Giới thiệu chung về Nghị quyết 37/2009/QH12

Nghị quyết số 37/2009/QH12 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ sáu thông qua ngày 11 tháng 11 năm 2009. Đây là văn bản pháp lý quan trọng quyết định dự toán ngân sách nhà nước năm 2010, đồng thời đề ra các giải pháp thực hiện và cơ chế giám sát nhằm bảo đảm tính ổn định, hiệu quả của nền tài chính quốc gia.

1. Thông qua dự toán ngân sách nhà nước năm 2010 (Điều 1)

Quốc hội đã chính thức thông qua các chỉ tiêu tài chính vĩ mô cốt lõi cho năm 2010 bao gồm:

• Tổng thu cân đối ngân sách nhà nước: Đạt 461.500 tỷ đồng, tương đương 23,9% tổng sản phẩm trong nước (GDP). Khi tính thêm 1.000 tỷ đồng thu chuyển nguồn từ năm 2009 sang năm 2010, tổng số thu cân đối ngân sách nhà nước đạt mức 462.500 tỷ đồng.
• Tổng chi cân đối ngân sách nhà nước: Được ấn định ở mức 582.200 tỷ đồng.
• Mức bội chi ngân sách nhà nước: Là 119.700 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ 6,2% GDP.

2. Các giải pháp trọng tâm thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2010 (Điều 2)

Để hoàn thành các mục tiêu ngân sách đã đề ra, Quốc hội nhất trí triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp sau:

• Chính sách tài khóa và tiền tệ: Tiếp tục thực hiện chính sách tài khóa linh hoạt nhưng kiểm soát chặt chẽ. Phấn đấu tăng thu, triệt để tiết kiệm chi nhằm giảm bội chi ngân sách năm 2010 xuống dưới mức 6,2% GDP và giảm dần trong các năm tiếp theo. Phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa với chính sách tiền tệ để ổn định kinh tế vĩ mô.
• Quản lý nguồn thu và chính sách thuế:
  • Chỉ đạo quyết liệt công tác thu ngân sách, hạn chế tối đa nợ đọng và gian lận thuế, đặc biệt là trong khâu kê khai tính thuế.
  • Dừng việc miễn, giảm thuế theo Nghị quyết số 32/2009/QH12 của Quốc hội.
  • Thực hiện giãn thời hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp trong vòng một quý đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp sản xuất, gia công dệt may, da, giầy.
• Quản lý chi ngân sách và cải cách tiền lương:
  • Kiểm soát chi đúng Luật Ngân sách nhà nước, khắc phục triệt để tình trạng chi ngoài dự toán hoặc vượt dự toán sai thẩm quyền.
  • Cơ cấu lại đầu tư công, giảm tỷ trọng vốn đầu tư từ ngân sách và đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư.
  • Thực hiện cải cách tiền lương: Tăng mức lương tối thiểu từ 650.000 đồng/tháng lên 730.000 đồng/tháng, áp dụng từ ngày 01 tháng 5 năm 2010.
  • Ưu tiên ngân sách cho an sinh xã hội, nông nghiệp, nông thôn, quốc phòng, an ninh và các dự án trọng điểm hoàn thành trong giai đoạn 2010 - 2011, đặc biệt là ở các địa phương nghèo chưa tự cân đối được ngân sách.
  • Quy định rõ phương án xử lý tăng thu (ưu tiên giảm bội chi, sau đó chi cho nhu cầu cấp bách) và hụt thu (báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét).
• Phát hành trái phiếu Chính phủ: Phát hành 56.000 tỷ đồng trái phiếu chính phủ trong năm 2010 để đầu tư cho các công trình, dự án thuộc danh mục đã được Quốc hội quyết định. Chính phủ có trách nhiệm xây dựng phương án phân bổ cụ thể và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định trước khi thực hiện.
• Quản lý các khoản chi ngoài cân đối và tạm ứng ngân sách: Siết chặt quản lý đối với các khoản chi ngoài cân đối, vay về cho vay lại, bảo lãnh chính phủ, các quỹ tài chính ngoài ngân sách và các khoản vay của địa phương. Thực hiện thu hồi tạm ứng đúng hạn, khắc phục tình trạng tạm ứng vốn quá lớn và kéo dài.
• Rà soát các chương trình mục tiêu quốc gia: Tổng kết, đánh giá và phân bổ vốn cho các địa phương, cho phép địa phương chủ động lồng ghép các chương trình để tập trung hoàn thành dứt điểm trong năm 2010.
• Giao quyền tự chủ và xã hội hóa dịch vụ công: Đẩy mạnh giao quyền tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt là trong lĩnh vực y tế và giáo dục; khuyến khích tư nhân tham gia cung ứng dịch vụ công.
• Tổng kết và định hướng chiến lược tài chính: Tổ chức tổng kết nhiệm vụ tài chính - ngân sách giai đoạn 5 năm (2006 - 2010), 10 năm (2001 - 2010) và xây dựng định hướng cho giai đoạn tiếp theo (2011 - 2015 và chiến lược đến năm 2020).

3. Giám sát thực hiện dự toán ngân sách (Điều 3)

Công tác giám sát việc thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2010 được giao cho các cơ quan có thẩm quyền bao gồm: Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Tài chính – Ngân sách, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban khác của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội và các đại biểu Quốc hội. Hoạt động giám sát phải được tiến hành thiết thực, hiệu quả trên mọi lĩnh vực và địa bàn theo đúng quy định của pháp luật.