Nghị định số 10-CP năm 1996 do Chính phủ ban hành kèm theo Quy chế quản lý dự trữ Quốc gia nhằm thiết lập hệ thống quản lý, bảo quản, nhập xuất và sử dụng nguồn lực dự trữ quốc gia một cách thống nhất, chặt chẽ, phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh và quốc phòng của đất nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quy chế này áp dụng đối với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Cục Dự trữ Quốc gia và các đơn vị, tổ chức được giao nhiệm vụ trực tiếp quản lý, bảo quản hàng dự trữ quốc gia.

1. Công tác lập và thực hiện kế hoạch dự trữ Quốc gia

Hoạt động dự trữ Quốc gia được xây dựng và thực hiện theo kế hoạch hàng năm, dài hạn và các quyết định của Thủ tướng Chính phủ dựa trên các nguyên tắc sau:

• Căn cứ xây dựng kế hoạch: Dựa trên chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng của Nhà nước; yêu cầu tăng cường tiềm lực dự trữ và khả năng ngân sách Nhà nước trong từng thời kỳ; quy trình công nghệ, thời hạn lưu kho và các định mức kinh tế - kỹ thuật liên quan.
• Nội dung kế hoạch: Bao gồm kế hoạch tăng dự trữ; kế hoạch luân phiên đổi hàng; phát triển và hiện đại hóa cơ sở vật chất kỹ thuật; nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật; đào tạo bồi dưỡng cán bộ và cân đối nguồn tài chính cho hoạt động dự trữ.
• Quy trình thực hiện: Các cơ quan dự trữ lập kế hoạch theo hướng dẫn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính và Cục Dự trữ Quốc gia. Cục Dự trữ Quốc gia tổng hợp, thống nhất với các Bộ liên quan để trình Thủ tướng Chính phủ quyết định. Sau khi được giao chỉ tiêu, Thủ trưởng cơ quan dự trữ phân bổ nhiệm vụ cho các đơn vị trực thuộc và tổ chức thực hiện.

2. Quy định về nhập, xuất và bảo quản hàng dự trữ Quốc gia

Việc quản lý hàng hóa trong kho dự trữ phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về thủ tục và kỹ thuật bảo quản:

• Trường hợp nhập hàng: Tăng quỹ dự trữ theo kế hoạch hoặc quyết định của Thủ tướng Chính phủ; luân phiên đổi mới hàng theo kế hoạch; điều động nội bộ giữa các đơn vị quản lý và các trường hợp nhập khác.
• Trường hợp xuất hàng: Xuất bán theo kế hoạch hoặc quyết định của Thủ tướng Chính phủ; luân phiên đổi mới hàng; điều động nội bộ và các trường hợp xuất khác.
• Yêu cầu chất lượng và xử lý biến động: Hàng nhập, xuất phải đúng chủng loại, khối lượng, quy cách và phẩm chất. Trường hợp hàng bị hư hỏng do thiên tai, hỏa hoạn cần xử lý ngay để hạn chế thiệt hại, sau đó báo cáo làm rõ trách nhiệm. Hàng dôi thừa phải ghi tăng quỹ; hàng hao hụt trong định mức được ghi giảm quỹ; hàng hao hụt ngoài định mức hoặc hư hỏng do nguyên nhân chủ quan phải được báo cáo Thủ tướng và xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ.
• Chế độ bảo quản và báo cáo: Hàng hóa phải được bảo quản đúng quy trình, quy phạm, có đầy đủ hồ sơ theo dõi số lượng, chất lượng, giá trị. Các cơ quan dự trữ có trách nhiệm báo cáo tồn kho định kỳ lên Thủ tướng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính và Cục Dự trữ Quốc gia.

3. Chế độ quản lý tài chính dự trữ Quốc gia

Nguồn tài chính phục vụ hoạt động dự trữ do ngân sách Nhà nước cấp, bao gồm vốn hàng hóa dự trữ, vốn đầu tư xây dựng cơ bản và kinh phí hoạt động thường xuyên:

