Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02:2019/BYT về Bụi - Giá trị giới hạn tiếp xúc cho phép bụi tại nơi làm việc được ban hành kèm theo Thông tư số 02/2019/TT-BYT của Bộ Y tế. Quy chuẩn này quy định các mức giới hạn tiếp xúc cho phép đối với các loại bụi trong môi trường lao động nhằm bảo vệ sức khỏe, phòng chống bệnh nghề nghiệp cho người lao động.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Quy chuẩn này quy định giá trị giới hạn tiếp xúc cho phép đối với các loại bụi tại nơi làm việc, bao gồm bụi hạt, bụi sợi và các loại bụi đặc thù phát sinh trong quá trình sản xuất, kinh doanh.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động phát sinh bụi tại nơi làm việc; các tổ chức thực hiện đo, kiểm tra, đánh giá yếu tố bụi trong quan trắc môi trường lao động; và các cơ quan quản lý nhà nước về vệ sinh lao động.

Quy định chung và giải thích từ ngữ

• Bụi toàn phần (Total suspended dust): Là các hạt bụi có đường kính khí động học nhỏ hơn hoặc bằng 100 micromét (µm) thu thập được bằng thiết bị đo theo tiêu chuẩn quy định.
• Bụi hô hấp (Respirable dust): Là các hạt bụi có đường kính khí động học nhỏ hơn hoặc bằng 4 micromét (µm) có khả năng đi sâu vào phế nang phổi khi hít thở, gây ra các tổn thương nghiêm trọng cho hệ hô hấp.

Giá trị giới hạn tiếp xúc cho phép đối với bụi chứa silic (Silica)

• Đối với bụi chứa silic tự do tinh thể (như thạch anh, cristobalit, tridymit), giới hạn tiếp xúc ca làm việc (TWA) đối với bụi hô hấp được tính toán nghiêm ngặt dựa trên hàm lượng phần trăm silic tự do có trong mẫu bụi nhằm ngăn ngừa tối đa bệnh bụi phổi silic.
• Công thức xác định giới hạn tiếp xúc cho phép (PEL) đối với bụi chứa silic tự do tinh thể được áp dụng cụ thể cho từng loại bụi hô hấp và bụi toàn phần, đảm bảo nồng độ bụi tỷ lệ nghịch với hàm lượng silic tự do có trong môi trường lao động.

Giá trị giới hạn tiếp xúc cho phép đối với các loại bụi không chứa silic và bụi khác

• Bụi than: Giới hạn tiếp xúc cho phép đối với bụi than chứa dưới 5% silic tự do tinh thể được quy định cụ thể là 2 mg/m3 đối với bụi hô hấp và 4 mg/m3 đối với bụi toàn phần.
• Bụi quặng kim loại và bụi khoáng sản khác: Quy chuẩn chi tiết hóa giới hạn tiếp xúc cho phép đối với bụi talc, bụi thạch cao, bụi xi măng, bụi vôi, bụi gỗ, bụi bông và các loại bụi hữu cơ khác nhằm kiểm soát các nguy cơ gây bệnh lý đường hô hấp và dị ứng nghề nghiệp.
• Bụi amiăng: Nghiêm cấm tuyệt đối việc tiếp xúc với các loại sợi amiăng thuộc nhóm amphibole (như crocidolite, amosite). Đối với sợi amiăng chrysotile (amiăng trắng), giới hạn tiếp xúc ca làm việc được kiểm soát cực kỳ chặt chẽ để phòng tránh nguy cơ ung thư trung biểu mô và ung thư phổi cho người lao động.

Phương pháp xác định và quan trắc môi trường lao động

• Việc đo đạc, đánh giá nồng độ bụi tại nơi làm việc phải được thực hiện bởi các tổ chức có đủ điều kiện hoạt động quan trắc môi trường lao động theo quy định của pháp luật hiện hành.
• Phương pháp lấy mẫu, phân tích và xác định nồng độ bụi phải tuân thủ các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) hoặc các phương pháp tiêu chuẩn quốc tế được Bộ Y tế thừa nhận và cho phép áp dụng.

Trách nhiệm của người sử dụng lao động

• Định kỳ tổ chức quan trắc môi trường lao động để đánh giá nồng độ bụi tại nơi làm việc ít nhất 01 lần/năm hoặc ngay khi có sự thay đổi về công nghệ, quy trình sản xuất, nguyên vật liệu có khả năng làm phát sinh bụi.
• Áp dụng các biện pháp kỹ thuật kiểm soát bụi tại nguồn như khép kín thiết bị, tự động hóa quy trình, lắp đặt hệ thống thông gió hút bụi cục bộ, ẩm hóa quy trình sản xuất để giảm thiểu nồng độ bụi phát tán ra môi trường làm việc.
• Trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân đạt chuẩn chất lượng (như khẩu trang lọc bụi chuyên dụng, mặt nạ phòng độc) cho người lao động làm việc trong môi trường có nồng độ bụi vượt ngưỡng cho phép.
• Tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp (đặc biệt là bệnh bụi phổi) cho người lao động tiếp xúc với bụi theo đúng quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02:2019/BYT có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành và thay thế cho các quy định liên quan đến bụi trong Tiêu chuẩn Vệ sinh lao động ban hành kèm theo Quyết định số 3733/2002/QĐ-BYT ngày 10 tháng 10 năm 2002 của Bộ trưởng Bộ Y tế.