Tự kỷ không chỉ là một thách thức về mặt y tế mà còn là nỗi trăn trở lớn của nhiều gia đình trong việc đảm bảo quyền lợi và sự hòa nhập cộng đồng cho con em mình. Một trong những câu hỏi phổ biến nhất mà các bậc phụ huynh đặt ra là: Trẻ tự kỷ có được coi là người khuyết tật và được hưởng trợ cấp từ Nhà nước hay không?

Trẻ tự kỷ có thuộc đối tượng người khuyết tật theo luật định?

Theo quy định tại Luật Người khuyết tật 2010, người khuyết tật là người bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc suy giảm chức năng được biểu hiện dưới dạng tật khiến cho lao động, sinh hoạt, học tập gặp khó khăn.

Cụ thể, tại Điều 3 Luật Người khuyết tật 2010 xác định có 06 dạng tật chính bao gồm: Khuyết tật vận động; Khuyết tật nghe, nói; Khuyết tật nhìn; Khuyết tật thần kinh, tâm thần; Khuyết tật trí tuệ và Khuyết tật khác.

Mặc dù trong văn bản luật không dùng trực tiếp cụm từ "tự kỷ", nhưng tại Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, hội chứng tự kỷ đã chính thức được đưa vào danh mục để xác định mức độ khuyết tật. Theo đó, trẻ có kết luận của cơ sở y tế cấp tỉnh trở lên về rối loạn phổ tự kỷ sẽ được xem xét xác định là người khuyết tật (thường thuộc dạng khuyết tật trí tuệ hoặc khuyết tật khác tùy theo biểu hiện cụ thể).

"Tự kỷ được đề cập đến là dạng khuyết tật khác với nội dung là có kết luận của cơ sở y tế cấp tỉnh trở lên về rối loạn phổ tự kỷ hoặc các loại bệnh hiếm." - Trích dẫn quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH.

Quyền lợi và mức trợ cấp xã hội mới nhất dành cho trẻ tự kỷ năm 2024

Điểm mới đáng chú ý nhất trong năm 2024 là việc Chính phủ ban hành Nghị định 76/2024/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 20/2021/NĐ-CP. Theo đó, từ ngày 01/07/2024, mức chuẩn trợ giúp xã hội đã tăng từ 360.000 đồng lên 500.000 đồng/tháng.

Dựa trên mức chuẩn mới này, mức trợ cấp hàng tháng dành cho trẻ tự kỷ (đối tượng trẻ em khuyết tật) được tính như sau:

• Trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng: Hệ số 2,5 tương ứng mức trợ cấp 1.250.000 đồng/tháng.
• Trẻ em khuyết tật nặng: Hệ số 2,0 tương ứng mức trợ cấp 1.000.000 đồng/tháng.
• Người khuyết tật đặc biệt nặng (trên 16 tuổi): Hệ số 2,0 tương ứng mức trợ cấp 1.000.000 đồng/tháng.
• Người khuyết tật nặng (trên 16 tuổi): Hệ số 1,5 tương ứng mức trợ cấp 750.000 đồng/tháng.

Ngoài ra, hộ gia đình đang trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng người khuyết tật đặc biệt nặng cũng được hưởng mức hỗ trợ kinh phí hàng tháng là 500.000 đồng (hệ số 1,0). Đối với trường hợp nhận chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng, mức hỗ trợ lên tới 1.250.000 đồng (hệ số 2,5).

Các chính sách ưu tiên khác về giáo dục và y tế

Bên cạnh trợ cấp tiền mặt, trẻ tự kỷ khi được xác nhận là người khuyết tật còn được hưởng nhiều quyền lợi ưu tiên khác nhằm giảm bớt gánh nặng cho gia đình:

1. Ưu tiên trong giáo dục

Theo quy định, trẻ khuyết tật được ưu tiên nhập học cao hơn 03 tuổi so với quy định chung. Các em cũng được miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí học tập. Đặc biệt, trẻ khuyết tật thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo còn được hỗ trợ 1.000.000 đồng/năm học để mua sắm phương tiện, đồ dùng học tập cá nhân.

2. Chăm sóc y tế

Người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng được Nhà nước cấp thẻ Bảo hiểm y tế miễn phí, giúp tiếp cận các dịch vụ khám chữa bệnh và phục hồi chức năng mà không phải lo lắng về chi phí cơ bản.

Lời khuyên pháp lý: Để được hưởng các chính sách này, gia đình cần chủ động liên hệ với Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú để làm thủ tục xác định mức độ khuyết tật và cấp Giấy xác nhận khuyết tật. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để trẻ tự kỷ được bảo vệ và hỗ trợ theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam.