Nghị quyết số 5-NQ/HĐNN7 được Hội đồng Nhà nước ban hành vào tháng 8 năm 1981 nhân dịp kỷ niệm ngày Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1981). Đây là văn bản pháp lý quan trọng thể hiện chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước đối với những người phạm tội biết ăn năn hối cải, tích cực lao động và học tập để trở thành công dân có ích cho xã hội.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của chính sách đặc xá

Nghị quyết quy định cụ thể về việc xét đặc xá (bao gồm tha tù trước thời hạn và giảm nhẹ hình phạt) cho các đối tượng phạm nhân đang chấp hành án phạt tù tại các trại giam, trại tạm giam trên cả nước đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về cải tạo.

Các nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 5-NQ/HĐNN7

• Tiêu chuẩn xét tha tù trước thời hạn: Áp dụng đối với những phạm nhân đã chấp hành hình phạt tù được một thời gian thử thách theo quy định, trong quá trình cải tạo đã thật sự hối cải, tích cực lao động, học tập, chấp hành nghiêm chỉnh các nội quy, quy chế của trại giam và có hướng sửa chữa lỗi lầm để trở thành người lương thiện.
• Chính sách giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù: Đối với những phạm nhân có nhiều tiến bộ trong quá trình cải tạo nhưng chưa đủ điều kiện để được tha tù trước thời hạn, Nhà nước xem xét giảm một phần thời hạn chấp hành hình phạt tù còn lại nhằm khuyến khích họ tiếp tục phấn đấu.
• Tổ chức thực hiện và giám sát: Hội đồng Bộ trưởng, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao và các cơ quan liên quan có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ để lập danh sách, thẩm định và quyết định các trường hợp đủ điều kiện đặc xá, bảo đảm tính khách quan, công bằng, chính xác và đúng pháp luật.
• Công tác tái hòa nhập cộng đồng: Chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội có trách nhiệm tiếp nhận, giúp đỡ, tạo điều kiện ăn ở, việc làm cho những người được đặc xá trở về, giúp họ nhanh chóng ổn định cuộc sống và phòng ngừa tái phạm tội.

Hiệu lực thi hành

Nghị quyết số 5-NQ/HĐNN7 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành nhằm kịp thời thực hiện đợt đặc xá nhân dịp Quốc khánh ngày 2 tháng 9 năm 1981. Các cơ quan chức năng chịu trách nhiệm thi hành nghiêm chỉnh quyết định này dưới sự giám sát của Hội đồng Nhà nước.