Nghị quyết 37/NQ-HĐND năm 2024 của Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Thọ là văn bản pháp lý quan trọng nhằm quyết định các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở, góp phần phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền các cấp và xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh.

Nghị quyết được Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Thọ khóa XIX, kỳ họp thứ Chín thông qua ngày 11 tháng 12 năm 2024 và chính thức có hiệu lực kể từ ngày thông qua.

• Phạm vi điều chỉnh: Nghị quyết này quyết định các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.
• Đối tượng áp dụng: Bao gồm xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) và cộng đồng dân cư trên địa bàn cấp xã; các cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập (gọi chung là cơ quan, đơn vị); tổ chức có sử dụng lao động (gọi chung là tổ chức) trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Việc triển khai thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Phú Thọ phải tuân thủ 05 nguyên tắc cơ bản sau:

• Bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội; bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên, hiệu quả và đúng quy định pháp luật.
• Thực hiện dân chủ trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; bảo đảm công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của chính quyền cơ sở, cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp.
• Bảo đảm quyền của công dân, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được biết, tham gia ý kiến, quyết định và kiểm tra, giám sát. Tôn trọng ý kiến đóng góp của Nhân dân, kịp thời giải quyết các kiến nghị, phản ánh chính đáng.
• Thực hiện thường xuyên, liên tục; nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, tổ chức sử dụng lao động và cấp xã; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của tập thể và cá nhân.
• Các biện pháp bảo đảm phải kịp thời, phù hợp với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị; gắn thực hiện dân chủ ở cơ sở với công tác cải cách hành chính và việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Nghị quyết đề ra các mục tiêu cụ thể đạt tỷ lệ 100% nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong thực hiện dân chủ ở cơ sở:

• 100% cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương thực hiện tuyên truyền, quán triệt, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân; phát huy dân chủ đi đôi với giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương.
• 100% người được giao nhiệm vụ tổ chức thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở, thành viên Ban Thanh tra nhân dân, thành viên Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng được tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ.
• 100% các nội dung liên quan đến thực hiện dân chủ ở cơ sở phải được công khai đầy đủ theo quy định để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và người dân được biết, tham gia ý kiến, giám sát. Kết quả thực hiện dân chủ ở cơ sở là tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ hằng năm.
• 100% các cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương triển khai phổ biến, thực hiện việc ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện dân chủ ở cơ sở, thực hiện chính quyền số trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.
• 100% các cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương ban hành quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở; kịp thời rà soát, sửa đổi, bổ sung hương ước, quy ước ở khu dân cư.
• 100% cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương hỗ trợ, tạo điều kiện để Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, phát huy hiệu quả hoạt động tại cơ sở.

Nghị quyết quy định chi tiết 05 nhóm biện pháp đồng bộ để bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở:

• Bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ:
  • Tổ chức bồi dưỡng, tập huấn cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, người hoạt động không chuyên trách cấp xã, khu dân cư, thành viên Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng xử lý thông tin và ứng dụng công nghệ thông tin.
  • Tạo điều kiện cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng hằng năm.
  • Lựa chọn các cơ sở đào tạo, báo cáo viên có năng lực, uy tín; thường xuyên đổi mới phương pháp bồi dưỡng phù hợp với thực tiễn.
  • Khuyến khích cán bộ, công chức, viên chức, người lao động chủ động tự học tập, nâng cao trình độ chuyên môn để hiện thực hóa đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.
• Tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật:
  • Đa dạng hóa các hình thức, phương pháp tuyên truyền phù hợp với đặc điểm, tình hình của từng cơ quan, đơn vị, địa phương, bảo đảm thực chất và hiệu quả.
  • Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác tiện ích của chính quyền số trên Cổng/Trang thông tin điện tử, mạng xã hội hợp pháp; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở.
  • Phát huy vai trò của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp. Lựa chọn, nhân rộng các mô hình, điển hình tiêu biểu; nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội.
• Nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và vai trò nêu gương của người đứng đầu:
  • Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền; nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong xây dựng quy chế dân chủ, đối thoại trực tiếp với Nhân dân, tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
  • Công khai, minh bạch, giải quyết kịp thời các kiến nghị, phản ánh chính đáng; tổ chức lấy ý kiến Nhân dân vào hương ước, quy ước; bảo đảm điều kiện để người dân và người lao động kiểm tra, giám sát theo quy định.
  • Rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy chế, quy ước, hương ước bảo đảm thống nhất với Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và phù hợp với thực tiễn.
  • Củng cố, kiện toàn, nâng cao chất lượng hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng; lựa chọn người có phẩm chất, năng lực, được tín nhiệm; xây dựng kế hoạch hoạt động hằng năm.
  • Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động phải gương mẫu tham gia ý kiến và chấp hành nghiêm túc các quyết định tập thể. Công dân, hộ gia đình tích cực tham gia bàn bạc, quyết định và thực hiện nghiêm túc các nội dung thuộc trách nhiệm của cộng đồng dân cư.
  • Hằng năm, lấy mức độ thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với kết quả cải cách hành chính, nhiệm vụ chuyên môn làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể và cá nhân lãnh đạo quản lý.
• Hỗ trợ, khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, khoa học - kỹ thuật:
  • Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nền tảng công nghệ số trong chỉ đạo, điều hành; mở rộng các tiện ích dịch vụ công trực tuyến nhằm nâng cao sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp.
  • Từng bước trang bị phương tiện kỹ thuật hiện đại, có kết nối internet; nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm phục vụ hành chính công tỉnh và Bộ phận một cửa cấp huyện, cấp xã để công khai, minh bạch thủ tục hành chính.
  • Sử dụng hòm thư điện tử, mạng xã hội hợp pháp để tiếp nhận ý kiến đóng góp; ứng dụng mã QR code tại bộ phận một cửa để thanh toán tiện ích công và đánh giá công tác tiếp công dân, giải quyết thủ tục hành chính.
  • Cử cán bộ, công chức, viên chức tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng về ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện dân chủ ở cơ sở.
• Khen thưởng gương điển hình và xử lý nghiêm các vi phạm:
  • Đẩy mạnh các phong rào thi đua yêu nước, kịp thời phát hiện, biểu dương, khen thưởng các tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện dân chủ ở cơ sở.
  • Tôn vinh các mô hình điển hình tiên tiến hằng năm; đưa việc thực hiện dân chủ ở cơ sở thành một tiêu chí đánh giá thi đua - khen thưởng.
  • Thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện dân chủ, chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính và thái độ phục vụ Nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức.
  • Xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở; xử lý nghiêm người đứng đầu cản trở việc thực hiện dân chủ; kiên quyết xử lý hành vi lợi dụng dân chủ để vi phạm pháp luật, xâm phạm lợi ích Nhà nước và quyền làm chủ của Nhân dân.

Kinh phí bảo đảm triển khai thực hiện Nghị quyết được bố trí từ nguồn ngân sách nhà nước theo phân cấp ngân sách nhà nước hiện hành trong dự toán chi thường xuyên hằng năm và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Thọ giao trách nhiệm tổ chức thực hiện cụ thể như sau:

• Ủy ban nhân dân tỉnh: Tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết này theo đúng quy định của pháp luật.
• Cơ quan giám sát: Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân, các Tổ đại biểu và các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Thọ chịu trách nhiệm giám sát việc thực hiện Nghị quyết.