• Quản lý vốn hàng hóa: Vốn mua hàng gồm ngân sách cấp bổ sung hàng năm và khoản thu nợ hoặc bán hàng dự trữ được giữ lại tại Kho bạc Nhà nước. Các trường hợp nhập, xuất không thanh toán tiền hoặc chênh lệch giá theo quyết định của cấp có thẩm quyền được hạch toán tăng hoặc giảm nguồn vốn tương ứng.
• Quản lý vốn xây dựng cơ bản: Nguồn vốn dùng để mua sắm thiết bị, xây dựng kho bãi, công trình phụ trợ do ngân sách cấp và phải được quản lý, sử dụng đúng Điều lệ Quản lý đầu tư và xây dựng của Nhà nước.
• Kinh phí hoạt động: Được cấp theo định mức và kế hoạch để chi cho bộ máy quản lý, bảo quản, bảo vệ hàng hóa, nghiên cứu khoa học, đào tạo cán bộ trên tinh thần tiết kiệm, đúng mục đích.
• Giá và phí nhập, xuất: Giá nhập/xuất được xác định dựa trên giá mua/bán cộng hoặc trừ đi các chi phí liên quan theo quy định của cơ quan có thẩm quyền. Việc mua, bán các lô hàng lớn phải thực hiện qua phương thức đấu thầu. Cơ quan dự trữ thực hiện cơ chế khoán phí nhập, xuất, bảo quản; nếu tiết kiệm được thưởng, nếu gây thiệt hại phải bồi thường.
• Hạch toán, quyết toán: Thực hiện theo Pháp lệnh kế toán và thống kê. Cục Dự trữ Quốc gia quy định chế độ hạch toán cụ thể sau khi thống nhất với Bộ Tài chính.

4. Công tác bảo vệ, kiểm tra và thanh tra dự trữ Quốc gia

Công tác bảo đảm an toàn và thanh tra, kiểm tra được quy định cụ thể nhằm phòng ngừa thất thoát, lộ bí mật Nhà nước:

• Bảo vệ bí mật và an toàn: Các cơ quan dự trữ phải thực hiện nghiêm ngặt Pháp lệnh bảo vệ bí mật Nhà nước. Bộ Nội vụ và Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm hỗ trợ, tạo điều kiện bảo vệ an toàn hàng hóa và cơ sở dự trữ.
• Thanh tra, kiểm tra: Cục Dự trữ Quốc gia tiến hành thanh tra định kỳ và đột xuất việc thực hiện kế hoạch, quy trình bảo quản của các cơ quan dự trữ. Khi các cơ quan thanh tra, bảo vệ chuyên ngành hoặc địa phương tiến hành thanh tra tại đơn vị dự trữ, phải thống nhất trước về kế hoạch, nội dung và phạm vi với Thủ trưởng cơ quan dự trữ.

5. Danh mục hàng dự trữ Quốc gia và phân công cơ quan quản lý

Hàng hóa dự trữ quốc gia được phân công cụ thể cho các cơ quan chịu trách nhiệm quản lý trực tiếp như sau:

• Cục Dự trữ Quốc gia quản lý:
  • Lương thực, thực phẩm: Thóc, gạo, muối ăn.
  • Kim khí: Kim loại đen, kim loại màu.
  • Xe máy, thiết bị: Ô tô, máy thi công, máy phát điện, động cơ thủy, săm lốp, bình điện khô.
• Bộ Thương mại quản lý: Xăng dầu (xăng ô tô, điêzen, nhiên liệu dùng cho máy bay).
• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý: Vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp (thuốc và hóa chất phòng trừ dịch bệnh cho cây trồng, gia súc; thóc giống và hạt giống cây trồng; vật tư phòng lũ lụt, cứu hộ đê như đá, rọ thép...).
• Bộ Y tế quản lý (theo danh mục): Thuốc, nguyên liệu làm thuốc phòng và chữa bệnh cho người; thiết bị y tế (máy soi chụp di động, máy hô hấp nhân tạo, bộ phẫu thuật dã chiến...).
• Bộ Công nghiệp quản lý: Thuốc nổ, vật liệu nổ công nghiệp.
• Bộ Quốc phòng quản lý: Vật tư, thiết bị chuyên dùng cho Quốc phòng (nhiên liệu đặc chủng, dầu nhờn mỡ máy chuyên dùng, kim khí và vật tư đồng bộ sản xuất vũ khí, xe máy thiết bị phụ tùng đặc chủng, săm lốp đặc chủng, bình điện đặc chủng, thuốc nổ và vật liệu nổ quân dụng).
• Bộ Nội vụ quản lý: Vật tư, thiết bị chuyên dùng trong ngành an ninh.
• Đài Tiếng nói Việt Nam quản lý: Vật tư, thiết bị chuyên dùng cho phát thanh.
• Đài Truyền hình Việt Nam quản lý: Vật tư, thiết bị chuyên dùng cho truyền hình.

Hiệu lực thi hành

Nghị định 10-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký, thay thế cho Nghị định số 142/HĐBT ngày 08 tháng 09 năm 1988 của Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quy chế dự trữ Quốc gia và các quy định trước đây trái với Nghị định này.