Lệnh công bố Luật Giao dịch điện tử năm 2023 được ban hành bởi Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhằm chính thức công bố đạo luật quan trọng này sau khi được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 5. Đây là văn bản pháp lý nền tảng, thay thế cho Luật Giao dịch điện tử năm 2005, nhằm kiến tạo hành lang pháp lý đồng bộ, thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng (Điều 1 và Điều 2)

Luật Giao dịch điện tử năm 2023 mang đến những thay đổi mang tính lịch sử về phạm vi áp dụng, tháo gỡ các rào cản pháp lý trước đây:

• Phạm vi điều chỉnh (Điều 1): Luật quy định về việc thực hiện giao dịch bằng phương tiện điện tử. Điểm đặc biệt nhất là Luật đã mở rộng phạm vi áp dụng ra toàn bộ các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, không còn loại trừ các lĩnh vực như cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thừa kế, kết hôn, ly hôn, khai sinh, khai tử như luật cũ năm 2005. Luật chỉ tập trung điều chỉnh về hành vi, phương thức thực hiện giao dịch bằng phương tiện điện tử, còn nội dung và điều kiện của giao dịch vẫn tuân thủ quy định của pháp luật chuyên ngành.
• Đối tượng áp dụng (Điều 2): Áp dụng đối với mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến việc thiết lập, thực hiện, quản lý giao dịch điện tử. Quy định này tạo sự bình đẳng và bao quát toàn bộ các chủ thể trong và ngoài nước hoạt động trên môi trường số tại Việt Nam.

Giải thích từ ngữ và các khái niệm pháp lý cốt lõi (Điều 3)

Để đảm bảo tính thống nhất và chính xác trong việc thực thi, Luật đã chuẩn hóa và bổ sung nhiều khái niệm công nghệ pháp lý mới:

• Thông điệp dữ liệu: Được định nghĩa là thông tin được tạo ra, gửi đi, nhận và lưu trữ bằng phương tiện điện tử. Thông điệp dữ liệu có giá trị pháp lý như văn bản giấy nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và bảo mật quy định.
• Chữ ký điện tử và Chữ ký số: Luật phân định rõ ràng giữa chữ ký điện tử (sử dụng để xác nhận sự chấp thuận của chủ thể đối với thông điệp dữ liệu) và chữ ký số (một dạng chữ ký điện tử an toàn, sử dụng công nghệ mã hóa khóa công khai để xác thực người ký và đảm bảo tính toàn vẹn của dữ liệu).
• Chứng thư điện tử: Là giấy phép, văn bằng, chứng chỉ, chứng nhận hoặc tài liệu phê duyệt khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền phát hành dưới dạng dữ liệu điện tử, có giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy.
• Môi trường điện tử: Là môi trường hoạt động được thiết lập bằng mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính hoặc hệ thống thông tin.

Chính sách của Nhà nước về phát triển giao dịch điện tử (Điều 4)

Nhà nước khẳng định vai trò chủ đạo trong việc kiến tạo và thúc đẩy giao dịch điện tử thông qua các định hướng chiến lược:

• Ưu tiên phát triển hạ tầng: Tập trung đầu tư, xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin, hạ tầng số và hệ thống định danh, xác thực điện tử quốc gia để tạo nền tảng vững chắc cho các giao dịch an toàn.
• Khuyến khích và hỗ trợ chuyển đổi số: Có chính sách ưu đãi, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, ứng dụng giao dịch điện tử trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ hành chính công.
• Bảo đảm an toàn và bảo mật: Tăng cường các biện pháp bảo vệ an ninh mạng, an toàn thông tin mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân nhằm xây dựng niềm tin cho người dân và doanh nghiệp khi tham gia môi trường số.
• Thúc đẩy hội nhập quốc tế: Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, công nhận lẫn nhau về chữ ký điện tử và các tiêu chuẩn kỹ thuật để tạo thuận lợi cho các giao dịch thương mại xuyên biên giới.

Hiệu lực thi hành

Luật Giao dịch điện tử năm 2023 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2024. Việc ban hành Lệnh công bố này là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan ban ngành nhanh chóng xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành, đưa các chính sách mới của Luật đi vào cuộc sống một cách đồng bộ và hiệu quả.