Trong bối cảnh kinh tế có nhiều biến động vào cuối năm 2020, việc rút Bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần trở thành lựa chọn của không ít người lao động để giải quyết khó khăn tài chính trước mắt. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ quy trình để hồ sơ được xét duyệt "thần tốc" mà không phải đi lại nhiều lần. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách tối ưu hóa thủ tục nhận tiền BHXH một lần theo đúng quy định pháp luật hiện hành.

Ai đủ điều kiện "tất toán" sổ Bảo hiểm xã hội trong năm 2020?

Trước khi bắt tay vào chuẩn bị giấy tờ, bạn cần xác định mình có thuộc đối tượng được hưởng hay không. Theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Nghị định 115/2015/NĐ-CP, người lao động có yêu cầu sẽ được giải quyết BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Sau 01 năm nghỉ việc: Đây là trường hợp phổ biến nhất. Người lao động ngừng đóng BHXH sau 12 tháng mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH và không tiếp tục đóng BHXH tự nguyện.
• Đủ tuổi nghỉ hưu: Đã đến tuổi nghỉ hưu theo quy định nhưng chưa đủ 20 năm đóng BHXH và không có nhu cầu đóng tiếp.
• Ra nước ngoài định cư: Cần có giấy tờ chứng minh việc định cư hợp pháp.
• Mắc bệnh hiểm nghèo: Các bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS theo quy định của Bộ Y tế.

"Người lao động quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 2 của Nghị định này mà có yêu cầu thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây: a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các Khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội..."

Hồ sơ cần chuẩn bị để không bị trả lại

Để hồ sơ được xử lý nhanh, việc chuẩn bị đầy đủ và chính xác các loại giấy tờ là điều tiên quyết. Căn cứ Điều 109 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và quy trình tại Quyết định 166/QĐ-BHXH, bộ hồ sơ bao gồm:

1. Sổ Bảo hiểm xã hội: Bản gốc, đã được chốt thời gian đóng BHXH tại đơn vị cuối cùng.
2. Đơn đề nghị: Sử dụng mẫu số 14-HSB (bản chính). Bạn nên điền thông tin thật rõ ràng, đặc biệt là số điện thoại liên lạc.
3. Giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng (để đối chiếu).
4. Giấy tờ bổ sung (nếu có): Bản dịch công chứng hộ chiếu hoặc xác nhận định cư (đối với người đi nước ngoài); trích sao hồ sơ bệnh án (đối với người mắc bệnh hiểm nghèo).

Quy trình 3 bước nhận tiền "siêu tốc"

Thay vì phải chờ đợi mệt mỏi, bạn hãy áp dụng quy trình sau để tiết kiệm thời gian:

Bước 1: Nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH phù hợp

Bạn có thể nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH cấp huyện nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú). Tuy nhiên, kinh nghiệm cho thấy nộp tại nơi bạn đóng BHXH cuối cùng thường giúp việc đối soát dữ liệu diễn ra nhanh hơn.

Bước 2: Lựa chọn hình thức nhận tiền thông minh

Đây chính là "bí kíp" để nhận tiền nhanh nhất. Trong đơn 14-HSB, tại mục hình thức nhận tiền, bạn hãy chọn "Nhận qua tài khoản thẻ ATM". Việc nhận tiền qua thẻ giúp bạn tránh được việc phải xếp hàng tại bưu điện hoặc cơ quan BHXH, tiền sẽ được chuyển thẳng vào tài khoản ngay khi có lệnh chi trả.

Bước 3: Theo dõi kết quả giải quyết

Theo quy định, trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan BHXH phải giải quyết và chi trả tiền cho bạn. Nếu quá thời hạn này mà chưa nhận được tiền hoặc thông báo, bạn nên chủ động liên hệ với bộ phận một cửa để kiểm tra tình trạng hồ sơ.

Cách tính số tiền bạn sẽ nhận được

Nhiều người lao động thắc mắc mình sẽ nhận được bao nhiêu tiền. Công thức tính dựa trên mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH (MbqL) như sau:

• Thời gian đóng trước năm 2014: Số năm x MbqL x 1,5
• Thời gian đóng từ năm 2014 trở đi: Số năm x MbqL x 2,0

Lưu ý: Nếu thời gian đóng BHXH có tháng lẻ thì từ 01 đến 06 tháng được tính là nửa năm, từ 07 đến 11 tháng được tính là một năm.

Việc rút BHXH một lần giúp giải quyết nhu cầu tài chính cấp bách, nhưng cũng đồng nghĩa với việc bạn sẽ mất đi cơ hội hưởng lương hưu và thẻ BHYT miễn phí khi về già. Vì vậy, hãy cân nhắc thật kỹ trước khi quyết định "tất toán" tương lai của mình.