà Lĩnh trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ diện tích và dân số của xã Hà Lĩnh.
• Mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 và 2031 - 2045: Tiếp tục đầu tư hoàn thiện, nâng cao các chỉ tiêu chất lượng đô thị loại V và các chỉ tiêu chuyên biệt được xác định trong quy hoạch chung đô thị Hà Lĩnh.

- Hệ thống chỉ tiêu phát triển đô thị cốt lõi qua các giai đoạn

• Chỉ tiêu về nhà ở: Diện tích sàn nhà ở bình quân đầu người đạt tối thiểu 28 m2/người vào năm 2025 và tăng dần lên 32 m2/người vào năm 2045. Tỷ lệ nhà ở kiên cố đạt tối thiểu 95% (giai đoạn 2025 - 2035) và đạt 100% vào giai đoạn 2040 - 2045.
• Chỉ tiêu về giao thông: Tỷ lệ đất giao thông so với đất xây dựng đô thị đạt tối thiểu 45% vào năm 2025, duy trì tối thiểu 40% trong các giai đoạn tiếp theo. Tỷ lệ vận tải hành khách công cộng đạt từ 9% đến 10%.
• Chỉ tiêu cấp nước sạch: Tỷ lệ dân cư đô thị được cấp nước sạch đạt 100% ngay từ năm 2025. Tiêu chuẩn cấp nước sinh hoạt tăng dần từ 80 lít/người/ngày (năm 2025) lên 100 lít/người/ngày (năm 2045). Tỷ lệ thất thoát nước sạch khống chế tối đa từ 15% giảm xuống còn 10% sau năm 2030.
• Chỉ tiêu thoát nước và vệ sinh môi trường: Tỷ lệ bao phủ của hệ thống thoát nước đạt từ 70% (năm 2025) lên 100% (năm 2045). Lượng nước thải sinh hoạt được thu gom, xử lý đạt từ 5% (năm 2025) tăng dần lên 25% (năm 2045). 100% cơ sở sản xuất mới phải áp dụng công nghệ sạch hoặc trang bị thiết bị giảm ô nhiễm.
• Chỉ tiêu quản lý chất thải rắn: Tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt, khu công nghiệp đạt tối thiểu 90% (năm 2025) và đạt 100% từ năm 2040. Tỷ lệ chất thải y tế nguy hại được thu gom, xử lý đạt 100% trong suốt các giai đoạn.
• Chỉ tiêu chiếu sáng và cây xanh đô thị: Chiếu sáng đường phố chính đạt 100%; chiếu sáng ngõ xóm đạt từ 75% đến 90%. Đất cây xanh toàn đô thị tăng từ 6 m2/người (năm 2025) lên 10 m2/người (năm 2040); đất cây xanh công cộng tăng từ 3 m2/người lên 6,5 m2/người.

- Danh mục và lộ trình phát triển các khu vực đô thị

• Khu vực số 01 (Phát triển công nghiệp): Quy mô 67,50 ha, trọng tâm là Cụm công nghiệp Hà Lĩnh II nhằm tạo động lực phát triển kinh tế chính cho đô thị; thực hiện trong giai đoạn 2021 - 2030.
• Khu vực số 02 (Khu trung tâm đô thị): Quy mô 117,0 ha, là trung tâm hành chính, chính trị, văn hóa, xã hội; thực hiện chỉnh trang, nâng cấp kết hợp phát triển thương mại dịch vụ và dân cư mới trong giai đoạn 2023 - 2035.
• Khu vực số 03 (Khu văn hóa lịch sử và dân cư): Quy mô 43,0 ha, tập trung bảo tồn, tôn tạo di tích lịch sử (đình Tiên Hòa, đình Thanh Xá, Chùa Cao) gắn với phát triển du lịch ven sông Bồng Khê; thực hiện trong giai đoạn 2023 - 2030.
• Khu vực số 04 (Khu dân cư đô thị): Quy mô 62,0 ha, thực hiện nâng cấp khu dân cư cũ và phát triển các khu dịch vụ công cộng, dân cư mới trong giai đoạn 2026 - 2035.
• Khu vực số 05 (Khu dịch vụ thương mại phát triển mới): Quy mô 97,0 ha, định hướng thành trung tâm dịch vụ thương mại cấp vùng có chức năng hỗn hợp; thực hiện trong giai đoạn 2023 - 2040.
• Khu vực số 06 (Khu dịch vụ - du lịch nghỉ dưỡng - nông nghiệp xanh): Quy mô 128,0 ha, trọng tâm là khu du lịch sinh thái Đồng Cánh Gió kết hợp phát triển nông nghiệp chất lượng cao (lúa Nếp Cái Hạt Cau); thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2045.
• Khu vực số 07 (Khu dân cư hiện hữu còn lại): Quy mô 90,0 ha, thực hiện sắp xếp, cải tạo và nâng cấp đồng bộ hạ tầng kỹ thuật; thực hiện trong giai đoạn 2025 - 2045.

