Quyết định số 02/2023/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang là văn bản pháp lý quan trọng quy định chi tiết về cơ chế quay vòng một phần vốn hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật để luân chuyển trong cộng đồng. Cơ chế này áp dụng cho các dự án, phương án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng thuộc các Chương trình Mục tiêu Quốc gia giai đoạn 2021-2025 trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về các quy định cốt lõi của Quyết định này.

- Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Quyết định này quy định về cơ chế quay vòng một phần vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước để luân chuyển trong cộng đồng nhằm thực hiện các dự án, phương án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng thuộc các Chương trình Mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang. Các nội dung khác không quy định tại văn bản này sẽ thực hiện theo Nghị định số 27/2022/NĐ-CP của Chính phủ và các quy định pháp luật hiện hành liên quan.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với tất cả các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan trực tiếp đến công tác giao vốn, quản lý, sử dụng vốn hỗ trợ (bằng tiền hoặc hiện vật) để thực hiện các dự án phát triển sản xuất cộng đồng.

- Giải thích các thuật ngữ cốt lõi

• Cộng đồng dân cư đề xuất dự án: Là nhóm hộ được Ủy ban nhân dân cấp xã chứng thực; tổ hợp tác thành lập tự nguyện; nhóm hộ do các tổ chức chính trị - xã hội làm đại diện; nhóm hộ do Ban phát triển thôn hoặc người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số miền núi làm đại diện.
• Quay vòng vốn: Là việc sử dụng một phần vốn ngân sách nhà nước đã hỗ trợ để luân chuyển tái đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất của chính dự án đó hoặc chuyển sang hỗ trợ thực hiện dự án khác theo quyết định của cấp có thẩm quyền.
• Thu hồi vốn quay vòng: Là hoạt động thu hồi số vốn quay vòng nộp vào tài khoản tiền gửi của phòng, ban chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện mở tại Kho bạc Nhà nước khi dự án kết thúc, nhằm mục đích tái sử dụng cho dự án mới hoặc nộp vào ngân sách nhà nước.

- Hình thức và tỷ lệ quay vòng, luân chuyển vốn

• Hình thức quay vòng: Thực hiện bằng tiền mặt. Trong trường hợp thực hiện quay vòng bằng hiện vật, giá trị hiện vật phải được quy đổi ra tiền tại thời điểm thực hiện quay vòng, luân chuyển.
• Tỷ lệ quay vòng tối thiểu đối với từng địa bàn:
  • Địa bàn đặc biệt khó khăn: Thu hồi tối thiểu 10% tổng kinh phí ngân sách nhà nước đã hỗ trợ cho đối tượng tham gia dự án.
  • Địa bàn khó khăn: Thu hồi tối thiểu 15% tổng kinh phí ngân sách nhà nước đã hỗ trợ.
  • Các địa bàn còn lại: Thu hồi tối thiểu 20% tổng kinh phí ngân sách nhà nước đã hỗ trợ.
• Xác định tỷ lệ cụ thể: Tỷ lệ nêu trên là mức tối thiểu. Căn cứ vào danh mục và tính chất của từng dự án cụ thể, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt dự án sẽ quyết định tỷ lệ thu hồi và dự kiến số kinh phí quay vòng chi tiết trong quyết định phê duyệt dự án.

