Ngày 29 tháng 6 năm 2009, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Lệnh công bố Luật sửa đổi, bổ sung Điều 126 của Luật Nhà ở và Điều 121 của Luật Đất đai (Luật số 34/2009/QH12), được Quốc hội khóa XII thông qua tại kỳ họp thứ 5 ngày 18 tháng 6 năm 2009. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm nới lỏng và mở rộng điều kiện sở hữu nhà ở cũng như quyền sử dụng đất tại Việt Nam cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài, góp phần thu hút nguồn lực kiều hối và khuyến khích kiều bào gắn bó, đầu tư lâu dài tại quê hương.

Về phạm vi và đối tượng áp dụng, văn bản này điều chỉnh trực tiếp quyền và nghĩa vụ liên quan đến sở hữu nhà ở và sử dụng đất của người Việt Nam định cư ở nước ngoài (bao gồm người có quốc tịch Việt Nam và người gốc Việt Nam đang cư trú, sinh sống lâu dài ở nước ngoài), đồng thời áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thực hiện các thủ tục đất đai, nhà ở cho kiều bào.

• Nhóm đối tượng được sở hữu nhà ở không hạn chế số lượng: Người Việt Nam định cư ở nước ngoài nếu được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép cư trú tại Việt Nam từ ba tháng trở lên thì có quyền sở hữu nhà ở không giới hạn số lượng để bản thân và gia đình sinh sống, nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
  • Người có quốc tịch Việt Nam (vẫn giữ hộ chiếu Việt Nam hợp lệ).
  • Người gốc Việt Nam thuộc diện đầu tư trực tiếp tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về đầu tư.
  • Người gốc Việt Nam có công lao đóng góp cho đất nước theo quy định của pháp luật.
  • Nhà khoa học, nhà văn hóa, người có trình độ chuyên môn đặc biệt mà cơ quan, tổ chức của Việt Nam có nhu cầu sử dụng và đang hoạt động tại Việt Nam.
  • Người gốc Việt Nam có vợ hoặc chồng là công dân Việt Nam sinh sống ở trong nước.
• Nhóm đối tượng được sở hữu hạn chế: Người gốc Việt Nam không thuộc các diện ưu tiên nêu trên, nhưng đã được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp Giấy miễn thị thực và được phép cư trú tại Việt Nam từ ba tháng trở lên thì có quyền sở hữu tối đa một nhà ở riêng lẻ hoặc một căn hộ chung cư tại Việt Nam để phục vụ nhu cầu sinh sống của bản thân và gia đình.
• Điều kiện và hình thức tạo lập nhà ở: Kiều bào thuộc diện được sở hữu nhà ở phải có các giấy tờ chứng minh nhân thân, quốc tịch hoặc nguồn gốc Việt Nam theo quy định của Chính phủ. Nhà ở phải được tạo lập hợp pháp thông qua các hình thức mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế hoặc đổi nhà ở từ các tổ chức, cá nhân trong nước.

• Quyền nhận chuyển quyền sử dụng đất: Người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc diện được sở hữu nhà ở tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về nhà ở thì có quyền nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở trong các dự án phát triển nhà ở, hoặc nhận chuyển quyền sử dụng đất ở gắn liền với nhà ở nhận quyền sở hữu.
• Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất: Kiều bào khi sở hữu nhà ở hợp pháp tại Việt Nam sẽ được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Họ có đầy đủ các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất ở gắn liền với nhà ở theo quy định của pháp luật đất đai và pháp luật dân sự.
• Xử lý trường hợp không đủ điều kiện nhận quyền sử dụng đất: Đối với các trường hợp được thừa kế hoặc được tặng cho quyền sử dụng đất ở nhưng không thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở tại Việt Nam, họ không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng được hưởng giá trị của phần đất và nhà ở đó thông qua việc chuyển nhượng hoặc tặng cho cho các đối tượng có đủ điều kiện theo quy định.

• Hiệu lực thi hành: Luật sửa đổi, bổ sung Điều 126 của Luật Nhà ở và Điều 121 của Luật Đất đai chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 9 năm 2009.
• Trách nhiệm triển khai: Chính phủ và các bộ, ngành liên quan có trách nhiệm ban hành các văn bản dưới luật, nghị định, thông tư hướng dẫn chi tiết về hồ sơ, thủ tục, giấy tờ chứng minh đối tượng và điều kiện cư trú nhằm bảo đảm việc thực thi luật được thống nhất, nhanh chóng và minh bạch trên phạm vi cả nước.