Quyết định 08/QĐ-CHQ năm 2025 ban hành quy định chi tiết về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ban Pháp chế thuộc Cục Hải quan. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm kiện toàn bộ máy tổ chức, nâng cao hiệu quả công tác tham mưu và thực thi pháp luật trong lĩnh vực hải quan trong bối cảnh cải cách và hiện đại hóa ngành hải quan.

Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết và toàn diện các quy định tại Quyết định này:

- Vị trí và chức năng của Ban Pháp chế (Điều 1)

Ban Pháp chế là đơn vị chuyên môn trực thuộc Cục Hải quan. Ban có chức năng cốt lõi là tham mưu và giúp Cục trưởng Cục Hải quan thực hiện hai nhóm nhiệm vụ lớn:

• Quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với toàn bộ các hoạt động về hải quan trong phạm vi thẩm quyền.
• Tổ chức, triển khai thực hiện toàn diện công tác pháp chế của Cục Hải quan theo đúng các quy định pháp luật hiện hành.

- Nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể (Điều 2)

Ban Pháp chế được giao quyền hạn và trách nhiệm rộng lớn, bao quát nhiều lĩnh vực nghiệp vụ pháp lý hải quan, cụ thể bao gồm:

• Công tác tham mưu chiến lược và xây dựng văn bản: Trình Cục trưởng Cục Hải quan các chương trình, kế hoạch dài hạn, trung hạn, hàng năm về xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, cải cách, hiện đại hóa hải quan, nghiên cứu khoa học và Chiến lược phát triển Hải quan. Trực tiếp soạn thảo hoặc tham gia đóng góp ý kiến đối với các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật theo phân công.
• Xây dựng và thẩm định quy chế nội bộ: Chủ trì hoặc phối hợp soạn thảo các quy chế, quy trình nghiệp vụ hải quan. Thực hiện thẩm định các quy chế, quy trình nghiệp vụ thuộc thẩm quyền ban hành của Cục trưởng và tham gia ý kiến vào các văn bản do các đơn vị khác thuộc Cục xây dựng trước khi trình ký ban hành.
• Kiểm tra, xử lý văn bản và theo dõi thi hành pháp luật: Chủ trì phối hợp với Vụ Pháp chế Bộ Tài chính để kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật. Tham mưu công tác theo dõi sát sao tình hình thi hành pháp luật trong lĩnh vực hải quan.
• Rà soát, hệ thống hóa và pháp điển hóa: Chủ trì lập kế hoạch và thực hiện rà soát, hệ thống hóa, pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật về hải quan; thực hiện hợp nhất các văn bản quy phạm pháp luật do Cục Hải quan chủ trì soạn thảo.
• Tuyên truyền, phổ biến pháp luật và hỗ trợ doanh nghiệp: Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật; hỗ trợ pháp lý, cung cấp thông tin về pháp luật hải quan và pháp luật thuế cho người khai hải quan, người nộp thuế; hướng dẫn, kiểm tra các đơn vị trực thuộc thực hiện công tác này.
• Quản lý thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính: Tham mưu tổ chức triển khai, xây dựng quy trình, quy chế về xử lý vi phạm hành chính; kiểm tra, xử lý kỷ luật trong thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính; quản lý, cập nhật và khai thác hệ thống thông tin vi phạm hải quan; tham mưu giải quyết các vụ khiếu nại, khiếu kiện tại Tòa án liên quan đến quyết định xử phạt hành chính hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn.
• Bồi thường nhà nước: Chủ trì, hướng dẫn và kiểm tra các đơn vị thuộc Cục Hải quan thực hiện công tác quản lý nhà nước về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực hải quan.
• Nghiên cứu khoa học và lịch sử: Tham mưu tổ chức thực hiện nghiên cứu khoa học về hải quan và biên soạn lịch sử Hải quan Việt Nam.
• Cải cách, hiện đại hóa và phát triển đối tác: Hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện chiến lược, chương trình cải cách, hiện đại hóa hải quan; đánh giá hiệu quả hoạt động hải quan; tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển quan hệ đối tác giữa Hải quan với doanh nghiệp và các bên liên quan.
• Quản lý nội bộ: Quản lý đội ngũ công chức, tài chính và tài sản được giao theo quy định pháp luật và phân cấp quản lý của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

- Cơ cấu tổ chức và chế độ làm việc (Điều 3 & Điều 4)

Cơ cấu nhân sự và nguyên tắc vận hành của Ban Pháp chế được quy định rõ ràng nhằm đảm bảo tính hiệu quả và chịu trách nhiệm:

• Chế độ làm việc: Ban Pháp chế làm việc theo chế độ chuyên viên.
• Biên chế: Số lượng biên chế cụ thể của Ban do Cục trưởng Cục Hải quan quyết định dựa trên tổng số biên chế được giao cho Cục.
• Lãnh đạo Ban: Ban gồm có Trưởng ban và một số Phó Trưởng ban. Trưởng ban là người đứng đầu, chịu trách nhiệm toàn diện trước Cục trưởng Cục Hải quan và trước pháp luật về mọi hoạt động của Ban. Các Phó Trưởng ban giúp việc cho Trưởng ban, chịu trách nhiệm trước Trưởng ban và trước pháp luật về các lĩnh vực công tác được phân công phụ trách.

- Điều khoản chuyển tiếp (Điều 5)

Để đảm bảo tính liên tục trong hoạt động quản lý, Ban Pháp chế có trách nhiệm tiếp nhận toàn bộ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn từ Vụ Pháp chế thuộc Tổng cục Hải quan trước đây theo quy định của pháp luật cho đến khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành hoặc sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan.

- Hiệu lực và trách nhiệm thi hành (Điều 6)

• Hiệu lực thi hành: Quyết định này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 3 năm 2025.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng Cục Hải quan, Trưởng Ban Tổ chức cán bộ, Trưởng Ban Tài vụ - Quản trị, Trưởng Ban Pháp chế và Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc Cục Hải quan có trách nhiệm thi hành Quyết định này.