- Trình tự, thời gian và quản lý kinh phí quay vòng

• Trình tự quay vòng giữa các dự án khác nhau:
  • Trong vòng 05 ngày làm việc kể từ khi kết thúc dự án, cộng đồng dân cư báo cáo tình hình thực hiện và số kinh phí quay vòng gửi cơ quan phê duyệt dự án.
  • Cơ quan phê duyệt dự án tiến hành kiểm tra, đối chiếu (hoặc ủy quyền cho cấp dưới thực hiện) và ban hành quyết định thu hồi kinh phí theo tỷ lệ quy định.
  • Cộng đồng dân cư nộp tiền thu hồi vào tài khoản tiền gửi của phòng, ban chuyên môn thuộc UBND cấp huyện mở tại Kho bạc Nhà nước.
  • Định kỳ 3 tháng một lần, các phòng, ban chuyên môn cấp huyện tổng hợp kinh phí và báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét luân chuyển cho các dự án mới.
• Trình tự quay vòng để tái đầu tư, mở rộng quy mô trong cùng cộng đồng:
  • Khi kết thúc dự án, nếu cộng đồng có nhu cầu mở rộng sản xuất thì lập hồ sơ đề xuất dự án mới kèm báo cáo tình hình thực hiện dự án cũ gửi cấp có thẩm quyền.
  • Sau khi có quyết định phê duyệt, cộng đồng tự quản lý và tổ chức quay vòng vốn. Trường hợp cộng đồng không đủ năng lực, cán bộ cấp huyện hoặc cấp xã sẽ được cử để hỗ trợ quản lý.
• Thời gian thực hiện quay vòng: Tối đa không quá 03 tháng kể từ ngày kết thúc dự án.
• Quản lý tài khoản tiền gửi quay vòng: UBND cấp huyện giao phòng, ban chuyên môn mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước với tên tài khoản là "Quỹ quay vòng các dự án hỗ trợ sản xuất cộng đồng" do Lãnh đạo phòng, ban chuyên môn làm chủ tài khoản. Kinh phí thu hồi được ưu tiên luân chuyển cho các dự án mới trên địa bàn các xã có dự án thực hiện thu hồi.

- Cơ chế xử lý quay vòng vốn khi dự án gặp rủi ro thiên tai, dịch bệnh

Trong trường hợp dự án bị ảnh hưởng bởi các nguyên nhân bất khả kháng (thiên tai, dịch bệnh, phát sinh ngoài dự kiến) dẫn đến không đạt hiệu quả đầu ra, đại diện cộng đồng phối hợp với đơn vị giao vốn lập biên bản xác định thiệt hại để báo cáo cấp có thẩm quyền điều chỉnh dự án. Tỷ lệ thu hồi và thời gian gia hạn được xác định cụ thể theo mức độ thiệt hại thực tế:

• Thiệt hại dưới 30%: Thực hiện quay vòng, luân chuyển 80% số vốn phải quay vòng theo quy định; thời gian gia hạn tối đa là 06 tháng.
• Thiệt hại từ 30% đến dưới 50%: Thực hiện quay vòng, luân chuyển 60% số vốn phải quay vòng; thời gian gia hạn tối đa là 09 tháng.
• Thiệt hại từ 50% đến dưới 70%: Thực hiện quay vòng, luân chuyển 40% số vốn phải quay vòng; thời gian gia hạn tối đa là 12 tháng.
• Thiệt hại từ 70% trở lên: Miễn hoàn toàn việc thực hiện quay vòng, luân chuyển vốn.

- Quy trình theo dõi, giám sát và quyết toán kinh phí

• Chế độ báo cáo của cộng đồng: Cộng đồng dân cư có trách nhiệm báo cáo định kỳ 3 tháng, 6 tháng, hằng năm và khi kết thúc dự án về tiến độ, kết quả thực hiện, khối lượng công việc và tình hình sử dụng vốn hỗ trợ.
• Trách nhiệm của chính quyền cấp xã và cơ quan chuyên môn: Theo dõi, kiểm tra năng lực thực hiện của cộng đồng; giải quyết hoặc kiến nghị giải quyết các khó khăn, vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền.
• Vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội giám sát toàn bộ quá trình triển khai của cộng đồng, kịp thời kiến nghị UBND cấp xã xử lý các tồn tại.
• Quyết toán kinh phí: Việc quyết toán chi ngân sách nhà nước được thực hiện theo số chi thực thanh toán và số chi đã hạch toán của dự án theo đúng quy định của Luật Ngân sách nhà nước.

- Trách nhiệm tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

• Các Sở, ban, ngành cấp tỉnh (Sở LĐ-TB&XH, Sở NN&PTNT, Ban Dân tộc tỉnh): Chủ trì, phối hợp kiểm tra, giám sát việc quản lý và sử dụng kinh phí quay vòng; tổng hợp báo cáo định kỳ cho UBND tỉnh; hướng dẫn quy trình xác định mức độ thiệt hại khi dự án gặp rủi ro.
• Ủy ban nhân dân cấp huyện: Quyết định hoặc chỉ đạo xác định số vốn quay vòng; kiểm tra việc luân chuyển vốn cho dự án khác; thực hiện báo cáo định kỳ 6 tháng, hằng năm gửi UBND tỉnh và các cơ quan chủ quản chương trình.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định số 02/2023/QĐ-UBND có hiệu lực thi hành kể từ ngày 18 tháng 3 năm 2023. Các cơ quan, đơn vị, địa phương và cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.