Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 06:2020/BXD về An toàn cháy cho nhà và công trình được ban hành kèm theo Thông tư số 01/2020/TT-BXD ngày 06 tháng 04 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng. Quy chuẩn này quy định các yêu cầu bắt buộc về an toàn phòng cháy, chữa cháy nhằm bảo vệ tính mạng con người, tài sản và hạn chế tối đa thiệt hại khi xảy ra sự cố cháy nổ tại các công trình xây dựng.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này áp dụng đối với các loại nhà và công trình sau đây trong suốt quá trình thiết kế, xây dựng, cải tạo, sửa chữa hoặc thay đổi công năng:

• Nhà chung cư, nhà tập thể, nhà ở hỗn hợp có chiều cao phòng cháy chữa cháy dưới 150 mét hoặc không quá 3 tầng hầm.
• Các công trình công cộng, trụ sở cơ quan, trường học, bệnh viện, nhà ga, bến xe và các cơ sở dịch vụ công cộng khác.
• Nhà sản xuất, nhà kho, nhà công nghiệp có công năng tương tự.
• Đối tượng áp dụng bao gồm mọi tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động đầu tư xây dựng, thiết kế, thi công, nghiệm thu, quản lý và sử dụng nhà, công trình trên lãnh thổ Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu và nguyên tắc chung

Phần mở đầu và các điều khoản từ Điều 1 đến Điều 4 tập trung vào việc định hình khung pháp lý, giải thích thuật ngữ và phân loại kỹ thuật về an toàn cháy, cụ thể:

• Quy định về phạm vi áp dụng chi tiết (Điều 1): Xác định rõ giới hạn chiều cao, số tầng hầm và các loại hình công trình thuộc diện bắt buộc phải tuân thủ quy chuẩn. Đồng thời, loại trừ một số công trình đặc thù như nhà máy lọc dầu, kho chứa hóa chất độc hại, công trình quốc phòng an ninh vốn có quy chuẩn riêng biệt.
• Hệ thống thuật ngữ và định nghĩa (Điều 2): Chuẩn hóa các khái niệm chuyên ngành cốt lõi như chiều cao phòng cháy chữa cháy, lối thoát nạn, đường thoát nạn, gian phòng có người lưu trú liên tục, bộ phận ngăn cháy, và giới hạn chịu lửa của cấu kiện xây dựng.
• Phân loại kỹ thuật về cháy (Điều 3): Thiết lập hệ thống phân loại vật liệu xây dựng theo tính nguy hiểm cháy (gồm vật liệu không cháy, khó cháy và dễ cháy). Phân loại các cấu kiện xây dựng theo giới hạn chịu lửa (ký hiệu bằng R, E, I, W) và phân loại nhà theo bậc chịu lửa từ bậc I đến bậc V.
• Nguyên tắc bảo đảm an toàn cho người (Điều 4): Đặt tính mạng con người lên hàng đầu thông qua việc yêu cầu thiết kế hệ thống thoát nạn an toàn, không bị cản trở bởi khói và chất độc. Quy định các yêu cầu tối thiểu về số lượng, kích thước của lối thoát nạn và đường thoát nạn dựa trên số lượng người dự kiến trong công trình.

Các yêu cầu kỹ thuật cơ bản về an toàn cháy

Để đảm bảo tính thực thi và hiệu quả phòng ngừa, quy chuẩn thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt đối với cấu trúc công trình:

• Giới hạn chịu lửa của cấu kiện: Các bộ phận chịu lực chính của nhà (cột, dầm, tường chịu lực) phải đạt giới hạn chịu lửa tối thiểu tương ứng với bậc chịu lửa của công trình để tránh sụp đổ sớm khi có hỏa hoạn.
• Giải pháp ngăn chặn cháy lan: Yêu cầu phân chia công trình thành các khoang cháy bằng tường ngăn cháy, sàn ngăn cháy hoặc màn nước ngăn cháy. Các đường ống kỹ thuật xuyên qua bộ phận ngăn cháy phải được chèn bịt bằng vật liệu chống cháy chuyên dụng.
• Hệ thống thoát nạn và cứu hộ: Quy định chi tiết về khoảng cách di chuyển thực tế từ điểm xa nhất đến lối thoát nạn gần nhất. Các lối ra thoát nạn phải được trang bị cửa chống cháy tự động đóng, biển chỉ dẫn thoát nạn (Exit) và hệ thống chiếu sáng sự cố hoạt động độc lập khi mất điện lưới.
• Hệ thống thông gió và hút khói: Bắt buộc thiết kế hệ thống hút khói cho các hành lang, sảnh, hầm và các gian phòng không có thông gió tự nhiên nhằm đảm bảo tầm nhìn và dưỡng khí cho người thoát nạn cũng như lực lượng cứu hộ.

Hiệu lực thi hành và hướng dẫn áp dụng

Quy chuẩn QCVN 06:2020/BXD có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 07 năm 2020 và thay thế cho Quy chuẩn QCVN 06:2010/BXD. Các hồ sơ thiết kế cơ sở đã được cơ quan cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ thẩm duyệt trước ngày quy chuẩn này có hiệu lực thì tiếp tục thực hiện theo quy chuẩn cũ, trừ trường hợp chủ đầu tư tự nguyện áp dụng quy chuẩn mới.