Thông tin chung về văn bản:
Văn bản "Nguyên tắc của Liên hợp quốc về người cao tuổi" được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua theo Nghị quyết số 46/91 ngày 16 tháng 12 năm 1991. Đây là một trong những văn kiện quốc tế mang tính nền tảng, định hướng cho các quốc gia thành viên trong việc xây dựng chính sách, pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi, nâng cao chất lượng cuộc sống và phát huy vai trò của người cao tuổi trong xã hội.
Phần mở đầu: Bối cảnh và mục tiêu của các nguyên tắc
Phần mở đầu của văn kiện ghi nhận và nhấn mạnh những đóng góp to lớn mà người cao tuổi đã và đang cống hiến cho xã hội. Liên hợp quốc chỉ ra rằng sự già hóa dân số là một xu thế toàn cầu đòi hỏi các quốc gia phải có những phản ứng chính sách kịp thời. Các nội dung cốt lõi trong phần mở đầu bao gồm:
- Khẳng định tính đa dạng trong đời sống của người cao tuổi, đòi hỏi các chính sách hỗ trợ phải linh hoạt và không mang tính rập khuôn.
- Kêu gọi các chính phủ lồng ghép các nguyên tắc này vào chương trình hành động quốc gia bất cứ khi nào có thể.
- Nhấn mạnh rằng người cao tuổi cần được tạo điều kiện để duy trì cuộc sống độc lập, được chăm sóc, được tham gia vào các hoạt động xã hội, được tự thực hiện các mục tiêu cá nhân và được tôn trọng phẩm giá.
Nội dung chi tiết các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4) - Nhóm nguyên tắc về "Sự tự lập" (Independence)
Các điều khoản từ 1 đến 4 nằm trong nhóm nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất: Sự tự lập. Nhóm nguyên tắc này tập trung vào việc đảm bảo các điều kiện sống cơ bản và quyền tự chủ của người cao tuổi.
Điều 1: Quyền tiếp cận các nhu cầu cơ bản của cuộc sống
- Người cao tuổi có quyền được tiếp cận đầy đủ với thức ăn, nước uống, nhà ở, quần áo và dịch vụ chăm sóc sức khỏe phù hợp.
- Quyền này phải được bảo đảm thông qua việc cung cấp nguồn thu nhập ổn định, sự hỗ trợ từ phía gia đình, cộng đồng cũng như các biện pháp tự trợ giúp lẫn nhau.
Điều 2: Quyền làm việc và tạo thu nhập
- Người cao tuổi phải có cơ hội được làm việc hoặc tiếp cận các cơ hội tạo thu nhập khác tùy theo nguyện vọng và khả năng của mình.
- Nguyên tắc này khuyến khích việc xóa bỏ các rào cản phân biệt đối xử về tuổi tác trong thị trường lao động, giúp người cao tuổi duy trì sự tự chủ về tài chính.
Điều 3: Quyền tự quyết định việc nghỉ hưu
- Người cao tuổi có quyền tham gia quyết định thời điểm và tốc độ rút lui khỏi lực lượng lao động.
- Quy định này nhằm tôn trọng ý chí cá nhân, tránh việc áp đặt nghỉ hưu bắt buộc một cách cứng nhắc khi người cao tuổi vẫn còn đủ sức khỏe và mong muốn tiếp tục cống hiến.
Điều 4: Quyền tiếp cận giáo dục và đào tạo
- Người cao tuổi có quyền được tiếp cận các chương trình giáo dục và đào tạo phù hợp để nâng cao kiến thức và kỹ năng.
- Việc học tập suốt đời không chỉ giúp người cao tuổi thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ, xã hội mà còn góp phần duy trì sức khỏe tinh thần lành mạnh.
Ý nghĩa và tác động của các điều khoản đầu:
Các điều khoản từ 1 đến 4 thiết lập một khung pháp lý nhân văn, chuyển dịch cách tiếp cận từ "bảo trợ xã hội thụ động" sang "trao quyền chủ động" cho người cao tuổi. Bằng cách bảo đảm sự tự lập thông qua ăn uống, nhà ở, việc làm, tự quyết định nghỉ hưu và học tập, văn kiện giúp người cao tuổi không trở thành gánh nặng mà tiếp tục là nguồn lực quý giá cho gia đình và xã hội.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
NHỮNG NGUYÊN TẮC CỦA LIÊN HỢP QUỐC VỀ NGƯỜI CAO TUỔI, 1991
(Được Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua theo Nghị quyết 46/91 ngày 16/12/1991).
