TỔNG QUAN NGHỊ QUYẾT 97/2015/QH13 VỀ CHẤT VẤN VÀ TRẢ LỜI CHẤT VẤN KỲ HỌP THỨ 9, QUỐC HỘI KHÓA XIII

Nghị quyết số 97/2015/QH13 được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 26 tháng 6 năm 2015 tại kỳ họp thứ 9. Đây là văn bản quan trọng nhằm ghi nhận các kết quả đạt được, đồng thời đặt ra những yêu cầu, giải pháp cụ thể đối với Chính phủ, các bộ, ngành trong việc thực hiện các cam kết chất vấn, giải quyết kiến nghị của cử tri và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên nhiều lĩnh vực then chốt.

1. Ghi nhận nỗ lực và yêu cầu giải quyết kiến nghị của cử tri (Điều 1)

Quốc hội chính thức ghi nhận những nỗ lực của Chính phủ, các bộ, ngành và cơ quan hữu quan trong việc triển khai thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về chất vấn. Đặc biệt là việc trả lời và giải quyết hơn 2.100 ý kiến, kiến nghị của cử tri cả nước gửi đến Quốc hội tại kỳ họp thứ 8. Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác này, Quốc hội yêu cầu:

• Chính phủ và các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, giải quyết dứt điểm các ý kiến, kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 9.
• Tập trung rà soát và giải quyết các kiến nghị từ các kỳ họp trước vẫn còn tồn đọng chưa được xử lý triệt để, thực hiện báo cáo kết quả cụ thể trước Quốc hội.

2. Các giải pháp và yêu cầu cụ thể đối với 4 lĩnh vực trọng điểm (Điều 2)

Quốc hội yêu cầu các thành viên Chính phủ thực hiện nghiêm túc các cam kết chất vấn với các giải pháp đột phá trong từng lĩnh vực cụ thể:

- Lĩnh vực Nông nghiệp và Phát triển nông thôn:

• Tái cơ cấu ngành nông nghiệp: Thực hiện quyết liệt các biện pháp tái cơ cấu gắn liền với việc nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản. Rà soát, bổ sung chính sách liên kết chặt chẽ giữa "5 nhà" bao gồm: nhà nông, Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và ngân hàng. Khuyến khích mạnh mẽ các doanh nghiệp đầu tư vào khu vực nông nghiệp, nông thôn.
• Ứng dụng khoa học công nghệ: Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ cao, công nghiệp bảo quản và chế biến nông sản; xây dựng các vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và tích cực tìm kiếm, mở rộng thị trường tiêu thụ cho nông, lâm, thủy sản.
• Xây dựng nông thôn mới và quản lý tài nguyên: Triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Thực hiện sắp xếp, đổi mới các công ty nông, lâm nghiệp; đẩy nhanh tiến độ giao đất, giao rừng cho tổ chức, cá nhân. Sửa đổi chính sách để người trồng và bảo vệ rừng có thu nhập ổn định. Đến hết năm 2016, phải hoàn thành việc trồng bù diện tích rừng bị mất do các dự án thủy điện.
• Hỗ trợ người dân và ngư dân: Sớm khắc phục tình trạng thiếu nước sản xuất và sinh hoạt tại vùng hạn hán bằng các giải pháp khoa học công nghệ. Rà soát, bãi bỏ các loại phí, lệ phí không hợp lý trong nông nghiệp. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ nông dân, diêm dân và đặc biệt là ngư dân đánh bắt xa bờ nhằm bảo đảm an toàn, tạo động lực bám biển và bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

- Lĩnh vực Công thương:

• Phát triển thị trường và xúc tiến thương mại: Tổ chức hệ thống phân phối, thương mại trong nước thông suốt từ khâu sản xuất, gia công, chế biến đến tiêu dùng. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại để tiêu thụ nông sản trong nước, thích ứng tốt với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.
• Tuyên truyền hội nhập kinh tế: Tăng cường phổ biến thông tin về các hiệp định thương mại song phương và đa phương, đặc biệt là việc hình thành Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) vào cuối năm 2015. Cung cấp dự báo thị trường, chính sách pháp luật và tập quán kinh doanh của các thị trường trọng điểm để định hướng xuất nhập khẩu kịp thời.
• Phát triển hạ tầng điện lực: Phấn đấu hoàn thành trước thời hạn chương trình cấp điện nông thôn, miền núi, hải đảo giai đoạn 2016-2020. Bảo đảm vận hành thị trường thí điểm bán buôn điện cạnh tranh vào năm 2016 và thị trường bán lẻ điện cạnh tranh trước năm 2021. Tăng cường quản lý an toàn vận hành hồ, đập thủy điện.
• Quản lý thị trường và giá cả: Phối hợp quản lý chặt chẽ giá các mặt hàng thiết yếu theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, bảo đảm công khai, minh bạch. Đẩy mạnh đấu tranh ngăn chặn buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng và hỗ trợ xây dựng thương hiệu hàng Việt Nam chất lượng cao. Hoàn thiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ.

- Lĩnh vực Khoa học và Công nghệ:

• Hoàn thiện thể chế và thị trường KHCN: Rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về khoa học và công nghệ; phát triển đồng bộ thị trường KHCN theo cơ chế thị trường và phát triển mạng lưới tổ chức trung gian.
• Khuyến khích sáng tạo và ứng dụng: Xây dựng cơ chế khuyến khích áp dụng công nghệ trong nước để nâng cao năng suất lao động. Ban hành chính sách hỗ trợ thiết thực cho các nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân trong nghiên cứu, sáng chế và cải tiến kỹ thuật đưa vào sản xuất, đời sống.
• Đổi mới cơ chế tài chính và tự chủ: Đẩy nhanh cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các tổ chức KHCN công lập. Thực hiện giao nhiệm vụ theo cơ chế đặt hàng, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách đầu tư cho KHCN, đổi mới phương thức giao và quyết toán kinh phí nghiên cứu.
• Bảo hộ và kiểm soát kỹ thuật: Triển khai Chương trình sản phẩm quốc gia mang thương hiệu Việt Nam. Thiết lập hàng rào kỹ thuật hợp lý nhằm ngăn chặn nhập khẩu máy móc, thiết bị lạc hậu. Tăng cường quản lý an toàn thiết bị công nghệ, đặc biệt là các vật liệu có chứa chất phóng xạ.

- Lĩnh vực Giáo dục và Đào tạo:

• Đổi mới chương trình, sách giáo khoa: Triển khai Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông theo đúng mục tiêu của Nghị quyết Quốc hội; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học.
• Hoàn thiện công tác thi cử: Tổ chức tổng kết, đánh giá kỳ thi trung học phổ thông quốc gia năm 2015 để hoàn thiện phương án tổ chức thi ổn định cho các năm tiếp theo, hướng tới giảm áp lực cho học sinh và tiết kiệm chi phí cho xã hội.
• Cải tiến phương pháp đánh giá học sinh: Hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn đánh giá học sinh tiểu học theo phương pháp mới. Tổ chức tập huấn cho giáo viên, cán bộ quản lý và tăng cường tuyên truyền để phụ huynh đồng thuận, hiểu rõ mục đích của việc đổi mới đánh giá.

3. Hoạt động chất vấn và giải trình tại các cơ quan của Quốc hội (Điều 3)

Quốc hội giao nhiệm vụ cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội chủ động lựa chọn những vấn đề nóng, được đại biểu Quốc hội và cử tri đặc biệt quan tâm để tổ chức các phiên chất vấn, giải trình trực tiếp. Kết quả của các hoạt động này phải được tổng hợp và báo cáo đầy đủ trước Quốc hội.

4. Trách nhiệm thực hiện và giám sát (Điều 4)

Nghị quyết quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan trong việc triển khai và giám sát thực hiện:

• Trách nhiệm thực hiện: Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước và các cơ quan liên quan có trách nhiệm thi hành Nghị quyết. Các cơ quan này phải báo cáo Quốc hội tại kỳ họp thứ 10 về kết quả thực hiện các nghị quyết giám sát chuyên đề và chất vấn từ đầu nhiệm kỳ khóa XIII đến năm 2015.
• Trách nhiệm giám sát: Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có trách nhiệm giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện Nghị quyết này cũng như các nghị quyết giám sát khác của Quốc hội.