Ngày 05 tháng 12 năm 2007, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Lệnh số 19/2007/L-CTN về việc công bố Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (Luật số 02/2007/QH12), được Quốc hội khóa XII thông qua tại kỳ họp thứ 2 ngày 21 tháng 11 năm 2007. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho công tác bảo vệ quyền con người, giữ gìn các giá trị đạo đức truyền thống và xây dựng gia đình Việt Nam bền vững, hạnh phúc.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Luật này quy định về các biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình, trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức trong phòng, chống bạo lực gia đình và xử lý vi phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình. Đối tượng áp dụng bao gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và cá nhân nước ngoài cư trú tại Việt Nam. Đặc biệt, quy định này cũng được áp dụng đối với thành viên gia đình của vợ, chồng đã ly hôn hoặc nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn.

Các hành vi bạo lực gia đình

Luật quy định rõ các hành vi bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình, bao gồm:

• Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khoẻ, tính mạng.
• Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm.
• Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quả nghiêm trọng.
• Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau.
• Cưỡng ép quan hệ tình dục.
• Cưỡng ép tảo hôn; cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ.
• Chiếm đoạt, huỷ hoại, đập phá hoặc có hành vi cố ý khác làm hư hỏng tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình hoặc tài sản chung của các thành viên gia đình.
• Cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; kiểm soát thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc về tài chính.
• Có hành vi trái pháp luật buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở.

Nguyên tắc phòng, chống bạo lực gia đình

Công tác phòng, chống bạo lực gia đình phải tuân thủ các nguyên tắc chủ đạo sau:

• Kết hợp chặt chẽ giữa biện pháp phòng ngừa với biện pháp bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình; lấy phòng ngừa là chính, chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục về gia đình, tư vấn, hoà giải phù hợp với truyền thống văn hoá, đạo đức tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.
• Bảo vệ kịp thời nạn nhân bạo lực gia đình, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của họ; ưu tiên bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và phụ nữ.
• Phát huy vai trò, trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cộng đồng, cơ quan, tổ chức trong phòng, chống bạo lực gia đình.
• Xử lý nghiêm minh, kịp thời, đúng pháp luật hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình.

Chính sách của Nhà nước về phòng, chống bạo lực gia đình

Để bảo đảm hiệu quả thực thi, Nhà nước đề ra các chính sách cụ thể:

• Hằng năm, Nhà nước bố trí ngân sách cho công tác phòng, chống bạo lực gia đình.
• Khuyến khích cơ quan, tổ chức, cá nhân tài trợ, đóng góp tài chính, lực lượng, cơ sở vật chất cho các hoạt động phòng, chống bạo lực gia đình; phát triển các mô hình phòng ngừa bạo lực gia đình và hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình.
• Khuyến khích việc nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thông tin, dữ liệu về phòng, chống bạo lực gia đình.
• Hỗ trợ việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác phòng, chống bạo lực gia đình.
• Khen thưởng cơ quan, tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong phòng, chống bạo lực gia đình.

Hiệu lực thi hành

Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2008.