Đại Hội đồng,
Đánh giá cao sự đóng góp của người cao tuổi cho xã hội,
Ghi nhận rằng, trong Hiến chương Liên Hợp Quốc, bên cạnh nhiều vấn đề khác, các dân tộc trong Liên Hợp Quốc tuyên bố quyết tâm khẳng định lại niềm tin vào các quyền cơ bản của con người, vào nhân phẩm và giá trị của con người, vào quyền bình đẳng giữa nam và nữ và giữa các dân tộc lớn và nhỏ, và thúc đẩy tiến bộ xã hội cũng như những chuẩn mực sống tốt đẹp hơn trong điều kiện tự do hơn,
Lưu ý sự ghi nhận các quyền đó trong Tuyên ngôn Toàn thế giới về Quyền con người, Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa, Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị, và nhiều văn kiện khác nhằm đảm bảo việc áp dụng những chuẩn mực phổ quát về quyền con người đối với từng nhóm cụ thể,
Chiếu theo Kế hoạch hành động quốc tế do Đại hội thế giới về Người cao tuổi thông qua và được Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc ủng hộ tại Nghị quyết 37/51 ngày 03/12/1982,
Đánh giá cao sự đa dạng phong phú về tình hình người cao tuổi, không chỉ giữa các nước mà còn ngay trong các nước và giữa các cá nhân, đòi hỏi phải có nhiều chính sách đáp ứng,
Nhận thức rằng ở tất cả các nước, số lượng cá nhân đang tiến đến độ cao tuổi và có sức khỏe tốt hơn so với trước đây ngày càng đông,
Nhận thấy nghiên cứu khoa học đang bác bỏ nhiều định kiến về những suy giảm hiển nhiên và không thể đảo ngược gắn với tuổi tác,
Tin rằng trong một thế giới được đặc trưng bởi số lượng và tỷ lệ người cao tuổi ngày càng nhiều thì cơ hội phải được dành cho những người cao tuổi mà sẵn lòng và còn có sức để tham gia và đóng góp vào những hoạt động đang diễn ra trong xã hội,
Ghi nhớ rằng những gánh nặng lên cuộc sống gia đình ở cả các nước đang phát triển và phát triển đòi hỏi phải có sự hỗ trợ cho những người chăm sóc người cao tuổi suy nhược về thể chất,
Ghi nhớ các chuẩn mực được nêu trong Kế hoạch hành động quốc tế về người cao tuổi và các công ước, khuyến nghị và nghị quyết của Tổ chức Lao động quốc tế, Tổ chức Y tế thế giới và các cơ quan khác của Liên Hợp Quốc,
Khuyến khích các chính phủ lồng ghép những nguyên tắc dưới đây vào các chương trình quốc gia của mình trong điều kiện cho phép:
NGUYÊN TẮC ĐỘC LẬP
1. Người cao tuổi cần có đầy đủ lương thực, nước sạch, nhà ở, quần áo và dịch vụ chăm sóc sức khỏe thông qua việc chu cấp thu nhập, sự hỗ trợ của gia đình và cộng đồng và tự thân chăm sóc.
2. Người cao tuổi cần có cơ hội được làm việc và được tiếp cận các cơ hội tạo thu nhập khác.
3. Người cao tuổi cần có điều kiện tham gia quyết định về thời điểm và thời hạn rút khỏi lực lượng lao động.
4. Người cao tuổi cần được tiếp cận các chương trình giáo dục và đào tạo thích hợp.
5. Người cao tuổi cần có điều kiện được sống trong những môi trường an toàn và có thể thích ứng với những sở thích cá nhân và năng lực luôn thay đổi.
6. Người cao tuổi cần có điều kiện sống tại gia đình trong thời gian lâu nhất có thể được.
NGUYÊN TẮC THAM GIA
7. Người cao tuổi vẫn cần được hòa nhập vào xã hội, tích cực tham gia vào việc xây dựng và thực hiện các chính sách mà ảnh hưởng trực tiếp đến phúc lợi của họ và chia sẻ kiến thức cũng như kỹ năng với các thế hệ trẻ.
8. Người cao tuổi cần được tìm kiếm và tận dụng các cơ hội để phục vụ cộng đồng và làm tình nguyện viên trong các cương vị phù hợp với lợi ích và năng lực của họ.
9. Người cao tuổi cần được tạo dựng các phong trào hay lập hội người cao tuổi.
NGUYÊN TẮC CHĂM SÓC
10. Người cao tuổi cần được chăm sóc và bảo vệ từ gia đình và cộng đồng, phù hợp với hệ giá trị văn hóa của từng xã hội.
11. Người cao tuổi cần được chăm sóc sức khỏe để giúp họ duy trì và lấy lại mức độ tối đa về điều kiện thể chất, tinh thần và tình cảm, và để dự phòng hoặc làm chậm lại thời kỳ đi vào ốm đau.
12. Người cao tuổi cần được tiếp cận các dịch vụ xã hội và pháp lý để làm tăng tính tự chủ, việc bảo vệ và chăm sóc cho họ.
13. Người cao tuổi cần được sử dụng các mức độ chăm sóc phù hợp của các cơ sở nhằm đảm bảo việc bảo vệ, phục hồi, khích lệ về mặt xã hội và tinh thần trong một môi trường nhân văn và an ninh.
14. Người cao tuổi cần được hưởng các quyền và tự do căn bản của con người, bao gồm cả việc tôn trọng đầy đủ nhân phẩm, niềm tin, nhu cầu và cuộc sống riêng tư của họ, cũng như tôn trọng quyền được quyết định về việc chăm sóc và chất lượng cuộc sống của họ khi sống trong mọi môi trường nhà ở, cơ sở chăm sóc hay điều trị.
NGUYÊN TẮC TỰ HOÀN THIỆN
15. Người cao tuổi cần được theo đuổi các cơ hội đề phát triển toàn diện tiềm năng của họ.
16. Người cao tuổi cần được tiếp cận các nguồn giáo dục, văn hóa, tinh thần và giải trí của xã hội.
NGUYÊN TẮC NHÂN PHẨM
17. Người cao tuổi cần được sống trong nhân phẩm và an ninh, không bị bóc lột, bị xâm hại về thể chất hoặc tinh thần.
18. Người cao tuổi cần được đối xử công bằng bất kể tuổi tác, giới tính, nguồn gốc chủng tộc hay tộc người, mức độ khuyết tật hay địa vị khác, và được trân trọng sự đóng góp độc lập về kinh tế của họ.
Nguyên tắc của Liên hợp quốc về người cao tuổi, 1991
- Số hiệu: Khongso
- Loại văn bản: Điều ước quốc tế
- Ngày ban hành: 16/12/1991
- Nơi ban hành: Liên hợp quốc
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 01/01/1900
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
