Giới thiệu chung về Nghị quyết 175/2024/QH15

Nghị quyết số 175/2024/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 8 ngày 30 tháng 11 năm 2024, quyết định việc thành lập thành phố Huế trực thuộc trung ương. Đây là một bước ngoặt lịch sử quan trọng đối với sự phát triển của địa phương nói riêng và cả nước nói chung, tạo tiền đề vững chắc cho việc phát triển kinh tế - xã hội, bảo tồn di sản và bảo đảm quốc phòng, an ninh tại khu vực miền Trung.

1. Thành lập thành phố Huế trực thuộc trung ương

Nghị quyết quy định cụ thể về quy mô và địa giới hành chính của thành phố Huế trực thuộc trung ương như sau:

• Quy mô diện tích và dân số: Thành lập thành phố Huế trực thuộc trung ương trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên là 4.947,11 km2 và quy mô dân số là 1.236.393 người của tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Địa giới hành chính: Thành phố Huế trực thuộc trung ương có vị trí địa lý tiếp giáp với thành phố Đà Nẵng, tỉnh Quảng Nam, tỉnh Quảng Trị, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và Biển Đông.

2. Hiệu lực thi hành

Nghị quyết 175/2024/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2025.

3. Quy định về tổ chức thực hiện và kiện toàn bộ máy

Để đảm bảo sự vận hành thông suốt của bộ máy hành chính mới, Nghị quyết đề ra các hướng dẫn chi tiết về công tác tổ chức thực hiện:

• Sắp xếp đơn vị hành chính cấp dưới: Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc sắp xếp, thành lập các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc thành phố Huế, bảo đảm các quyết định này có hiệu lực thi hành cùng thời điểm với Nghị quyết này (ngày 01/01/2025).
• Thay đổi tên gọi các cơ quan, tổ chức: Tất cả các cơ quan, tổ chức, đơn vị có tên gọi gắn liền với địa danh "tỉnh Thừa Thiên Huế" sẽ được đổi tên để hoạt động với tên gọi mới là "thành phố Huế" kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực.
• Trách nhiệm của các cơ quan chính quyền: Chính phủ, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế (và sau đó là Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Huế) cùng các cơ quan hữu quan chịu trách nhiệm tổ chức thi hành Nghị quyết; thực hiện sắp xếp, kiện toàn bộ máy địa phương; ổn định đời sống nhân dân và bảo đảm phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh.
• Phương án xử lý đối với Hội đồng nhân dân quận: Trong trường hợp Hội đồng nhân dân quận thuộc thành phố Huế không có đủ hai phần ba tổng số đại biểu được bầu theo quy định pháp luật, Thường trực Hội đồng nhân dân thành phố Huế sẽ chỉ định Quyền Chủ tịch Hội đồng nhân dân quận (theo đề nghị của Thường trực Hội đồng nhân dân thành phố Huế thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế trước đó) để thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương.
• Thành lập Ủy ban nhân dân quận lâm thời: Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế có thẩm quyền chỉ định Quyền Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Ủy ban nhân dân quận lâm thời và quyết định thành lập các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân quận lâm thời. Cơ quan lâm thời này sẽ thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định và hoạt động cho đến khi Ủy ban nhân dân quận nhiệm kỳ 2026 - 2031 được thành lập.

4. Chuyển tiếp cơ chế, chính sách đặc thù

Nghị quyết quy định rõ về việc áp dụng chính sách nhằm bảo đảm tính liên tục và không làm gián đoạn sự phát triển của địa phương:

• Kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành, bên cạnh việc được hưởng các chế độ, chính sách áp dụng đối với thành phố trực thuộc trung ương theo quy định chung, các cơ chế, chế độ và chính sách đặc thù đang áp dụng đối với tỉnh Thừa Thiên Huế vẫn tiếp tục được thực hiện trên địa bàn thành phố Huế.
• Các chính sách đặc thù này sẽ kéo dài cho đến hết giai đoạn áp dụng đã được phê duyệt hoặc cho đến khi có quyết định mới từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

5. Công tác giám sát và tuyên truyền thi hành

Nghị quyết phân công rõ trách nhiệm giám sát và vận động thực hiện đối với các cơ quan trung ương và đoàn thể:

• Cơ quan giám sát: Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và các đại biểu Quốc hội có trách nhiệm giám sát việc thực hiện Nghị quyết trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình.
• Công tác tuyên truyền, vận động: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên thực hiện giám sát, đồng thời tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân nghiêm túc thực hiện các nội dung của Nghị quyết này.