- Danh mục dự án hạ tầng khung và công trình đầu mối ưu tiên

• Hạ tầng kỹ thuật đô thị (Dự kiến 1.082,92 tỷ đồng):
  • Giao thông (729,92 tỷ đồng): Đầu tư các tuyến đường kết nối nút giao cao tốc Hà Lĩnh đi đền Hàn Sơn, đền Cô Bơ (xã Hà Sơn); tuyến đường trung tâm từ QL217 đi Tiên Sơn; nâng cấp mở rộng ĐT.522B; xây dựng các tuyến đường vành đai phía Nam, phía Tây, phía Bắc đô thị Hà Lĩnh.
  • Cấp điện và chiếu sáng (93,00 tỷ đồng): Đầu tư hệ thống điện chiếu sáng, trang trí dọc tuyến QL217, ĐT.522B và các tuyến đường nội thị.
  • Hạ tầng viễn thông (10,00 tỷ đồng): Xã hội hóa nâng cấp hệ thống chuyển mạch, cáp quang, internet và cột phát sóng.
  • Cấp, thoát nước (230,00 tỷ đồng): Cải tạo rãnh thoát nước, vỉa hè QL217 và ĐT.522B; xây dựng hệ thống thu gom và trạm xử lý nước thải đô thị.
  • Vệ sinh môi trường (20,00 tỷ đồng): Đầu tư hệ thống thu gom chất thải rắn và xây dựng tường bao, dải cây xanh cách ly nghĩa trang.
• Hạ tầng kinh tế - xã hội đô thị (Dự kiến 3.789,07 tỷ đồng):
  • Văn hóa, thể thao, công viên (194,54 tỷ đồng): Tu bổ Chùa Cao, đình Thanh Xá, đình Bái Ân, nghè Tiên Hòa 2; bảo tồn di chỉ khảo cổ Cồn Cổ Ngựa; xây dựng Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Sân vận động mới.
  • Giáo dục và y tế (166,76 tỷ đồng): Nâng cấp trường tiểu học; thu hút đầu tư xã hội hóa xây dựng trường liên cấp mầm non, tiểu học, THCS, THPT ngoài công lập và Bệnh viện đa khoa ngoài công lập (75 tỷ đồng).
  • Khu dân cư đô thị (1.103,51 tỷ đồng): Xây dựng hạ tầng kỹ thuật các khu tái định cư phục vụ dự án cao tốc Bắc - Nam (đoạn Mai Sơn - Quốc lộ 45) và các khu dân cư mới tại các vị trí quy hoạch.
  • Công nghiệp và thương mại (1.851,33 tỷ đồng): Đầu tư và mở rộng hạ tầng Cụm công nghiệp Hà Lĩnh II (516,15 tỷ đồng); phát triển các khu dịch vụ thương mại Thanh Xá, chợ Thanh Xá, khu du lịch sinh thái Đồng Cánh Gió (641 tỷ đồng) và khu du lịch ven sông Bồng Khê.
  • Hạ tầng kỹ thuật đầu mối khác (466,56 tỷ đồng): Xây dựng đập dâng giữ nước sông Bồng Khê; nâng cấp an toàn hồ Đập Cầu, Đập Ngang, Đập Truông; đầu tư bến xe hỗn hợp, bãi đỗ xe và mở rộng các nghĩa trang tập trung.
• Lĩnh vực khác (3,00 tỷ đồng): Chi phí lập chương trình phát triển đô thị, phân loại đô thị và hoàn thiện hồ sơ thành lập đơn vị hành chính đô thị.

- Định hướng khu vực ưu tiên đầu tư giai đoạn đầu (đến năm 2030)

• Tập trung đầu tư vào các Khu vực số 01 (Công nghiệp), Khu vực số 02 (Trung tâm đô thị) và Khu vực số 03 (Văn hóa lịch sử và dân cư).
• Ưu tiên hoàn thiện hạ tầng nút giao cao tốc Bắc - Nam với Quốc lộ 217; đẩy nhanh tiến độ tuyến đường kết nối đi đền Hàn Sơn, đền Cô Bơ; nâng cấp vỉa hè, thoát nước, điện chiếu sáng dọc QL217 và các tuyến đường tỉnh.
• Hoàn thành đập dâng giữ nước, nạo vét và kè mái sông Bồng Khê, sửa chữa hồ Đập Cầu nhằm tạo cảnh quan và chủ động tiêu thoát nước, ứng phó biến đổi khí hậu.
• Đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư các công trình thể thao, công viên, trường học, bệnh viện; hoàn thành hạ tầng kỹ thuật để thu hút đầu tư vào Cụm công nghiệp Hà Lĩnh II và đưa vào sử dụng hệ thống chợ, khu thương mại dịch vụ theo quy hoạch.

- Quy định về tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

• Ủy ban nhân dân huyện Hà Trung: Chịu trách nhiệm chủ trì tổ chức thực hiện chương trình; phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành cấp tỉnh; chủ động lập kế hoạch chỉnh trang đô thị trình duyệt; tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng và hướng dẫn người dân xây dựng công trình bảo đảm mỹ quan đô thị.
• Sở Xây dựng và các sở, ngành liên quan: Theo chức năng, nhiệm vụ có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc thực hiện; kịp thời giải quyết hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền giải quyết các khó khăn, vướng mắc phát sinh.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký (ngày ban hành năm 2023). Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc các Sở: Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường, Kế hoạch và Đầu tư, Giao thông vận tải, Tài chính, Công Thương, Chủ tịch UBND huyện Hà Trung và các đơn vị liên quan chịu trách nhiệm thi hành.