Giới thiệu chung về Nghị quyết 19/2024/NQ-HĐND

Nghị quyết số 19/2024/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân tỉnh Ninh Bình khóa XV, kỳ họp thứ 25 thông qua ngày 30 tháng 10 năm 2024 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 08 tháng 11 năm 2024. Đây là văn bản pháp lý quan trọng cụ thể hóa các quy định của Luật Đất đai năm 2024, nhằm giải quyết nhu cầu thiết thực về đất ở, đất sản xuất và đất sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, góp phần ổn định đời sống, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS.

Thông tin cơ bản của văn bản pháp luật:

• Số hiệu: 19/2024/NQ-HĐND.
• Cơ quan ban hành: Hội đồng nhân dân tỉnh Ninh Bình.
• Ngày ban hành: 30/10/2024.
• Ngày có hiệu lực: 08/11/2024.
• Người ký ban hành: Chủ tịch HĐND tỉnh Mai Văn Tuất.

1. Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Nghị quyết quy định chi tiết các chính sách về đất đai dành riêng cho đồng bào dân tộc thiểu số đang sinh sống trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Đối tượng áp dụng được xác định cụ thể bao gồm:

• Cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc thực hiện chính sách hỗ trợ đất đai cho đồng bào DTTS.
• Các tổ chức được giao trách nhiệm quản lý quỹ đất tại địa phương.
• Cá nhân và đồng bào dân tộc thiểu số đang sinh sống trực tiếp trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
• Các tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến công tác quản lý và sử dụng đất đai theo chính sách này.

2. Nguồn quỹ đất để thực hiện chính sách hỗ trợ

Để đảm bảo tính khả thi của chính sách, Nghị quyết quy định rõ các nguồn đất được sử dụng để bố trí hỗ trợ bao gồm:

• Quỹ đất được hình thành theo quy định tại khoản 4 Điều 16 Luật Đất đai.
• Quỹ đất nông nghiệp sau khi các cơ quan chức năng tiến hành rà soát, thu hồi từ các diện tích đất không sử dụng, sử dụng sai mục đích, giao khoán, cho thuê, cho mượn trái pháp luật, hoặc bị lấn, chiếm.
• Quỹ đất do các công ty nông, lâm nghiệp quản lý và sử dụng nhưng bàn giao lại cho địa phương sau khi rà soát. Cụ thể là phần diện tích đất giữ lại theo phương án sử dụng đất đã phê duyệt nhưng không trực tiếp sử dụng mà đem cho thuê, cho mượn, giao khoán hoặc khoán trắng trái pháp luật.
• Diện tích đất đã được Nhà nước thu hồi và bồi thường tài sản gắn liền với đất trong trường hợp cá nhân DTTS đã được giao, thuê đất trước đó nhưng chuyển đi nơi khác sinh sống (ngoài phạm vi tỉnh) hoặc không còn nhu cầu sử dụng mà không thực hiện tặng cho, chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người thừa kế hợp pháp thuộc đối tượng được hỗ trợ.
• Nghị quyết cũng yêu cầu trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện phải xác định rõ chỉ tiêu các loại đất bảo đảm chính sách đất ở, đất sản xuất và các dự án bố trí đất cho đồng bào DTTS.

3. Nguyên tắc và điều kiện nhận hỗ trợ về đất đai

Việc thực hiện hỗ trợ đất đai phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Hỗ trợ trực tiếp: Chính sách hỗ trợ phải được chuyển giao trực tiếp đến từng cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện thụ hưởng.
• Điều kiện thường trú: Cá nhân DTTS muốn được miễn, giảm tiền sử dụng đất phải có đăng ký thường trú tại địa phương nơi có đất được giao, được công nhận quyền sử dụng đất hoặc được chuyển mục đích sử dụng đất.
• Xác định đối tượng: Việc xác định cá nhân là người DTTS, hộ nghèo, hộ cận nghèo phải căn cứ chính xác theo các quy định, quyết định hiện hành của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.
• Công khai, minh bạch: Quá trình xét duyệt và giao đất phải đảm bảo tính công khai, minh bạch, đúng đối tượng và người thụ hưởng phải cam kết sử dụng đất đúng mục đích được giao.

4. Chính sách bảo đảm đất sinh hoạt cộng đồng

Ủy ban nhân dân cấp huyện và Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm chủ trì, phối hợp rà soát quỹ đất hiện có tại địa phương kết hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt để đề xuất bố trí các điểm đất sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào DTTS. Yêu cầu bắt buộc là vị trí các điểm đất này phải phù hợp với phong tục, tập quán, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa đặc trưng của từng cộng đồng dân tộc tại địa phương.

5. Chính sách đất đai nhằm ổn định đời sống cho cá nhân người DTTS

Đối với cá nhân là người DTTS thường trú tại xã mà không có đất ở và chưa từng được Nhà nước giao đất ở hoặc chưa được hưởng các chính sách hỗ trợ nhà ở khác, tỉnh Ninh Bình áp dụng chính sách:

• Giao đất ở không thông qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất.
• Trình tự, thủ tục giao đất được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định tại Điều 53 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn chi tiết của Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình.
• Việc miễn, giảm tiền sử dụng đất khi giao đất được thực hiện đồng bộ theo các quy định pháp luật về thuế và tiền sử dụng đất hiện hành.

6. Chính sách hỗ trợ đất đai cho hộ nghèo và hộ cận nghèo

Nghị quyết phân định rõ hai trường hợp hỗ trợ đối với cá nhân DTTS thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo:

• Hỗ trợ đất đai lần đầu: Thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 16 Luật Đất đai nhằm bảo đảm ổn định cuộc sống ban đầu cho người dân.
• Hỗ trợ đất đai bổ sung (khi thiếu đất hoặc không còn đất): Áp dụng cho các đối tượng đã được giao đất, cho thuê đất lần đầu nhưng nay không còn đất hoặc thiếu đất (bao gồm cả đất ở và đất nông nghiệp) so với hạn mức giao đất tại địa phương. Điều kiện hỗ trợ bổ sung là hộ gia đình phải đang thuộc diện hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo.
• Quy định về hạn chế quyền sử dụng đất: Để tránh tình trạng trục lợi chính sách, các cá nhân DTTS được giao đất, cho thuê đất theo diện hỗ trợ này không được phép chuyển nhượng, góp vốn, tặng cho, thừa kế, hoặc thế chấp quyền sử dụng đất, trừ các trường hợp đặc biệt được quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 48 Luật Đất đai.

7. Nguồn kinh phí thực hiện chính sách

Kinh phí để triển khai toàn bộ chính sách đất đai này bao gồm: chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất; chi phí đo đạc, lập hồ sơ địa chính; chi phí cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và các khoản chi phí phát sinh hợp pháp khác. Nguồn kinh phí này được bảo đảm từ:

• Ngân sách địa phương (tỉnh Ninh Bình).
• Các nguồn vốn hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
• Trường hợp ngân sách tỉnh không tự cân đối được, Ủy ban nhân dân tỉnh có trách nhiệm tổng hợp, báo cáo Bộ Tài chính để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định hỗ trợ từ ngân sách trung ương.

8. Tổ chức thực hiện và giám sát

Hội đồng nhân dân tỉnh Ninh Bình giao trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan:

• Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình: Chịu trách nhiệm toàn diện trong việc tổ chức, chỉ đạo và triển khai thực hiện các nội dung của Nghị quyết trên địa bàn toàn tỉnh.
• Cơ quan giám sát: Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh và các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện Nghị quyết, đảm bảo chính sách đi vào cuộc sống đúng đối tượng, công bằng và hiệu quả.